Шәһри Казан

Хәсән Туфанның үзен күргәндәй булдык

«Кама таңнары» әдәби берләшмәсенең быелгы эш планында Хәсән Туфан музеена барып танышып кайту тәгаенләнгән иде. Аксубай районының Такталы авылында туып-үскән Әлфия Сибгатуллинаның музейда моңа кадәр дә булганы бар икән.

Реклама

Шуңа да алар Рәмзия Вәлиева белән безнең җыелып бару көнен, сәгатен андагы хезмәткәрләр белән алдан сөйләшеп куйдылар. Барасы юлыбыз шактый ерак булганга, Әлфия безгә музейда күргәннәрен, язучының авыр, фаҗигале язмышы турында сөйләп барды. Шулай сөйләшеп бара торгач, Аксубайга бара торган юлдан сулга борылып, Иске Кармәт авылына килеп тә җиттек.

Музей йорты тирәли үс­кән агачлар, чәчәк­ләр, чикләвек куагыннан нәфис итеп үрелгән читәннәр тирә-юньгә кабатланмас ямь өсти. Нарат бүрәнәләреннән бурап җиткерелгән йорт эченә кергәч, якты, иркен бүлмәләрне, андагы экспонатларны күреп янә таң калдык. Татар әдәбиятында онытылмаслык эз калдырган мәшһүр әдипне зурлау күренеп тора. Без килүгә, музейга авыл халкы җыелган иде. Аларны әдәби берләшмәбез белән таныштыргач, Рәмзия Вәлиева үзенең иҗаты турында сөйләде. Әлфия Сибгатуллина исә, очрашуга килгән якташларын куандырып, авылына, эш сөючән халкына, үз якларының гүзәл табигатенә багышланган шигырьләрен укыды. Шәхсән үзем дә шәһәребезнең 50 еллык юбилеена, Габдулла Тукайга багышланган шигырьләремне, кыска хикәямне укыдым. Түбән Камага Мамадыш районыннан килгән мөгаллимә Әлфия Хәлиуллинаның иҗаты укучыларда кызыксыну уятты.

Авыл егете Ильяс Минзәлиев Хәсән Туфанның ­алтынчы буын оныгы була икән. Баксаң, ул авылда кү­мәк хуҗалыкка күчү еллары турында тарихи әсәр яза башлаган икән. Ул да шул әсәреннән бер өзек укып китте. Шигырьләрен дә тыңладык.

- Бу музей йорты 1990 елда ачылды, - дип сөйли аның җитәкчесе Тәгъзимә Ислам кызы.
Ачылу тантанасына Татарстанның Беренче Прези­денты да килгән булган. Минтимер Шәймиев музейга кара бәрхеткә алтын җепләр белән чигеп эшләнгән шәмаил бү­ләк иткән. Музейның һәрбер бүлмәсендә Хәсән Туфанның бай иҗатына кагылышлы язмалар, документлар тупланган. Шагыйрьнең шигырь ­язган вакытында сызгалап төзәтүләр кертелгән караламалары да сакланган. Сталин чорында кемнеңдер ялган шикаятьләре аркасында эзәрлекләүләргә эләккәч, сорау алгандагы беркетмә дә исән. Хәсән Туфанны шуның буенча үлем җәзасына хөкем итәләр. Аннан соң, үзенең булмаган гаебен танып, сугышка җибәрүләрен сорап, гариза яза. Нәтиҗәдә хөкем карарын үзгәртеп, аны ун елга сөргенгә сөрәләр.

Ишегалдындагы өйгә каршы салынган келәттә төрле эш кораллары саклана. Монда орлыктан он ясый торган кул тегермәне дә бар.
Төшке аш вакыты ­җиткәч, безне кунакка дәштеләр. Рәмзиянең тулай торакта бергә яшәгән иптәш кызы Гүзәлия ханым безне кадерле туганнарын көтеп алган кебек каршы алды. Болын хәтле зур өйдәге өстәлдә мул табын әзерләнгән иде. Ашап алгач, хуҗаларга рәхмәт әйтеп, кайтыр юлга кузгалдык.

