Шәһри Казан

Хәсән Туфанның үзен күргәндәй булдык

«Кама таңнары» әдәби берләшмәсенең быелгы эш планында Хәсән Туфан музеена барып танышып кайту тәгаенләнгән иде. Аксубай районының Такталы авылында туып-үскән Әлфия Сибгатуллинаның музейда моңа кадәр дә булганы бар икән.

Реклама

Шуңа да алар Рәмзия Вәлиева белән безнең җыелып бару көнен, сәгатен андагы хезмәткәрләр белән алдан сөйләшеп куйдылар. Барасы юлыбыз шактый ерак булганга, Әлфия безгә музейда күргәннәрен, язучының авыр, фаҗигале язмышы турында сөйләп барды. Шулай сөйләшеп бара торгач, Аксубайга бара торган юлдан сулга борылып, Иске Кармәт авылына килеп тә җиттек.

Музей йорты тирәли үс­кән агачлар, чәчәк­ләр, чикләвек куагыннан нәфис итеп үрелгән читәннәр тирә-юньгә кабатланмас ямь өсти. Нарат бүрәнәләреннән бурап җиткерелгән йорт эченә кергәч, якты, иркен бүлмәләрне, андагы экспонатларны күреп янә таң калдык. Татар әдәбиятында онытылмаслык эз калдырган мәшһүр әдипне зурлау күренеп тора. Без килүгә, музейга авыл халкы җыелган иде. Аларны әдәби берләшмәбез белән таныштыргач, Рәмзия Вәлиева үзенең иҗаты турында сөйләде. Әлфия Сибгатуллина исә, очрашуга килгән якташларын куандырып, авылына, эш сөючән халкына, үз якларының гүзәл табигатенә багышланган шигырьләрен укыды. Шәхсән үзем дә шәһәребезнең 50 еллык юбилеена, Габдулла Тукайга багышланган шигырьләремне, кыска хикәямне укыдым. Түбән Камага Мамадыш районыннан килгән мөгаллимә Әлфия Хәлиуллинаның иҗаты укучыларда кызыксыну уятты.

Авыл егете Ильяс Минзәлиев Хәсән Туфанның ­алтынчы буын оныгы була икән. Баксаң, ул авылда кү­мәк хуҗалыкка күчү еллары турында тарихи әсәр яза башлаган икән. Ул да шул әсәреннән бер өзек укып китте. Шигырьләрен дә тыңладык.

- Бу музей йорты 1990 елда ачылды, - дип сөйли аның җитәкчесе Тәгъзимә Ислам кызы.
Ачылу тантанасына Татарстанның Беренче Прези­денты да килгән булган. Минтимер Шәймиев музейга кара бәрхеткә алтын җепләр белән чигеп эшләнгән шәмаил бү­ләк иткән. Музейның һәрбер бүлмәсендә Хәсән Туфанның бай иҗатына кагылышлы язмалар, документлар тупланган. Шагыйрьнең шигырь ­язган вакытында сызгалап төзәтүләр кертелгән караламалары да сакланган. Сталин чорында кемнеңдер ялган шикаятьләре аркасында эзәрлекләүләргә эләккәч, сорау алгандагы беркетмә дә исән. Хәсән Туфанны шуның буенча үлем җәзасына хөкем итәләр. Аннан соң, үзенең булмаган гаебен танып, сугышка җибәрүләрен сорап, гариза яза. Нәтиҗәдә хөкем карарын үзгәртеп, аны ун елга сөргенгә сөрәләр.

Ишегалдындагы өйгә каршы салынган келәттә төрле эш кораллары саклана. Монда орлыктан он ясый торган кул тегермәне дә бар.
Төшке аш вакыты ­җиткәч, безне кунакка дәштеләр. Рәмзиянең тулай торакта бергә яшәгән иптәш кызы Гүзәлия ханым безне кадерле туганнарын көтеп алган кебек каршы алды. Болын хәтле зур өйдәге өстәлдә мул табын әзерләнгән иде. Ашап алгач, хуҗаларга рәхмәт әйтеп, кайтыр юлга кузгалдык.

