Шәһри Казан

Ул халык җырчысы иде

Габдулла Рәхимкуловның иҗат юлы Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленең тарихы белән тыгыз бәйләнгән. Үз вакытында ансамбльнең йөзен билгеләгән җырчылар Разия Тимерханова, Галия Гафиятуллина, Зәйтүнә Әхтәмова, Сөләйман Йосыпов һ.б. арасында Габдулла Рәхимкулов та бар. Ул табигате белән халык моңын үзләштереп, халык җырларын тирән хискә төреп күңелендә саклаган һәм шул хәзинәләрне...

Реклама

Габдулла Рәхимкуловның иҗат юлы Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленең тарихы белән тыгыз бәйләнгән. Үз вакытында ансамбльнең йөзен билгеләгән җырчылар Разия Тимерханова, Галия Гафиятуллина, Зәйтүнә Әхтәмова, Сөләйман Йосыпов һ.б. арасында Габдулла Рәхимкулов та бар.
Ул табигате белән халык моңын үзләштереп, халык җырларын тирән хискә төреп күңелендә саклаган һәм шул хәзинәләрне сәхнәдән тамашачыга җиткергән халык җырчысы иде.
Габдулла Мөхәммәтгалим улы Рәхимкулов 1926 елны Татарстанның Чүпрәле районы, Иске Шәйморза авылында күп балалы, җырлы-моңлы гаиләдә туа. Шуңа күрә Габдулланың җырчы булып китүе бер дә очраклы түгел. Ул, мәктәптә укыган елларыннан ук җырлап, төрле олимпиадаларда катнашып, авылда «дан тоткан» җырчы булып китә.
1943 елда 17 яшьлек Габдулла сугышка алына. 1944 елда аны, бәхетенә күрә, Молдавиядән Батуми шәһәренең Хәрби җыр һәм бию ансамбленә күчерәләр. Армиядән соң ул Магнитогорск шәһәрендә тимер рудасын чыгару карьерында эшли, ә кичләрен шәһәрдәге татар драма түгәрәгендә уйный, концертларда җырлый. Бервакыт шәһәргә концерт белән Рәшит Ваһапов бригадасы килә. Ул Габдулланы тыңлап карагач, Казанга Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленә эшкә чакыра.
Ниһаять, Г. Рәхимкулов хыялына ирешә - 1954 елда аны Татар дәүләт җыр һәм бию ансамбленә эшкә алалар. Данлыклы ансамбльнең сәнгать җитәкчесе Зөләйха Әхмәтова аның музыкаль сәләтен тиз тоемлый һәм тиздән, хор төркеменә кушылып, «Сарман»ны башлап җырларга куша. Ул җыр радиога языла һәм башкаручысына популярлык китерә. Г. Рәхимкулов башкаруында «Сарман» җырын сорап, татар радиосына хатлар ява башлый. Татар дәүләт филармониясенең ул вакыттагы сәнгать җитәкчесе Рәйсә Волкова болай дип яза: «...Беренче мәртәбә аны Зөләйха Әхмәтова җитәкчелегендә Татар дәүләт җыр һәм бию ансамблендә «Сарман» халык җырын башкарганда күрдем. Бу җыр аның моң тулы ритмик төсмерләргә бай тавышы аша эчкерсез, самими, гади дә булып, шул ук вакытта күңел кылларын тибрәндереп яңгырады. Мине аның иркен агышлы, матур тембрлы тавышының башкару үзенчәлеге шаккатырды».
«Уел», «Озату», «Зәңгәр төймә» һ.б. җырларны Габдулла Рәхимкулов кебек бәгырьләрне айкап, моңлы итеп башкаручы бик сирәктер. Халык җырлары белән беррәттән, композиторлар әсәрләрен дә бик яратып, зур осталык белән башкарды ул. Аңа бигрәк тә Сара Садыйкова җырлары якын була. «Арча кичләре», «Балкый Шәйморза утлары» (М.Ногман сүзләре), «Кайтыгыз, торналар» (И.Ганиева сүзләре) әле дә булса халык күңелендә Габдулла Рәхимкулов моңы булып саклана.
Г. Рәхимкулов - ансамбльнең солисты буларак та үз йөзен тапкан җырчы. Иң мөһиме - Габдулла абый халкыбызның онытылган җырларын эзләп табуда, аларны сәхнәдән һәм радиодан яңгыратып, ул әсәрләрне тыңлаучыга ирештерүдә үзеннән зур өлеш кертте. Радио фондында аның сиксәнгә якын язмасы саклана.
1970 елда татар музыка сәнгатен үстерүдәге уңышлары өчен Габдулла Рәхимкуловка Татарстанның атказанган, ә 1996 елда Татарстанның халык артисты дигән мактаулы исемнәр бирелә.
Күп еллар Татар дәүләт җыр Һәм бию ансамбленең солисты буларак, Габдулла Рәхимкулов ансамбль белән СССР дигән илнең бик күп төбәкләрендә, шәһәрләрендә чыгышлар ясап, моңнарыбызны барлык татар күңеленә җиткерде. Халык аны үз җырчысы итеп кабул итте.

