Аксубай районында коточкыч хәл: “Карап торып яндырдык. Әйбәт кеше иде мәрхүм...”

Аксубай районының Иске Кыязлы авылында бәйрәм төне ут хөкеменә буйсына – ялгызы гына яшәүче Рафис абый Дәүләтшин йортында янгын чыга. 

23 февраль көненең бәйрәм кәефенә бәхетсезлеге хуҗа булыр дип мәрхүм Рафис абый да уйлап карамагандыр, әлбәттә. 71 яшенә җиткәч, әҗәле уттан яраласын гәрчә язмышы белсә дә, кызганыч, афәттән котылып калыр җай булмаган, Рафис абый Дәүләтшин тереләй утта янган. 
– Без бер урамда Рафис абыйдан ике йорт аша гына торабыз. Төнге сәгать берләрдә, Аллаһы рәхмәте белән ничек уянып киткәнмендер, белмим, тавыш та ишетмәдем, югыйсә. Ниндидер көч төртеп диярлек урынымнан торгызды. Ишегалдына чыксам, күк йөзе-кып-кызыл. Дөрли-дөрли яна Рафис абыйның йорты. Ул инде кичке сәгать уннарда ук яна башлаган булырга тиеш. Бәхеткә җил юк, авыл өсте тып-тыныч иде, – ди күршеләре Лилия ханым. – Әле ирем белән дә сөйләшәбез, бу арада телебездә гел шул янгын гына. Мин 10 ел элек төш күрдем, ул йортның янып юкка чыгасын мин белә идем, гел көтеп йөрдем, ди. Ут-күздән Аллаһы Тәгалә сакласын, бик авыр хәлләр. Йорты гына янып калмады, үзен дә алып китте бит...

Рафис абый Дәүләтшин үзе генә яшәгән. Чыгышы белән Иске Кыязлы авылы егете, яшьлегендә гаиләсе белән Аксубайда төпләнеп гомер иткән. 
– Сельхозтехникада йөртүче булып эшләде ул. Аннары алар Яңа Чишмә районына күчеп киттеләр. Хатыны Мәдинә апа вафат булгач, ярты ел элек кенә шушы йортны сатып алды да, авылга кайтып яши башлады, – ди авыл җирлеге башлыгы Җәмил Сөләйманов.

Ялгыз яшәгән ирнең төрле чагы булганын яшерми авылдашлары. Тәмәкәсен гел өйдә тарта иде, диләр. Янгынның ни сәбәпле килеп чыгуы әлегә билгесез, әмма янгын сүндерүчеләрнең беренче фаразлары да шуңа ишарәли – Рафис абый яткан килеш кенә тәмәке тартмаганмы икән?..  
– Күршеләре күреп, миңа хәбәр салганда йортка якын барырлык түгел иде инде. Карап торып яндырдык. Әйбәт кеше иде мәрхүм, ялгыз яшәсә дә, күңелем аның өчен тыныч булды, яшермим, болай килеп чыгар дип ялгыш та уйлап карамадым. Янгын сүндерүчеләр аның гәүдәсен 3 сәгать эзләделәр. Йоклый торган караваты тирәсендә метр ярым аста табылды, идәннәр янгач, аска ук төшеп киткән, күрәсең. Гәүдәсе, кем әйтмешли, бишмәт кадәрле генә калган. Утлы күмерне берәмтекләп актардылар, аяклары барыбер табылмады... Ике улы да Казанда яшиләр, шул көнне үк ук шикелле атылып кайтып җиттеләр. Әтиләрен хөрмәтләп соңгы юлга озаттылар. Авыл халкы белән уртак теләктән, үзара акча җыелышып трактор сатып алган идек, каберне экскаватор белән казыгач, җирләү эшләрен тиз тоттык, –  ди Җәмил әфәнде.