Шәһри Казан

«Бер авылдан ике шагыйрь күбрәк түгелме соң ул?»

Лена Шагыйрьҗан: Казан – Әтнә – Күлле Киме, Каенсар, Көекләре... Без инде – шул маршрутның Җәяүле бөекләре.

 «Кайвакыт дус-ишләр, шаярыпмы, әллә чыннан да аптырапмы: «Бер авылдан ике шагыйрь күбрәк түгелме соң ул?» – дип тә куялар. Минемчә, күп түгелдер. Гәрчә бик сирәк очрак булса да», – дип яза авылдашым, Татарстанның халык шагыйре, Тукай премиясе лауреаты Лена Шагыйрьҗан. Актаныш районы, Пучы авылында туса да, «гәрчә анда тумасам да, мин Сибгат аганың (Cибгат Хәким) якташы, авылдашы», – дип яза ул. Сибгат Хәким яшь коллегасы Лена Шагыйрьҗанның иҗатын тирән бәяли. Шагыйрәнең күңелендә аның «Җылы сүзе» истә калган. Ленаның «Дәвамы бар» дигән шигырь кырына шагыйрь: «Тукайча шәп!» – дип язып куйган... Авылдашының иҗатын гел күзәтә, ир шагыйрьләрдән дә өстенлеген күрсәтә ул: «Лена Шакирҗанова шигырьләре ошады миңа, ачыла бара бу шагыйрь, ныгый, тирәнәя, хисләр, кичерешләр катлаулана, карашлар киңәя, тема зурая. Поэзиягә хатын-кызлар үзенчә, үз сүзләре белән килә. Позицияләре нык, ир шагыйрьләрнең хәле мөшкел! 29.11.79. С.Х.»

Ни өчен шулай? Лена сүзгә игътибарлы. Аның «Сүзләр... Сүзләр» дигән асыл эссесы бар. Шунда ул сүзләр белән сөйләшә, аларга соклана, учларында тотып карый: «Кояш кебек балкып торган нурлы сүзләрне күргәнегез бармы?.. Алар балачак һәм мәхәббәт иленнән... Ә менә кайбер сүзләр караңгыда яши, яктыдан курка... Кайбер сүзләр татлы һәм баллы, бәлзәм кебек сихәтле һәм шифалы – кашыкка салып кына йотарлык. Ә кайберләре сеңер сыман, чәйнәп-чәйнәп тә йотып җибәрер хәл юк». Аның шигъри җыентыкларының исемнәре дә ни тора? Мәсәлән, «Сагынмаклык», «Боҗра вә Хөҗрә». «Сагынмаклык» дигән сүз халыкта киң урын тапмый, әмма күңелнең иң нечкә җепселләрен җилкетә торган сүз. «Татар теленең аңлатмалы сүзлеге»ндә ул «Сагынганда карар өчен булган истәлек әйбере» дип аңлатыла.

Реклама

Бөек рус шагыйре Александр Пушкин бакыйлыкка күчкәч, рус шигъриятенең дәрәҗәле байрагын Михаил Лермонтов тотып ала. Лена да нәкъ шулай, Сибгат абый кулыннан эстафетаны алып, аны тиешле югарылыкта йөртә. Лена Шагыйрьҗанның «Сагынмаклык» дигән истәлекләр китабында да Сибгат Хәкимгә зур урын бирелгән. Аның бу җыентыкта шагыйрьгә булган игътибары, ихтирамы чиксез.
Ни өчен без Ленаның иҗатын шулай тәфсилләп бирдек соң? Чөнки безне Лена үзе моңа рухландырды, ләззәтле хисләр дөньясында кайнарга сеңлесе Луара аны искә алу кичәсендә мөмкинлек бирде. Ә хәзер кичәнең үзенә кайтыйк.

