“Аллаһ сине зурласын…”: Казан автобусындагы кондуктор догасы

Башкалада “бөке”ләрнең 10 баллга җитеп котырган көннәре. Күптән маршрут автобусына утырганым булмаган, кергәч тә, башта яндагылардан юл бәясен белештем. Картамны кулыма тотып кондуктор килгәнен көтәм. Алар, гадәттә, бөтен салонга ишетелерлек итеп тавыш бирә, күрми калмассың. Әле һаман да телефонга “кереп китеп”, игътибарларын “читкә” юнәлткән (кондукторның күрми үтеп китәренә өметләнеп, юнәлтергә “тырышкан”) яшьләр, сумка күтәреп басып торган хатын-кыз каршында утырып барган ир затлары җитәрлек икән.

Берни үзгәрми, кешеләр генә башка. Ярый, әйтәсе килгән сүзем ул хакта түгел. Моннан тыш, бу кешеләрнең нинди сәбәпләре барын белмибез бит. Сүз башында әйткәнчә, гел кире ягын күрмик әле тормышның...      

Казанда яшәү дәверендә мондый кондукторларны күргәнем юк иде. Сүзем шул хакта. “Валидатор не работает. У кого есть возможность, подготовьте, пожалуйста, наличные”, – дип әйтә-әйтә, кешеләрне “ерып” килгән кондукторны барыбыз да ишетте дә, күрде дә. Чыннан да, аның хәленә кереп, һәркем сумкаларында актарына башлады. Хәзер күпләр карта белән генә йөри бит, бөтенләй “наличка” йөртмәүчеләр дә бар. Шулай да кем 50, кем 100 сум әзерләп куйды.

Шундый очракларга дип, элеккегечә акча йөртүчеләр бар икән әле. Мин дә кулыма 100 сумымны бөгәрләп тоттым. Менә шул вакытта автобуста йөрү хакын акчалата түләгән һәркемгә чиксез рәхмәтләрен әйтә, аларга хәерле юллар тели башлады кондуктор апа. Бер яшь егет “сдача”ны (тиеннәр иде инде анда, ике сум булгандыр) үзенә калдырырга кушкач, “энем, изгелек күр, мине зурлаган кебек, Аллаһы Тәгалә сине зурласын. Яхшы парлар насыйп булсың сиңа”, – дип тезә-тезә догаларын кылды... Башкаларга да “изгелек күр”, “Аллаһ сине зурласын” ише сүзләрнең бәрәкәте “яуды”.

Миңа да кондукторның йомшак, әмма көчле догасының дулкыны тиде. Шундый җайлы кайтып җиттем ул кичне өйгә, арганым да сизелмәде, аяклар үзләреннән-үзе атлады дииме соң..  

...Изгелекне һәркем үзенчә аңлый, кабул итә шул, тормышның матурлыгын, яки киресенчә, килешсез якларын да һәркем үзенчә тоядыр дим, гәрчә һәркем шул бер үк ситуациядә калса да. Бу кондуктор апа иртәдән аяк өстендәдер инде, ничек аруын үзе генә беләдер! Нигәдер догалы кондуктор миңа бал корты белән чебен кыйссасын искә төшерде.

Нәрсәгә ничек карыйсың бит! Кемдер игътибар да итмәгәндер бәлки боларга, әмма ихластан кылынган бер доганың кеше тормышларына ничек тәэсир ясаганын белсәк иде. Моны һәркем аңласын, моңа ышансын иде. Менә шулар хакында кабат уйлатты мине кондуктор догасы...

Айсылу Юлдашева