Шәһри Казан

Һашим Гарәпшин ярты гасырдан артык вакыт узгач үзе үскән бишеген тапкан

Кендек каның тамган туган нигез туфрагының магниты бик көчле аның: араң ерак дип тормый, әллә кайлардан да тартып кайтара. Шуңа, җәй җиттеме, авыллар кунаклар белән тула да инде. Туган туфракка басарга, тешләрне сындырырлык салкын чишмә суын учлап эчәргә хыялланып, сагынып-җирсеп кышны көчкә үткәреп җибәрәләр дә, җәйләр җитү белән, юлга җыеналар....

Арча шәһәрендә яшәүче Һашим Гарәпшинның туган авылы Нормабаш әллә кайда җир читендә түгел, күрше Балтач районында гына. Шуңа ул бу яктан бәхетлерәк: ешрак кайта ала. Чынлап та, Һашим сабакташ (университетта бер төркемдә укыган идек) туган нигез сукмагына үлән үстерми. Кайчандыр зур тату гаиләдә бәхетле узган балачагының истәлеген саклаган төп нигезгә еш кайтырга тырыша. Кайткан саен тирән хатирәләргә чумып, күңелен баетып, нәсел җебен ныгытып килә. Менә бу кайтуында чормага менеп карарга уйлаган. Тырышлыгы юкка булмаган. Анда аны Гарәпшиннар гаиләсенең алты баласын (алар арасында төпчекләре Һашим да бар) да тирбәтеп йоклаткан бишек көтеп торган икән. Балалар үсеп, кирәге беткәч, чормага менгереп куйган булганнар. Инде менә ярты гасырдан артык вакыт узганнан соң нинди зур табыш. Һашим чормадан кош тоткандай сөенеп төшкән. Шул мизгелен тормыш иптәше сурәткә дә төшергән. Аннары шатлыгын, ватсап аша, сабакташлары белән дә уртаклашкан. Әйе, табышның да табышы бу. Абый-апаларың тирбәлеп үскән, бавында әнкәеңнең кул җылысын саклаган тылсымлы бишек ич ул!

Быел Арча, Әтнә районнары авылларында укучылар белән очрашып йөргәндә, шатлыклы бер күренешкә тап булган идек: авылларда бишек ясаучы осталар барлыкка килгән: сораучылар бар чөнки. Бала психологиясен өйрәнүче белгечләр бишекнең сабыйның рухи үсеше өчен әһәмияте гаять зур икәнен әйтәләр. Бишектә «очып» үскән бала хыял-фантазиягә бай, иҗатка (иҗат үзе очу бит инде ул) сәләтле, канатлы була икән. Халык шагыйре Роберт Миңнуллин да, юкка гына: «Талбишектә үстем мин дә, сизелмимени бер дә...» - дип язмаган инде. Сизелә, бик сизелә. Ә хәзер тәгәрмәчле бишеккә салынган, «очмый» гына үскән баланың хыяллары чикле була, ди. Дыңгырдатып арлы-бирле йөртеп, эче дә авыртып бетә икән. Шуны белгән кайбер танышларым үз сабыйларын бишеккә салдылар. Тәгәрмәчләрен алып, түшәмгә элеп куелган коляскадан ясалган бишектә тирбәлеп үскән кыз, үскәч, рәссам-бизәүче булды.

Реклама

Һашим сабакташның фотосы миндә шундый уйлар тудырды. Аннары, әлеге бишек вакытын бик белеп чормадан төшкәндер әле, бу тормышта бернәрсә дә болай гына, сәбәпсез генә булмый бит. Һашимның да улы армия хезмәтен тутырып кайтты, кызы да буй җиткән, югары белемле. Димәк, тиздән, Алла боерса, бу бишектә оныклар «очып» үсеп, илебезгә, милләтебезгә хезмәт итүче талантлы кешеләр булыр. Аннары тагын шунысы да бар. Туганлык җылысын да сабыйдан сабыйга күчерергә сәләтле ул бишек. Элек юкка гына энесе абыйсының ыштанын киеп үсмәгән. Юклыктан гына түгел ул, туганлык җылысын да шулай тапшырганнар. Әлегә Һашим кадерле табылдыгын апасы Сәгыйдәгә биргән, оныкларын үстерергә. Аның да бишеге бит ул, аңа да бик газиз.