2018 елның 13 гыйнварында авылдашыбыз Лена Шагыйрьҗан безне үз янына җыйды. Дөресрәге, без аны искә алу кичәсенә җыелдык. Ленаның безнең арадан китүенә бер ел вакыт узса да, бу искә алу кичәсе шагыйрә турындагы истәлек-хатирәләрне кабаттан яңартты.
Кичә бик җылы һәм эчкерсез атмосферада үтте. Сеңлесе Луара катнашучыларның күңелләрен тетрәндерерлек итеп алып барды. Кичәдә татар халкының затлы, зыялы һәм мәртәбәле шәхесләре дә катнашуы очрашуны тагын да бизәде. Алар арасында шагыйрьләрдән Равил Фәйзуллин, Рәдиф Гаташ, Галимҗан Гыйльманов, Рәмис Аймәт, Камал театрының баш режиссёры Фәрит Бикчәнтәев, артистлар Алсу Гайнуллина, Зөлфирә Зарипова, Илдус Әхмәтҗанов, Люция Хәмит, Илтөзәр Мөхәммәтгали, Фәнис Җиһанша, радио-телевидение хезмәткәрләреннән Әлфинур Хисами, Нурания Җамали, якташыбыз Гөлназ Шәйхи, туганнары, авылдашлары бар иде. Бөек Ватан сугышы ветераны, шагыйрәнең укытучысы Нәкыя апа Сафарованың катнашуын аерым билгеләп үтәргә кирәк.

Мәктәптә укыганда, Ленаның да, Луараның да мандолина түгәрәгенә йөрүләрен искә төшереп үтте ул. Мандолина моңнары, халык көйләре бәлки бу ике кызны зур сәнгатькә китергәндер.
Күңел Ленаның юклыгына һаман да ышанмый. Ышанасы килми! Авылыбызның гүзәл кызының шигъри дөньясы, күңел көрлеге белән безне мәңге әсирлектә тотар.

