Шәһри Казан

Тавык мие

Безнең ишегалдына күршенең бер тавыгы килә дә керә, керсә, куып та чыгарып булмый. Ихатаның бөтен тишеген белеп тора. Шунда туып, шунда үскән диярсең. Югыйсә, чат ябышып ятарлык нәрсә дә юк инде. Инәй күптән мал асрамый. Кош-кортны да былтыр бетердек. Шулай булгач, ишегалдында җим дә, кош кызыгырлык башка хозурлыклар да юк....

Безнең ишегалдына күршенең бер тавыгы килә дә керә, керсә, куып та чыгарып булмый. Ихатаның бөтен тишеген белеп тора. Шунда туып, шунда үскән диярсең. Югыйсә, чат ябышып ятарлык нәрсә дә юк инде. Инәй күптән мал асрамый. Кош-кортны да былтыр бетердек. Шулай булгач, ишегалдында җим дә, кош кызыгырлык башка хозурлыклар да юк. Аптырарсың, ни өчен шулай кыланадыр...

Халыкта тавык мие эчкән нәрсә дип әйтү бар. Кемнеңдер башы бик эшләп җитмәгән очракта әйтәләр. Янәсе, тавык кебек аңгыра, башы ничурта да эшләми.

Бераз дөреслек тә бардыр инде. Ни генә әйтсәң дә, бер тавык та машинада йөрми, самолетта очмый, атом бомбасы уйлап тапмаган. Һич югында: «Миллятиббизни саклыйк, туган тилибизни онытмыйк!» - дип, тавык халкы өчен көрәшеп, фейсбукта да утырмый. Акыллы булган өчен түгел бит инде. Ә бәлки, акыллы булган өчендер.

Авылда тавык асрамаган кеше юктыр. Бик файдалы кош: ел әйләнәсенә җитәрлек йомырка сала, ите була. Ризыкка да бик нәзберек түгел: нәрсә бирсәң - шуны ашый, берни дә бирмәсәң, бакчаңа кереп, үзенә кирәген таба. Һавадагы торнага караганда, ихатаңдагы тавык яхшырак. Бер яман гадәте бар инде, күршеләргә йөрергә ярата. Ашарына бирсәң дә, бирмәсәң дә, күршегә чабарга атлыгып торган тавыклар була. Белмим, нәрсәсенә кызыгалардыр. Ризыгы тәмлерәк микән күршенең, әтәче матуррак микән. Хәер, монысы инде адәм балаларына да беркадәр хас гадәт бугай. Үз җиребезнең матурлыкларын күрмичә, без дә бит чит илләргә барып, шуларның кәрлә агачларына, ком далаларына, пеләш тауларына сокланып йөрибез. Аларныкы кызыграк булып тоела. Тавыклар да шул чамарактыр инде.

Шуның аркасында кайчагында ике күрше хатыны арасында тавыш-гауга да чыгып куя. Берсе: «Тавыкларың бөтен бакчамны чокып бетерде», - дип башласа, икенчесе тагын нәрсәдер дип каршы төшә. Шул рәвешле талашып китәләр дә җиде буын бабасын тикшереп бетерми туктамыйлар. Бер-ике көн бер-берсенә дәшми йөрергә дә мөмкин. Аннан тагын татулашалар. Тормыш дәвам итә.

Бакчасына кергән күрше тавыгы өчен талашып тормый торган кешеләр дә була. Менә шундыйларның берсе күрше тавыгын тота да, аякларын бәйләп, зур табак белән каплап куя. Иренә язу калдыра: вәт, шундый-шундый эш, кайту белән тавыкны чалып куй. Ир эштән кайта. Бакчага чыга. Табакны ача. Ә тавык юк. Эзли башлый хәзер. Анда да юк, монда да юк. Бөтен куак төбен, бөтен кыяр арасын карап чыга... Ә тавык хуҗасы моны күреп тора инде. Күршегә нәрсә булды икән дип аптырап ихатасына чыкса, бер тавыгы сөйрәлеп йөри моның. Әле бер канаты белән тырмашып шуыша, әле икенчесе белән. «И мәхлук, берәр ерткыч кулына эләкте микәнни», - дип килеп караса, тегенең аяклары бәйләнгән.

Вәт шул. Теге табак астындагы тавык, үзенең үлемгә хөкем ителүе белән килешмичә ничектер котылып, шуыша-шуыша, үз йортына кайткан.