Ә сезнең чормаларда нинди кадерле истәлек-ядкәрләр, хәзинәләр саклана икән? Юлыгыз туган нигезгә алып кайтса, менеп карагыз әле, кызыклы әйберләргә тап булсагыз, сөенечегезне безнең белән дә уртаклашырсыз. Алайса, үткәннәрне эзләп, музейларга барган булабыз. Туган өйнең чормасы - балачакның кадерле ядкәрләрен саклый торган музей - безне көтә.

Роберт МИҢНУЛЛИН

Талбишек

Бездә бишек әллә ничек
Талдан, җырдан үрелә.
Җырлы бишек, җылы бишек
Эленә өй түренә.

Ничек җырламасын бишек,
Сөн талларыннан үр дә.
Тал бишектә үстем мин дә,
Сизелмимени бер дә?

Җырлый бишек, елый бишек,
Җырлый, елый, моңлана.
Әллә бишек, әллә инде
Бишектә яткан бала.

Сеңгәндер ул талбишеккә
Әнкәмнең моңнары да.
Шулайдыр шул, талбишекнең
Юк шуңа тынганы да.

Теги: 250
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 23 май 2018 - 16:10
    Кичер, улым! Һәр авылның акылга зәгыйфь яки гарип кешесе була. Кемдер алардан курка, читләшә, кемдер, киресенчә, изге җан дип, хәер сузып китә. Безнең авылда да бар ул. Көн саен авыл урамнары буйлап акрын гына атлап, һәр кеше белән исәнләшеп, тирә-якны барлап йөри.
    273
    0
    0
  • 23 май 2018 - 14:59
    Гөлназ АСАЕВА: «Булачак иремне ике әтиемә дә охшатып сайлыйм» Гөлназ АСАЕВА – моңлы тавышлы яшь җырчы. 16 яшеннән бирле ялгызы гына концертлар куя. Сәхнәдә ул тыйнаклыгы һәм бай репертуары белән аерылып тора.
    652
    0
    4
  • 23 май 2018 - 14:47
    Доктор Комаровский: «Картлыгыңда 20 оныгың булганчы, бер бабаең булсачы» Кичә Казанда танылган табиб Олег Комаровский булып китте. Ул ике көн дәвамында семинар уздырды, әти-әниләрне кызыксындырган сорауларга җавап бирде, балалар сәламәтлеге турында сөйләде. Доктор Комаровскийның киңәшләрен “ШК” сатында биреп барырбыз.
    199
    0
    1
  • 23 май 2018 - 14:33
    Нут ашы пешерү ЫСУЛЫ Аның өчен 4 литр суга 400 гр фарш, 1 стакан нут, 3 бәрәңге, 1 кишер, 1 суган, 3 тырнак сарымсак, 1 болгар борычы, 2 аш кашыгы томат пастасы, үсемлек мае, тоз, борыч кирәк.
    94
    0
    0
  • 23 май 2018 - 14:18
    Илфак Шиһаповның кызы Зәринә: «Мин – Сөембикәнең җанатары» Бу көннәрдә Саба районының Сатыш авылындагы фермада булырга туры килде. Шунда, очраклы гына дисәм дә була, бер абзый белән таныштым. Ул Юлбат авылының тарих укытучысы Илдар Сафин булып чыкты. Шул ферманың бер амбарында аның аты тора икән.
    188
    0
    2
  • 23 май 2018 - 13:44
    «Репетицияләргә йөри-йөри бер дә сөйләшми торган балабыз сөйләшә башлады» Хыялга юл. Камал театрының зур залында Баулының нәни артистлары күрсәткән сәхнә күренеше нәкъ менә шулай дип атала. Хыял чынбарлык булсын өчен күпме сабырлык, тырышлык, үҗәтлек кирәк.
    100
    0
    0
  • 23 май 2018 - 13:00
    Өйдә тортлар пешереп, аларны социаль челтәрләр аша саткан декреттагы әниләргә Президент ярдәм итәргә җыена Татарстан Президенты каршындагы Эшмәкәрлек советы республикадагы үзмәшгульлек белән кызыксына башлаган. Бу хакта Татарстанның бизнес-омбудсмены Тимур Ногманов үзенең Инстаграм битендә хәбәр итә.
    132
    0
    0
  • 23 май 2018 - 10:26