Теги: 250
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 25 февраля 2018 в 15:12
    Әнгам Атнабаев шигырьләре Әнгам Атнабаев: «Менә шулай» Көн дә иртән «Великая Русь» дип, Уяталар урыс чаңнары… Менә тагын урыс кышы җитте, Көрәп ява урыс карлары.
    29
    0
    0
  • 25 февраля 2018 в 12:22
    Татарларда туй йолалары Татарларда – туй иң зур гаилә бәйрәме. Байлар, урта хәллеләр турында әйтеп тә торасы юк, хәтта ярлылар да, үз якыннарын кунак итәр өчен, соңгы тиенен дә кызганмыйлар. Шундый затлы мәҗлестә миңа иң кадерле кунак сыйфатында түрдә утырырга туры килде.
    52
    0
    2
  • 25 февраля 2018 в 10:35
    Агросәнәгать паркының беренчесе Зәйдә булачак Татарстан Президенты үзенең еллык юлламасында районнарда агросәнәгать паркларын булдыру турында әйткән иде. Әлеге мәсьәләдә нинди яңалыклар бар икән? Беренче парклар кайда ачылачак? Илнур Абдуллин, Биектау.
    46
    0
    0
  • 25 февраля 2018 в 09:12
    Без русчаны татар теле аша өйрәндек Без мәктәптә фәннәрне татарча укыдык. Әлки районының Төгәлбай авылында 1930 елларда колхозлар оешкач, беренче мәктәп ачыла. Югары белемле мөгаллим Сөнгатулла Муллинны әле дә хәтерлим. Мәктәптән тыш, теләгән кешеләрне ул кичләрен җыеп укырга өйрәтә иде. Мин 1945 елда беренче сыйныфка кердем. 
    51
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 18:43
    Салават Фәтхетдинов: “Туган якны сагынып елый идем” “Армиядә хезмәт итеңме?” – дигән сорау мине һәрчак кыен хәлдә калдыра, чөнки мин “стройбатта”, акча эшләп яттым.
    221
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 13:17
    «Алкаш ясыйсыз бит инде...»  Элегрәк булган бу хәл. Әле татарлар эчү белән хәзерге замандагы кебек бик нык мавыкмаган чакларда булган, диләр.
    177
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 13:14
    304
    0
    3
  • 24 февраля 2018 в 12:09
    Уяну Бу тарихны безгә алкоголизмнан дәваланган ханым сөйләде. 
    179
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 11:08
    Помидорның ниндиен сайларга? Баллы помидорлар (черри сортлары): Бусинка, Сладкий фонтан, Волшебная арфа, Черри Ира, Чезаре (F1 гибридлы сортлар).
    192
    0
    1
  • 24 февраля 2018 в 10:05
    Акыллы кеше аздан гына да бәхетле, ә ахмакка һәрвакыт җитми Иҗат – гүзәл гамь ул, иң югары дәрәҗәдәге изге тынгысызлык ул.  Хәсән Туфан.
    84
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 05:11
    Сәламәтлек комбинаты урынында нәрсә булачак? Шәһәр уртасында бөтен кеше яратып йөргән Сәламәтлек комбинатын җир белән тигезләп куйдылар. Хәзер ул урынны койма белән уратып алганнар. Монда нәрсә булачак икән? Берәр сәүдә күңел ачу үзәге төзергә уйлыйлармы, әллә комбинатны яңартачаклармы?  Сөләйман Шакиров, Казан.
    119
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 17:14
    Айдар Галимов: «Анда бит сорап та тормыйлар, тибеп төшерделәр» Айдар Галимов үзенең армия сафларында хезмәт итүе белән горурлана һәм ул чакларны сагынып искә ала.
    463
    0
    5
Реклама
  • 16 января 2018 в 18:39
    Илфак Шиһапов истәлегенә
  • «Килә ява, килә ява...»: иске спектакльнең яңа премьерасы
  • Дәүләт Советы сессиясеннән ФОТОРЕПОРТАЖ 20.02.2018
  • Казанның Аккош күлендә Май чабу бәйрәмен үткәрделәр (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Россия чаңгысы-2018. Юдино бистәсеннән фоторепортаж
  • Фәнис Ярулинның тууына 80 ел тулды
  • 2018 ел кышы рекорд куйды (5 февраль)
  • Ай тотылган төндә 31.01.2018
  • "Татмедиа" Республика матбугат һәм гаммәви коммуникацияләр агентлыгының киңәйтелгән утырышыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «Татарстан гүзәле» бәйгесеннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Казанны кар басты
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 22 февраля 2018 в 15:34
    Фирдүс Тямаев: «Минем җырлар тарихка кереп калды инде» Сәхифәбезнең бүгенге кунагы – татар эстрадасының иң популяр җырчыларының берсе Фирдүс ТЯМАЕВ. Үзенә генә хас харизмы, темпераменты, кызулыгы булган, шул ук вакытта хисчән һәм чын мәгънәсендә халык мәхәббәтен яулаган җырчы белән без аның юбилееннан соң күрештек.
    371
    0
    2
  • 18 февраля 2018 в 09:00
    Ләйсән Фәйзуллина: «Мин – ирекле шәхес» Галиәсгар Камал театрында барган «Миркәй белән Айсылу», «Җилкәнсезләр», «Мәхәббәт FM», «Көтәм сине» спектакльләре аша таныш булган яшь актриса Ләйсән Фәйзуллина үзенчәлекле рольләр белән генә түгел, кызыклы, тирән шәхес буларак та үзенә җәлеп итә. Бүген аның һөнәренә, тормышка карата фәлсәфи уйлары, киләчәккә омтылышлары турында сорашырга, Ләйсәнне шәхес буларак ачарга тырыштык.
    474
    0
    1
  • 14 февраля 2018 в 15:00
    Яучы Наилә Җиһаншина: «50 яшькә җиткән ирләр бала табар яшьтәге хатын-кыз эзләп килә» Гомерлек яр табу замана белән тәңгәл килмәстәй катлаулы мәсьәләгә әйләнеп бара кебек, әмма моннан котылуның берәр чарасы булырга тиештер бит. Россия Мөселман хатын-кызлар берлеге рәисе, Дәүләт Думасының гаилә, хатын-кызлар һәм балалар эшләре буенча комитеты эксперт советы әгъзасы яучы Наилә Җиһаншина белән шул турыда әңгәмә кордык.
    865
    0
    2
  • 25 февраля 2018 в 15:12
    Әнгам Атнабаев шигырьләре Әнгам Атнабаев: «Менә шулай» Көн дә иртән «Великая Русь» дип, Уяталар урыс чаңнары… Менә тагын урыс кышы җитте, Көрәп ява урыс карлары.
    29
    0
    0