С.Сабирова, Татарстанның атказанган укытучысы,
Р.Каюмова, укытучы-пенсионер.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 23 апрель 2018 - 17:22
    15 майга кадәр шашлык кыздыру тыела?! Алда май бәйрәмнәре. Күп кешеләр, әлбәттә, табигать кочагында ял итү, шашлык яки уха пешерү турында планнар коргандыр. Кызганыч, ачык һавада учак кабызу, шашлык кыздыру кебек гамәлләрне вакытлыча кичектереп торырга туры килә.
    132
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 16:23
    ТМТВ премиясен тапшыру тантанасы: кемгәдер харизма, кемгәдер алкышлар җитмәде Узган шимбәдә “Пирамида” концертлар залында “ТМТВ татар музыкаль телеканалы премиясе”н тапшыру тантанасы узды.
    236
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 16:04
    Чия бәлеше пешерү ЫСУЛЫ Аның өчен 200 гр сыер мае, 1 йомырка, ярты стакан шикәр комы, 2 стакан он, 1 аш кашыгы каймак, 1 чәй кашыгы көпшәкләндергеч (разрыхлитель), 2 аш кашыгы крахмал, 600 гр чия (катырылган да ярый), 2 аш кашыгы шикәр пудрасы кирәк.
    82
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 15:21
    10 кубокның яртысы – Зариповныкы?! Спортка артык мөкиббән китмәсәм дә, соңны көннәрдә «Ак Барс» - ЦСКА, Гагарин кубогы дигән сүзләр бик еш колакта яңгыраганга, ял көнне кичке биштә телевизорны кабызып куярга булдым. Янәсе, өй тирәсендә кайнаган вакытта комментаторларның такылдавы менә дигән интершум булачак.
    138
    0
    1
  • 23 апрель 2018 - 11:29
    Гөлүсә һәм Наил Насыйбуллиннар: «Үзең эшләгәч, акча да янга кала» Гөлүсә һәм Наил Насыйбуллиннар гаиләсе туганга – 29 ел. Алар дүрт бала тәрбияләп үстергән. Өчесенең инде үз гаиләләре барлыкка килгән. Насыйбуллиннарның биш оныгы бар.
    317
    0
    3
  • 22 апрель 2018 - 14:07
    «ТМТV» премиясен тапшыру тантанасы турында 10 кызыклы факт 1. Һәрвакыт концерт ахырында җырлый торган Elvin Grey бу юлы тамашаны ачып җибәрде һәм елның иң популяр җырчысы булып танылды.
    1431
    0
    1
  • 22 апрель 2018 - 14:00
    Циркта оныкларым курыкты Балачакта циркка еш бара идек. Ул чакта алгы рәтләргә билет 1 сум 20 тиен генә иде шул. Хәзер бәяләр дә, цирктагы мохит, чыгышлар да башка.
    283
    0
    1
  • 22 апрель 2018 - 12:12
    Как ясау ЫСУЛЫ Гөлүсә Насыйбуллинадан тәмле как рецепты
    480
    0
    5
  • 22 апрель 2018 - 11:01
    Роберт Миңнуллин мәзәкләре Барып җитеп булмый...
    287
    0
    2
  • 22 апрель 2018 - 10:10
    Афиша 23-29 апрель Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры 
    151
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 09:33
    «Сандугач»лар канатларын ныгыта Шушы көннәрдә «Рухият» рухи яңарыш фондының «Сандугач сайрар илем» балалар иҗаты фестивале Казанда зур гала-концерт белән төгәлләнде. Бу көнне Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе сәхнәсендә бию һәм җыр коллективлары составында 250гә якын «сандугач» чыгыш ясады. 
    124
    0
    0
  • 21 апрель 2018 - 18:55
    «TMTV» музыкаль премиясе тапшыру тантанасыннан сәхнә арты ФОТОРЕПОРТАЖЫ Бу минутларда “Пирамида” концертлар залында “TMTV” татар музыкаль телеканалы премиясен тапшыру тантанасы бара.
    1191
    0
    2
  • 21 апрель 2018 - 13:17
    Тәрәзәләр Без урамнан икәү үтеп барабыз. Мин, аның шәенө генә барырга тырышып, акрынрак атлыйм. Гаҗәп, ул да, як-ягына каранып, һаман адымнарын акрынайта. Нидер әйтергә теләгәндәй, проспектның аргы башына йотылып карый. Аннары бөтенләй туктый да, нигәдер оялып кына:
    385
    2
    0
  • 21 апрель 2018 - 12:44
    Кышкы киемнәрне саклау буенча КИҢӘШЛӘР Туныгызны балконда сакламагыз, йоны кибеп, сына башларга мөмкин.
    236
    0
    1
Реклама
  • 13 апрель 2018 - 15:47
    «Шәһри Казан» ат җигәргә өйрәтә
  • «TMTV» музыкаль премиясе тапшыру тантанасыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Спорт гимнастикасы буенча Россия чемпионатыннан ФОТОРЕПОРТАЖ 18.04.2018
  • Икенчел чимал һәм кием җыю буенча мобиль пункты акциясе. Фоторепортаж
  • Казанда язгы өмә старт алды
  • Иң яхшы хат ташучылар бүләкләүдән ФОТОРЕПОРТАЖ 12.04.2018
  • Яшел Үзән районы Татар Танае авылын су баскан! 11.04.2018
  • Алдавыч боз балыкчыларны куркытмый
  • Авыл хуҗалыгы ярминкәләреннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Илфак Шиһаповның тууына 50 ел тулуга багышланган кичәдән ФОТОРЕПОРТАЖ 5.04.2018
  • Мәшәкате күп булса да, яз – яз инде ул...
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 23 апрель 2018 - 17:22
    15 майга кадәр шашлык кыздыру тыела?! Алда май бәйрәмнәре. Күп кешеләр, әлбәттә, табигать кочагында ял итү, шашлык яки уха пешерү турында планнар коргандыр. Кызганыч, ачык һавада учак кабызу, шашлык кыздыру кебек гамәлләрне вакытлыча кичектереп торырга туры килә.
    132
    0
    0
Ночной режим