«Без ач яттык, алар сайлана»: буыннар арасындагы аерма

Без картаеп киткәч кенә, бүтән заман килде - яңача яшәргә өйрәнәсе. Тик ничек итеп? 

Үзем элеккеге заман кешесе булганга да бүгенге буынны аңламый торганмындыр. Әнә оныклар, әти-әнисеннән узып табынга менеп кунаклыйлар. Әтиләре эштән кайтып җитмәсә дә киленем балаларны җыеп кичке аш ашый. Чак кына сабыр итсәләр улым да кайтып җитә дә соң, көтмиләр, бергәләп кичке аш ашаулары ничек күңелле бит ул! 

Әниләре алай итми иде. Үзем дә рөхсәт бирмәдем. Ачтан үлсәләр дә, мин кайтмыйча кәчтрүл капкачына да кагылмады балалар. Берсендә төн уртасында гына кайтып кердем. Ышанасызмы, балаларны ач яткырган. И, еладылар да соң ди... Эчеңдә ач бүреләр улагач, күзгә йокы да керми бит әле. Балалар ашамагач, син дә болай гына ятып йокларсың, төнгә каршы ашау сәламәтлеккә зур зыян дигән иде хатыным. Көне буе эш эшләп кайтып кергән кеше ич мин, бер генә суктым өстәлгә... Андый заманнар үтте шул, ирләр хокуксыз хәзер. 

Әле кичә оныгым кәҗәләнә. Торт алган иделәр, соңгы кисәкне әтиләре ашап, эшкә киткән. Оныгым торса - торт калмаган. И аңа, җыйнаулашып тавыш чыгардылар. Мәйтәм, ник алып калдым мин төпчегемне яныма, бөтен борчу шулардан чыга. Тагын барып алыгыз дип өстәлггә акча чыгарып аттым аптырагач. Бер генә көнем дә тыныч түгел шулар белән. 

Җәй җитсә урамга уйнарга чыгарып булмый. Кулыма чыбыркы алып, кыйнап чыгарырлык чиккә җитәм. Бакчага чыгып эшләүне әйткән дә юк. Балаларны без эшләтеп үстердек, чүп тә утадылар, су да сиптеләр. Хәзергеләрне кара син, ник бер эшләп күрсәтсеннәр. Мин туздыргач, әниләре ияртеп чыккан була инде. Тик килен бөтен эшне йөгерә-йөгерә үзе эшли. Оныкларымны кайчан эшкә өйрәтергә уйлый икән ул? Бәрәңге генә чүпли белмиләр, бил авырта диләр. Алар яшендәме соң бил авыртудан зарланырга? Картайгач нишләрләр? 

Ни дисәң дә рәхәт заманда, ата улны, ана кызны белгән чорда яшәп калдык. Хәзергеләр кулында нинди тәрбия көткәнен уйлыйм да, чәчләремә ябышам. Үз аягымда йөгереп йөргән килеш кенә үлеп китсәм иде дим. Авырып түшәккә егылсаң, бер кашык су китермәсләр кебек. Аллаһыга тапшырдык инде.

Мансур Сибатов.
Минзәлә.