«Мондый хәлне үзем дә беренче тапкыр күрәм»: бәрәңгене алыргамы, алмаскамы?

Иртәрәк түгелме икән, яки  киресенчә ашыгырга кирәкме? Соравыбызга Татарстан авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институтының бәрәңге үстерү үзәге баш белгече Фәния Җамалиева җавап бирә.
– Быел күп җирдә шушы хәл күзәтелә. Татарстанда гына түгел, башка төбәкләрдә дә шулай ук. Бәрәңге сабакларының иртә һәм бер үк вакытта бөтен төбәктә кибүе үзебез өчен дә гаҗәп. Мондый хәлне үзем дә беренче тапкыр күрәм, – ди ул. – Фитофторадан, фузариоз авыруыннан шулай кипкән очраклар бар. Икенчесе, хәтерләвемчә, 2011 елда булды. Ә быел бөтенләй башка төрле итеп корыды. Шуңа да төгәл итеп әйтү өчен анализларга кирәк. Мин моны фитофтора түгел дип уйлыйм. Бу антракноз булырга тиеш, әлеге чир таралу өчен уңай шартлар булды быел. Июнь ахырында, июль башында яңгырлар күп яуды, һәм бәрәңге сабаклары бик тиз үсеп китте. Күп кеше төбенә өяргә өлгермичә калды. Бәрәңге буразналары арасына керерлек түгел иде. Алай гына да түгел, яңгырдан соң җир нык кына тыгызланып, һава керми башлады. Бәрәңгегә дым да, һава да кирәк. Яңгыр булуы бик яхшы, тик менә тамырына һава барып җитмәгәч, антракноз чире тарала. Бу яфраклары саргаюга һәм кара таплар барлыкка килүгә китерә. Шуннан сабакларын да зарарлый. Андый вакытта кипкән сабакта кара таплар күренә башлый. 

– Сабагы калмагач, бәрәңгене ала башласаң буламы?
– Бәрәңгенең кабыгы калынаю кирәк. Сабагы корып бетеп, ике-өч атна торгач, алырга да була. Бу вакытта кабыгы ныгый. Зур хуҗалыклар шулай эшли дә. Өстен чабып алып, бер-ике атна торгач кына алалалар. Ә яшел булса, әле ул бәрәңге үсәчәк.