Эсседә ни өчен ашыйсы килми? Эндокринолог моңа аңлатма бирде

Җәй көне аппетит кимү авыру да, организмдагы җитешсезлек билгесе дә түгел. Бу – кешене кызудан саклау өчен барлыкка килгән табигый механизм, ди эндокринолог Зөһрә Павлова. Кызуда ни өчен ашыйсы килми икәнен ул фән ягыннан аңлата.

Эчке «мич» эффекты. Ашамлыкны эшкәртү вакытында организм күп энергия сарыф итә һәм җылылык бүлеп чыгара. Моны ризыкның термик нәтиҗәсе дип атыйлар. Бигрәк тә аксымнар һәм катлаулы углеводлар тәнне ныграк җылыта. Эссе көннәрдә баш миендәге гипоталамус тән температурасын контрольдә тота. Кайнар аш ашасак, тән тагын да ныграк җылыначак дип «уйлый» ул һәм аппетитны киметә.

Ачлык гормоны ял итә. Аппетитны гормоннар көйли. Ачлык хисе өчен җаваплы төп гормон – грелин. Галимнәр ачыклаганча, югары температура грелин бүленеп чыгуын киметә. Шуңа күрә эсседә ашыйсы килми. 

Кан күбрәк тирегә юнәлә. Организм кызып китмәү өчен тирләүне көчәйтә. Моның өчен канның зур өлеше эчке әгъзалардан тирегә юнәлә. Нәтиҗәдә, ашказаны һәм эчәкләрнең эшчәнлеге акрыная. Шуңа күрә авыр ризык турында уйлаганда ук туклыклылык хисе яки хәтта җиңелчә күңел болгану да барлыкка килергә мөмкин.

Шулай булгач, эссе көннәрдә ничек тукланырга соң?
Су «ашагыз». Кыяр, помидор, кабак, карбыз, җиләк, сельдерей кебек яшелчә-җимешләрнең 90 проценты – су. Алар организмны сусызланудан саклый.
Ашау вакытын үзгәртегез. Көндез авыр ризык ашамаска тырышыгыз, төп туклануны иртәнге яки кичке салкынрак вакытка күчерегез.
Салкын ашлар сайлагыз. Окрошка (майлы майонезсыз), гаспачо, чөгендер ашы – эсседә иң яхшы вариантлар.
Электролитлар турында онытмагыз. Тир белән тозлар да югала. Хәлсезлек сизелә икән, аз гына тозлы ризык ашагыз, минераль су эчегез.
Үзегезне мәҗбүр итмәгез. Сәламәт кеше бер тапкыр туклыклы төшке аштан баш тартып, аның урынына  яшелчә, җиләк-җимеш кенә ашаса, куркыныч юк. Организмыгызны тыңлагыз.

Гүзәл Камалова әзерләде