“Әлмәндәр” белән “Әни килде” кире сәхнәдә: театр безгә нәрсә искәртә?

Казан театрлары сәхнәсенә халык яраткан, классик әсәрләр кайтты: Камал театрында өч дистә ел аншлаг белән барган – Туфан Миңнуллин әсәре буенча “Әлдермештән Әлмәндәр”, ә Тинчурин театрында – Шәриф Хөсәенов әсәре буенча “Әни килде” спектакле.

Бу әсәрләрнең янә сәхнәгә кайтуы сөендерә, әлбәттә. Мәгънәле әсәрләр сандыкта җиде кат йозак астында тузан җыеп ятарга тиеш түгел. Куйсыннар, күреп, белеп торыйк. “Театр яктылыкка, нурга илтә”, – диләр бит. “Әлдермештән Әлмәндәр” – җирдә яшәүгә, күңел хөрлегенә дан җырласа, “Әни килде” – гомер көзенә җитеп үз балаларына сыймаган ана трагедиясен ача. Ике спектакль дә мәңгелек темаларны, проблемаларны ача. Андый әсәрләрнең сәхнәгә кайтуы: Әлмәндәр карт кебек яшәгән һәр көннән ямь-тәм табып яши белмәүне, балаларның тәрбияләп үстергән, газиз анага рәхмәтле була алмавын искәртә.

Яшәү беркайчан җиңел булмаган. Аеруча Әлмәндәр карт яшәгән XX гасыр гына ни тора. Рус-япон сугышы, Гражданнар сугышы, Бөек Ватан сугышы... Әмма бу әсәрләрнең геройлары елар вакытта да, сөенерлек сәбәп таба белгән. 

Хәзер тормыш җитеш, йортларыбыз җылы, тамак тук. Әниләрне өй түрендә кунак итә торган, Әлмәндәр карт кебек сөенеп яши торган заман. Әмма картлар йортларында балалары булып та соңгы көннәрен яшәүче картлар, чебеннән фил ясап уфтанып йөрүче кешеләр артканнан арта бара. “Михнәткә түзеп була, рәхәткә чыдап кара”, – дип юкка әйтмәгәннәр. 

Театрларда премьералар уйландыра. Шул ук вакытта тагын бер кызганыч якны да ачып бирә. Соңгы дистә елда тарихка кереп калырлык, еллар дәвамында сәхнәләрдә уйнарлырлык әсәрләр бармы? Искә төшерү кыен. Димәк, безнең чорны сурәтләрлек әсәрләр юк. Дөрес яшибезме икән соң?