Биналарны 5 сумга арендага биргәннәр: Татарстанда тикшерүләр нәрсә ачыклаган?

Татарстанда мәдәният, сәламәтлек саклау һәм яшьләр өлкәсендәге учреждениеләрне тикшергәндә бюджет акчасын тотуга бәйле сораулар туган. Балалар лагерьларындагы өстәмә түләүләр дә игътибар үзәгендә булган.

Бинаны 5 сумга арендага бирү ни дәрәҗәдә нигезле? Хастаханәдә 25 мең сынау көпшәсе запасы булганда, тагын 50 мең данә сатып алу кирәк булганмы? Балалар лагерьларында өстәмә хезмәтләр өчен ни өчен 3 миллион сумнан артык акча җыелган? Татарстанда коррупциягә каршы тикшерүләр вакытында шундый сораулар күтәрелгән.

Бу хакта матбугат конференциясендә Татарстан Республикасы Рәисе идарәсенең коррупциягә каршы сәясәт мәсьәләләре буенча җитәкче урынбасары Рөстәм Гаязов сөйләде. Тикшерүләр Мәдәният, Сәламәтлек саклау һәм Яшьләр министрлыкларына караган учреждениеләрне колачлаган.

Биналарны 5 сумга арендага бирүнең сере нәрсәдә?

Мәдәният учреждениеләренә караган биналарны арендага бирү тәртибе тикшерүчеләрнең игътибарын җәлеп иткән. Рөстәм Гаязов китергән мәгълүматларга караганда, кайбер очракларда аренда бәясе 5-20 сум чамасы булган. Бәяләрнең ничек билгеләнүенә бәйле сораулар туган.

Дәүләт милке - җәмәгать байлыгы. Шуңа күрә биналарны арендага биргәндә бәяләрнең ни дәрәҗәдә нигезле булуы, нинди шартлар тәкъдим ителүе мөһим. Әлбәттә, түбән аренда бәясе үзе генә хокук бозуны аңлатмый. Әмма мондый шартларның сәбәпләре аңлаешлы булырга тиеш.

Тикшерүләрдән соң мәдәният учреждениеләренең җиде җитәкчесенә карата дисциплинар чаралар күрелгән.

Татар дәүләт филармониясендә дә сатып алуларны оештыруга бәйле сораулар туган. Мәгълүматларга караганда, якынча 8 миллион сумлык сатып алу берничә кечерәк өлешкә бүленгән, аларның һәркайсының бәясе 600 мең сумнан артмаган.

Сорау туа: ни өчен сатып алу берничә өлешкә бүленгән? Бу карарның нинди нигезе булган? Әлеге мәсьәләләргә бәя бирү өчен килешүләрнең шартларын һәм сатып алу тәртибен тулырак тикшерү кирәк.

«Татаркино» эшчәнлегендә дә бер үк фильмнарга хокуклар алу өчен төзелгән килешүләр игътибар үзәгендә булган.

25 мең сынау көпшәсе җитмәгәнме, әллә тагын 50 мең кирәк булганмы?

Сәламәтлек саклау өлкәсендәге бер мисал аеруча игътибарга лаек. Рөстәм Гаязов хәбәр иткәнчә, Республика клиник онкология диспансерында 25 мең сынау көпшәсе запасы булганда, тагын 50 мең данә сатып алу мәсьәләсе күтәрелгән.

Эшмәкәр белән төзелгән килешү өзелгәннән соң, даими тәэмин итүче белән яңадан килешү төзелгән.

Бу очракта төп сорау медицина кирәк-яракларына ихтыяҗ ничек исәпләнгән? Булган запаслар исәпкә алынганмы? Өстәмә күләмнең ни өчен кирәк булуын нинди исәп-хисаплар нигезләгән?

Сатып алынган кирәк-яракларның үз вакытында кулланылуы да мөһим. Гаязов китергән мәгълүматларга караганда, кайбер медицина кирәк-яраклары 100 көннән артык вакыт узгач кына файдаланылган.

Башка учреждениеләрдә дә сатып алу бәяләренә, килешүләрне кечкенә өлешләргә бүлүгә һәм сатып алуларны ашыгыч дип рәсмиләштерүгә бәйле сораулар туган.

Мондый очракларның һәркайсы аерым тикшерүне таләп итә. Сатып алуның үзе яки әйбернең соңрак кулланылуы гына хокук бозу булганын расламый. Моның өчен карарларның сәбәпләрен, шартларын һәм документларын өйрәнергә кирәк.

Балалар лагерьларында 3 миллион сумнан артык акча нәрсә өчен җыелган?

Балаларның җәйге ялына кагылышлы очрак та игътибарны җәлеп итә. Мәгълүматларга караганда, лагерьларның берсендә шәхси эшмәкәр күрсәткән хезмәтләр өчен өстәмә рәвештә 3 миллион сумнан артык акча җыелган.

Хезмәтләрнең мәҗбүри рәвештә тәкъдим ителүе турында сораулар туган. Эшмәкәрнең шул ук лагерьда эшләве дә тикшерүчеләр игътибарын җәлеп иткән.

Бу мәсьәлә ата-аналар өчен аеруча мөһим. Баланың лагерьдагы ялы өчен түләнгән акчага нинди хезмәтләр керә? Нәрсәләр өчен өстәмә түләргә кирәк? Мондый түләүләрдән баш тартырга мөмкинме?

Ата-аналар бу сорауларга алдан ук ачык җавап алырга тиеш. Өстәмә хезмәтләрнең бәясе һәм шартлары аңлаешлы булу, аларны алу тәртибе ачык күрсәтелү мөһим.

Яшьләр министрлыгы мәгълүматларына караганда, җәйге ял программаларында 200 меңнән артык бала катнаша. Киләчәктә лагерьларга юлламалар һәм балаларның ялын оештыруга бәйле мәгълүматны бердәм портал аша тәкъдим итү планлаштырыла.

Тикшерүләрдән соң нәрсә үзгәрәчәк?

Мәдәният учреждениеләрендәге аренда бәяләре, хастаханәләрдәге сатып алулар һәм балалар лагерьларындагы өстәмә түләүләр - бер-берсеннән аерылып торган мәсьәләләр. Әмма аларның барысы да уртак сорауга китерә: дәүләт акчасы һәм милке белән бәйле карарлар ничек кабул ителә һәм аларның нигезле булуын кем тикшерә?

Тикшерүләр вакытында ачыкланган шикле очракларны суд тарафыннан расланган гаепләүләр итеп күрсәтергә ярамый. Һәр хәлгә аерым хокукый бәя бирелергә тиеш.

Рөстәм Гаязов хәбәр итүенчә, кайбер материаллар буенча җинаять эшләре кузгату мәсьәләсе дә каралырга мөмкин.

Хәзер җәмәгатьчелек өчен иң мөһиме тикшерүләрнең нәтиҗәсе нинди булуы, нинди карарлар кабул ителүе һәм ачыкланган җитешсезлекләрнең ничек хәл ителүе. Чөнки дәүләт учреждениеләрендә кабул ителгән карарлар кәгазьдә генә калмый: алар бюджет чыгымнарына, медицина хезмәтләренә һәм балаларның ял итү шартларына да кагылырга мөмкин.