Теги: 250
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 20 май 2018 - 10:53
    Төпсез чиләкләр Шәһәрдә яшәгән бала авылга кунакка кайта икән, ул төп йорттагы эреле-ваклы проблемаларны хәл итәргә, анысын-монысын төзәтергә, кыскасы, ул монда нәрсәдер эшләргә тиеш. Шәһәрдә дә кеше кул кушырып утырмый. Эт булып арырга мөмкин. Арыгансың икән – авылга кайтма. Ял итеп, йокыңны туйдырып кайт, чөнки монда синең кайларда нишләп йөрүең беркемгә дә кирәк түгел. Йоклап ята алмыйсың. Язу-сызу белән өстәл башында утыру да – соңгы чиктә генә.
    183
    0
    1
  • 20 май 2018 - 10:43
    «Рәхмәт сиңа, «алтын куллы» әтием!» Мин сезне үземнең алтын куллы әтием – Сәләхов Рамил Җәмигънур улы белән таныштырмакчы булам.
    109
    0
    0
  • 20 май 2018 - 10:10
    60
    0
    0
  • 20 май 2018 - 09:38
    Бабайлар һәм әбиләр, бакчага чыгыгыз! Казанның Авиатөзелеш районындагы «Крылья Советов» паркында 26 майда 12.00-18.00 сәгатьләрдә «Тормыш сөючеләр көне» бәйрәме була.
    64
    0
    0
  • 19 май 2018 - 13:00
    Илсөя Бәдретдинова: «Ул мине хәзер алдына алып сөя» Соңгы арада Илсөя Бәдретдинованы Инстаграм аккаунтына романтик рух керде: ниндидер ир-ат белән төшкән фотолар, һәрчак чәчәк гөлләмәләре... Илсөябез үзе дә чәчәк кебек: көннән-көн матурлана.
    2317
    0
    11
  • 19 май 2018 - 12:40
    Афиша 21-27 май
    174
    0
    0
  • 19 май 2018 - 12:35
    115
    0
    0
  • 19 май 2018 - 12:20
    Нәрсәгә тотынса – шуны булдыра Гаиләне учак белән тиңлибез, чөнки учак янына җылынырга җыелган кебек, гаиләдәге һәр кеше үз гаиләсенә сыена: шатлыгын бүлешә, кайгысын уртаклаша. Гаилә никадәр нык булса, аннан килгән җылылык та шулкадәр көчлерәк була. Гаиләнең терәге – ир-ат, әти кеше. Ә ана кеше үзенең бөтен булган күңел байлыгын, матурлыгын үз балаларына бирә.
    262
    0
    5
  • 19 май 2018 - 11:47
    Камыр эчендә гөмбә шашлыгы пешерү ЫСУЛЫ 250 гр шампиньон, 200 гр сыр, 250 гр чүпрәсез катлы камыр (кибеттә сатыла торган), 1 йомырка, тоз, борыч, үсемлек мае
    157
    0
    0
  • 19 май 2018 - 10:48
    Җилдерәчәкбез! Татарстанда барлыгы 3076 торак пункт исәпләнә, шуларның 559ында асфальт юллар әле һаман да юк. Быел 28 торак пункт арасында яңа юл салыначак. Аның гомуми озынлыгы – 69,4 км.
    191
    0
    0
  • 19 май 2018 - 10:20
    Киләчәк – роботлар кулында? Яки Казан мәгълүмати технологияләр һәм элемтә техникумы студентлары ничек имтихан тапшыра Республика WorldSkills эшче һөнәрләр чемпионатында актив катнаша башлаганнан соң, техникум, көллият укучыларына таләпләр тагын да артты. Ә хәзер студентлар чыгарылыш дәүләт имтиханнарын да WorldSkills стандартлары буенча күрсәтмә имтиханы буларак тапшыра башлаячак. Казан мәгълүмати технологияләр һәм элемтә техникумына имтихан тәртибен өйрәнү өчен Кытай, Иран, Һиндстан вәкилләре дә килгән.
    105
    0
    0
  • 18 май 2018 - 20:01
    Быелгы «Бәллүр каләм» тапшыру тантанасында «Шәһри Казан»ның ике журналисты бүләкләнде Редакциябезнең талантлы һәм тәҗрибәле журналисты Дилбәр Гарифуллина күпьеллык фидакарь хезмәте өчен Дәүләт Советы рәисе Фәрит Мөхәммәтшинның рәхмәт хаты белән бүләкләнде.
    183
    0
    2
Реклама
  • 17 май 2018 - 11:28
    Өй салуның ние бар? - 2
  • «Үлемсез полк» маршында 165 меңнән артык кеше катнашты
  • Казанның Меньеллык мәйданында узган Җиңү парадыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Суга сикерү буенча дөнья сериясе. Казан. 2018-FINA
  • 1 май митингыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Тукайга багышланган шигырь бәйрәменнән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Тукай премиясен тапшыру тантанасыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Дәүләт Советы сессиясеннән ФОТОРЕПОРТАЖ 25.04.2018
  • «TMTV» музыкаль премиясе тапшыру тантанасыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Спорт гимнастикасы буенча Россия чемпионатыннан ФОТОРЕПОРТАЖ 18.04.2018
  • Икенчел чимал һәм кием җыю буенча мобиль пункты акциясе. Фоторепортаж
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 20 май 2018 - 20:04
    Казан марафоны җиңүчеләре билгеле булды Казанда бүген "Казан марафоны" уздырылды. Әлеге спорт бәйрәме Россиядә 3нче тапкыр үткәрелә һәм иң зур стартларның берсе булып тора. Быел стартка 10,5 мең кеше чыкты.
    26
    0
    0
  • 15 апрель 2018 - 10:48
    Вакулюклар хикмәте Элегрәк коллекция туплаучылар күп иде – сирәк очрый торган тиен акчалар, значоклар, маркалар, открыткалар, конфет тышларын җыючылар дисеңме. Заманалар үзгәреп, «бик алдынгы карашлы» булырга теләп, күп кенә җиһазлар, палас-чигешләр, китап-картиналар чүплеккә ташланды. Кая инде ул коллекция туплау – халык мал җыю, кесә калынайту белән мәшгуль хәзер. Шырпы кабындагы марка белән значок җыеп утырырга тиле ди ул сиңа.
    443
    0
    1
  • 15 апрель 2018 - 09:34
    Шаляпинның «антрепренеры» Хәйрулла  Россиянең һәм Татарстанның халык артисты Айрат Арслановның бөек җырчы Федор Шаляпин турында язган язмасын тәкъдим итәбез.
    355
    0
    0
Ночной режим