Теги: 250
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Реклама
  • 13 апрель 2018 - 15:47
    «Шәһри Казан» ат җигәргә өйрәтә
  • Спорт гимнастикасы буенча Россия чемпионатыннан ФОТОРЕПОРТАЖ 18.04.2018
  • Икенчел чимал һәм кием җыю буенча мобиль пункты акциясе. Фоторепортаж
  • Казанда язгы өмә старт алды
  • Иң яхшы хат ташучылар бүләкләүдән ФОТОРЕПОРТАЖ 12.04.2018
  • Яшел Үзән районы Татар Танае авылын су баскан! 11.04.2018
  • Алдавыч боз балыкчыларны куркытмый
  • Авыл хуҗалыгы ярминкәләреннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Илфак Шиһаповның тууына 50 ел тулуга багышланган кичәдән ФОТОРЕПОРТАЖ 5.04.2018
  • Мәшәкате күп булса да, яз – яз инде ул...
  • Яз җитте бит!
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 11 март 2018 - 11:05
    Айгөл БАРИЕВА: «Хис-кичерешләрне исән чагымда әйтеп калдырасым килә» Татарстанның атказанган артисты Айгөл Бариева белән моңа кадәр дә күрешкән, аралашкан, концертларын тамаша кылган бар иде. Тик бу очрашуга кадәр мин аны бөтенләй белмәгәнмен икән дигән нәтиҗә ясадым. Якыннан таныш булмаганнарга бераз кырысрак, артык җитди булып тоелган Айгөлнең хатирәләрдән, истәлекләрдән күңел касәсе түгелергә торган нечкә күңелле, ачык һәм мөлаем ханым икәнлегенә инандык.
    1153
    1
    3
  • 11 март 2018 - 12:00
    И, адәм балалары... Кайчагында мин үземне чит планета кешесе сыман тоям. Җирдә яшәгән бу кавемнең минем нәселемдә дәхеле дә юктыр сыман була. Кайдадыр галәмнең гүзәл җирендә яшәүче бик акыллы һәм бик яхшы кешеләр ниндидер йомыш белән Җиргә төшкәннәрдер дә аны кисәк ташлап китәргә мәҗбүр булып сабый балаларын, ягъни мине онытып калдырганнардыр. Ә Җир кешеләренең берәрсе шул сабыйны бала тудыру йортына алып килгәндер...
    543
    0
    7
  • 11 март 2018 - 09:00
    Алдакчыны ничек танырга? Тормышта төрле хәл була, кайвакыт күзгә карап алдарга да туры килә. Статистика буенча, кеше көне буена 50 тапкыр да алдарга мөмкин икән. Мондый кеше инде чын алдакчы булып чыга. Аларны ялган детекторы ярдәмендә тиз ачыкларга була, әлбәттә. Ә башкача ничек танырга? Күзәтүләр аша.
    401
    0
    0
Ночной режим