Реклама

Без фашист әсирлегеннән качкан кешеләрне герой итеп сөйлибез. Бер карасаң, тавыкның бу гамәле дә үзенчә бер героизм бит инде. Аның турында китаплар язылмаса да, хуҗасы бик югары бәяли. «Шул кадәр хәлдән дә котылып чыга алгач, бу бик гади тавык түгелдер. Ходай аңа озак яшәргә кушкандыр дип, аны чалу турында уйлап та карамадым. Үз үлеме белән үлде», - дип сөйли.

Ул кадәре үк булмаса да, күршеләрдәге тамга салу акциясенә эләгеп кайткан тавыклар үзебездә дә очраштыргалый торган иде. Ну, кемнеңдер баласы кайта шәһәрдән. Әнисе әйтә инде: «Балам, тавыкларга тамга саласы иде», - ди. Теге абзарга чыга да шундагыларның барысын да ниндидер буяуга буяп чыга. Ул тавыкларны йөзгә танымый бит инде, аның өчен барысы да бер. Вьетнам базарындагы сатучылар кебек. Вәт шуларның барысына да тамга салып чыга. Шуннан тамгалы тавыкларның бер өлеше үз абзарына чаба. Биләмдә йөрергә ничек кенә яратмасын, тавык барыбер үз йортына кайта. Үзенекен таный, үз итә. Менә шуннан соң әйт инде син «тавык мие эчкән» дип...

...Ә менә безнең ихатага кергән теге тавыкны куып та чыгарып булмый. Абзар-кураның, ишегалдының бөтен тишек-тошыгын белә, һич уйламаган җиргә кереп кача, каядыр кереп югала, шуннан тагын бөтенләй башка җирдән килеп чыга. Ярый, дип, кул селтәргә туры килде. Тавык моннан китеп тә карамый.

Күрше кергәч, бу хакта үзенә дә әйттем. Ә аның бик исе китмәде.

- Безгә ашарга гына кайта ул, - ди. - Калган гомерен гел шушында үткәрә. Әниеңнән алган идек бит өченче ел.

Шунда барысы да аңлашылгандай тоелды.

