Гаҗәеп авыл: «Безнең авылны Ульяновск шәһәреннән, Чувашиядән, Самарадан кадәр күрергә киләләр»

Елдагыча, инде дистә елга якын сузылган матур традицияне дәвам итеп, йорт җирен иң матур бизәүчеләргә конкурс игълан ителгән иде. Приз фонды – бер миллион сум! 

Без исә Кече Чынлыга барып, конкурста катнашучыларны күреп, аралашып кайттык. Яшермим, күңелдә үзгә теләк уянды – Кече Чынлыда яшисем килә минем, һич ялганламыйм! Урамнары киң, йортлары төзек, халкы тырыш, “Чынлы” хуҗалыгы егәрле, җитмәсә җитәкчеләреннән дә уңганнар – Барис Аппау улы Гафуров авылы өчен янып яши. Алдагы саннарыбызда инде язган идек, авыл халкы йорт тирәсен бизәсен дип урманнан 500 чыршы кайтартты ул, бушка! Килеп ал да кинән генә! 

Ә халык биредә иркен яшәргә өйрәнгән дә. Сөт, ашлык сату бәяләре түбән тәгәрәсә дә, “Чынлы” хуҗалыгы куәтен киметми әлегә. Игенчелектә мул уңыш алуга ирешкәннәр, сөт саву күләмен күбәйткәннәр, терлекчелек тармагы ипле. Заман кырыслыгы гына ега алмас үзләрен. Хезмәтнең нәтиҗәсе күңел күтәренкелеге белән сөендергәндә, иманым камил, Кече Чынлы халкыннан шәһәрләр көнләшә, беләм, сиздермиләр генә.   

Караңгылык иңгәч, урамнарны бер түгел, ун әйләндек без. Һәр йортта җем-җем утлар яна, капка төпләрендә чыршы бизәлгән, кардан сыннар ясалган. Капка төпләре – әкият!

Гөлназ белән Радик Хафизовлар йорты, чынлап та, иң матуры, игътибарга лаеклысы. Алар быел да сигезенче ел рәттән гран-при яулаганнар. Узган ел – 40 мең сум, ә быел исә 50 мең сум акча белән бүләкләнгәннәр.

Ел да бер кешенең иң зур бүләкне эләктерүенә авылдашларның берникадәр ачуы килсә дә, җиңүчегә тел тидереп булмый – йорт алдындагы хозурлык һәр нечкәлегенә кадәр уйланылган. Бөек Җиңүнең – 80, Г.Тукайның 140 еллыгын да, Ватанны саклаучылар елын да искә алып үткәннәр.

Экран эшләп тора, төсле утлар биеше – искитмәле. Уң як күршеләре исә төп конкурент! Марат әфәнде Раимов йорт янын гына бизәп калмыйча, хәтта сараендагы ике понига кадәр урамга чыгарган. Көн саен балалар урамнан үтә, туктап, сокланып карап торалар ди ул. Яңа ел төнендә күршеләрнең икесе дә капка төбендә өстәл көйләгән, үткән-сүткәннәр чәйләгәннәр. Хәттә дискәтүк ясап, биегәннәр.  

– Безнең авылны Ульяновск шәһәреннән, Чувашиядән, Самарадан кадәр күрергә киләләр бит, – ди Марат әфәнде.
Быел 7 йортның бизәлеше беренче урынны биләп, йорт хуҗаларына 35 әр мең сум күләмендә акчалата бүләк бирелгән. Икенче урында – 9 йорт, бүләкләре – 30 ар мең сум. 3 урында – 15 йорт, 25 шәр мең сумлык бүләк сөендергән. Калган барлык катнашучыларга 10 ар мең сум бүләк өләшенгән. 

30 нчы декабрь көнне авыл сәхнәсеннән торып бүләкләнгән гаиләләрнең һәммәсе дә рәхмәтле, һәммәсе дә шат әлбәттә. 2 урынга лаек булган Гөлфизә апа белән Нәҗип абый Алиулловлар җитмешен куып килсәләр дә, Кече Чынлыны матур итәр өчен, ноябрь аенда ук бизәү хәстәренә керешкәннәр. 

– Оныклар ялга кайткач, гирляндаларны элдереп калдырдык. Капка төбенә тигр ясап куйган идем, урамнан атлар үткәндә шуңа карап, шикләнеп калалар, – дип  тә шаярта Нәҗип абый. – Хуҗалык җитәкчесе Бариска рәхмәт. Өлкәннәр көненә диеп шикәр комы, онын, ярмасын өләшә, нинди генә гозер белән барсаң да ярдәм итә, бик кешелекле, ул барында авыл белән рәхәт яшибез, 100 яшенә җитеп яшәсен дә, туксан яшенә җитеп эшләсен генә! 

Зәйдуллова Фәридә апа (2 урын) белән Гөлфинә апа Саттаровалар исә (1 урын) кара-каршы күршеләр. Менә аларда ул көндәшлек! Фәридә апа чыгып, чыршы бизәргә керешсә, Гөлфинә апа тиз генә сыннарга үрелә. 

– Быел бит кыш башында кар яумады. Мин чүпрәк-чапрактан үзем әкият геройлары тектем. Карап торам, мин ясаганны кабатлый Фәридә. Ачу килә бит, чыгып әйтәм, үзгәрәк эшлә, юкса кызык булмый, дим. Шул арада ул эндәшә, кар кызымны кара әле, башы турымы, авызы кыек түгелме ди. Йөгереп чыгам да, өйрәтәм, киңәш бирәм. Менә шулай ярышып яшибез, – ди Гөлфинә апа. 

– Узган җәй уртасында ук улыма 4 метрлы чыршы ясаттым. Бөтен күршеләр шаккатты инде, җәй уртасында тимердән чыршы каркасы бастырып куйдык. Кар яуган көнне Гөлфинә белән көне буе урамнан кермәдек. Аңлашып бүлештек, юлның бер ягындагы кар – Гөлфинәнеке, бу ягындагысы урам буйлатып минеке! – ди Фәридә апа. 

Җиһанга кыш исе керүгә, Кече Чынлы халкы бер теләк белән яши башлый, йорт тирәсен узган елгыга караганда да матуррак итеп бизиселәре килә. Вәгыйз абый белән белән Фәния апа  Салиховлар әнә җаен тапканнар, йортлары янына барып чыксаң, ретро җырлар яңгырарга керешә.

Алар йортындагы җем-җем утлар астында вальс әйләнәсе килә! Иренмәүләренә рәхмәт! Ни дисәң дә кышкы салкында күңелне җылытырдай матурлык тудыру җиңел эш түгел, ләкин Кече Чынлы халкы моның серен дә, матур итеп яши дә белә.