    «Тели белсәң – теләк, тели белмәсәң – имгәк» Бергә эшли торган иптәш хатыным: «Ялга чыксам эшләмим, оныкларымны гына сөеп ятам», – ди торган иде.
    295
    0
    0
  • 23 май 2018 - 10:21
    Габделбәр Илдарханов: «Урман сукмакларыннан гел узсаң да, адаштыра да, авырганда дәвалый да» Кызыл Яшьләр авылы бик матур урында, урман янында утыра. Авыл урамында нарат, агач исе... Биредә Лаеш урманчылыгының Питрәч участок урманчылыгы урнашкан.
    88
    0
    1
  • 22 май 2018 - 17:26
    «Һәр гаилә үз законнарын яза» Татарстан Дәүләт Советында узган матбугат конференциясендә парламент башлыгы урынбасары, «Мәрхәмәт» хатын-кыз депутатлар берләшмәсе җитәкчесе Татьяна Ларионова хәбәр иткәнчә, быелдан инвалид балаларны уллыкка алган гаиләләргә 200әр мең сум акча бирелә башлады. Әлеге вакытта бу ярдәмнән сигез гаилә файдаланган.
    200
    0
    0
  • 22 май 2018 - 15:57
    «Татар кызчыгы – 2018» бәйгесе җиңүчесе кем? «Алтыда нинди, алтмышта – шундый», – ди халык. Димәк, тәрбияне дә, белемне дә кечкенәдән бирергә, әдәп-әхлакка, йолаларга, гореф-гадәтләргә, милли моңнарга мәхәббәтне дә сабый чактан сеңдерергә кирәк. Быел гына яңадан оешып, гөрләтеп эшләп киткән Бөтендөнья татар хатын-кызлары «Ак калфак» иҗтимагый оешмасының Казан бүлеге активистлары да нәкъ шул максатны күздә тотып оештырдылар «Татар кызчыгы – 2018» бәйгесен. Беренче тапкыр гына үтсә дә, «коймак» төерле булмады.
    238
    0
    0
  • 22 май 2018 - 14:44
    Даниярга аякка басарга ярдәм итегез! 28 апрель – Мөхетдиновлар өчен авыр көн. Берничә ел элек шул көнне әбиләре вафат булган, 2016 елда Алсу бала тудыру йортына сабыен табарга киткәч, бабайлары бакыйлыкка күчкән.
    258
    0
    1
Реклама
  • 17 май 2018 - 11:28
    Өй салуның ние бар? - 2
  • Хәйрия концертыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «Үлемсез полк» маршында 165 меңнән артык кеше катнашты
  • Казанның Меньеллык мәйданында узган Җиңү парадыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Суга сикерү буенча дөнья сериясе. Казан. 2018-FINA
  • 1 май митингыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Тукайга багышланган шигырь бәйрәменнән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Тукай премиясен тапшыру тантанасыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Дәүләт Советы сессиясеннән ФОТОРЕПОРТАЖ 25.04.2018
  • «TMTV» музыкаль премиясе тапшыру тантанасыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Спорт гимнастикасы буенча Россия чемпионатыннан ФОТОРЕПОРТАЖ 18.04.2018
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 23 май 2018 - 10:54
    Кәгазе яңача булса да, түләве искечә калачак
    Россия халкы 1 июньнән торак-коммуналь хезмәтләр өчен яңа квитанцияләр алачак. Әлеге яңа түләү кәгазьләре искесеннән нәрсә белән аерыла һәм анда төп игътибарны нәрсәгә юнәлтәчәкләр?
    117
    0
    1
  • 23 май 2018 - 16:10
    Кичер, улым! Һәр авылның акылга зәгыйфь яки гарип кешесе була. Кемдер алардан курка, читләшә, кемдер, киресенчә, изге җан дип, хәер сузып китә. Безнең авылда да бар ул. Көн саен авыл урамнары буйлап акрын гына атлап, һәр кеше белән исәнләшеп, тирә-якны барлап йөри.
    273
    0
    0
Ночной режим