Инәй күптән мал асрамый. Кош-кортны да былтыр бетердек. Шулай булгач, ишегалдында җим дә, кош кызыгырлык башка хозурлыклар да юк. Чат ябышып ятарлык бернәрсә дә юк, ә тавык кайта, чөнки монда аның туган җире.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 25 февраля 2018 в 15:12
    Әнгам Атнабаев шигырьләре Әнгам Атнабаев: «Менә шулай» Көн дә иртән «Великая Русь» дип, Уяталар урыс чаңнары… Менә тагын урыс кышы җитте, Көрәп ява урыс карлары.
    64
    0
    1
  • 25 февраля 2018 в 12:22
    Татарларда туй йолалары Татарларда – туй иң зур гаилә бәйрәме. Байлар, урта хәллеләр турында әйтеп тә торасы юк, хәтта ярлылар да, үз якыннарын кунак итәр өчен, соңгы тиенен дә кызганмыйлар. Шундый затлы мәҗлестә миңа иң кадерле кунак сыйфатында түрдә утырырга туры килде.
    68
    0
    2
  • 25 февраля 2018 в 10:35
    Агросәнәгать паркының беренчесе Зәйдә булачак Татарстан Президенты үзенең еллык юлламасында районнарда агросәнәгать паркларын булдыру турында әйткән иде. Әлеге мәсьәләдә нинди яңалыклар бар икән? Беренче парклар кайда ачылачак? Илнур Абдуллин, Биектау.
    60
    0
    0
  • 25 февраля 2018 в 09:12
    Без русчаны татар теле аша өйрәндек Без мәктәптә фәннәрне татарча укыдык. Әлки районының Төгәлбай авылында 1930 елларда колхозлар оешкач, беренче мәктәп ачыла. Югары белемле мөгаллим Сөнгатулла Муллинны әле дә хәтерлим. Мәктәптән тыш, теләгән кешеләрне ул кичләрен җыеп укырга өйрәтә иде. Мин 1945 елда беренче сыйныфка кердем. 
    55
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 18:43
    Салават Фәтхетдинов: “Туган якны сагынып елый идем” “Армиядә хезмәт итеңме?” – дигән сорау мине һәрчак кыен хәлдә калдыра, чөнки мин “стройбатта”, акча эшләп яттым.
    250
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 13:17
    «Алкаш ясыйсыз бит инде...»  Элегрәк булган бу хәл. Әле татарлар эчү белән хәзерге замандагы кебек бик нык мавыкмаган чакларда булган, диләр.
    198
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 13:14
    323
    0
    4
  • 24 февраля 2018 в 12:09
    Уяну Бу тарихны безгә алкоголизмнан дәваланган ханым сөйләде. 
    192
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 11:08
    Помидорның ниндиен сайларга? Баллы помидорлар (черри сортлары): Бусинка, Сладкий фонтан, Волшебная арфа, Черри Ира, Чезаре (F1 гибридлы сортлар).
    209
    0
    1
  • 24 февраля 2018 в 10:05
    Акыллы кеше аздан гына да бәхетле, ә ахмакка һәрвакыт җитми Иҗат – гүзәл гамь ул, иң югары дәрәҗәдәге изге тынгысызлык ул.  Хәсән Туфан.
    90
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 05:11
    Сәламәтлек комбинаты урынында нәрсә булачак? Шәһәр уртасында бөтен кеше яратып йөргән Сәламәтлек комбинатын җир белән тигезләп куйдылар. Хәзер ул урынны койма белән уратып алганнар. Монда нәрсә булачак икән? Берәр сәүдә күңел ачу үзәге төзергә уйлыйлармы, әллә комбинатны яңартачаклармы?  Сөләйман Шакиров, Казан.
    142
    0
    0
Реклама
  • 16 января 2018 в 18:39
    Илфак Шиһапов истәлегенә
  • «Килә ява, килә ява...»: иске спектакльнең яңа премьерасы
  • Дәүләт Советы сессиясеннән ФОТОРЕПОРТАЖ 20.02.2018
  • Казанның Аккош күлендә Май чабу бәйрәмен үткәрделәр (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Россия чаңгысы-2018. Юдино бистәсеннән фоторепортаж
  • Фәнис Ярулинның тууына 80 ел тулды
  • 2018 ел кышы рекорд куйды (5 февраль)
  • Ай тотылган төндә 31.01.2018
  • "Татмедиа" Республика матбугат һәм гаммәви коммуникацияләр агентлыгының киңәйтелгән утырышыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «Татарстан гүзәле» бәйгесеннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Казанны кар басты
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 22 февраля 2018 в 15:34
    Фирдүс Тямаев: «Минем җырлар тарихка кереп калды инде» Сәхифәбезнең бүгенге кунагы – татар эстрадасының иң популяр җырчыларының берсе Фирдүс ТЯМАЕВ. Үзенә генә хас харизмы, темпераменты, кызулыгы булган, шул ук вакытта хисчән һәм чын мәгънәсендә халык мәхәббәтен яулаган җырчы белән без аның юбилееннан соң күрештек.
    374
    0
    2
  • 18 февраля 2018 в 09:00
    Ләйсән Фәйзуллина: «Мин – ирекле шәхес» Галиәсгар Камал театрында барган «Миркәй белән Айсылу», «Җилкәнсезләр», «Мәхәббәт FM», «Көтәм сине» спектакльләре аша таныш булган яшь актриса Ләйсән Фәйзуллина үзенчәлекле рольләр белән генә түгел, кызыклы, тирән шәхес буларак та үзенә җәлеп итә. Бүген аның һөнәренә, тормышка карата фәлсәфи уйлары, киләчәккә омтылышлары турында сорашырга, Ләйсәнне шәхес буларак ачарга тырыштык.
    483
    0
    1
  • 14 февраля 2018 в 15:00
    Яучы Наилә Җиһаншина: «50 яшькә җиткән ирләр бала табар яшьтәге хатын-кыз эзләп килә» Гомерлек яр табу замана белән тәңгәл килмәстәй катлаулы мәсьәләгә әйләнеп бара кебек, әмма моннан котылуның берәр чарасы булырга тиештер бит. Россия Мөселман хатын-кызлар берлеге рәисе, Дәүләт Думасының гаилә, хатын-кызлар һәм балалар эшләре буенча комитеты эксперт советы әгъзасы яучы Наилә Җиһаншина белән шул турыда әңгәмә кордык.
    875
    0
    2
  • 25 февраля 2018 в 16:08
    Сине бар да “яратачак”, алтын медаль алмасаң
    Җилдән җитез унбиш яшьлек кыз бала катлаулы элементлар ясап, боз өстенә бизәкләр төшереп, миллионлаган спорт сөючене шатландырып чыгыш ясаганда тыныч күңел белән карап утырып буламыни ул! Бу бит беренче, күптән көтелгән алтын, аяк чалучылар корган киртәләрне ватып-җимереп  күпләрнең авызын томалар өчен җавап!
    358
    0
    6