Фәрит Мөхәммәтшин: «Әлмәт –Татарстанның терәк шәһәре, ә бу – зур җаваплылык»

Хисап сессиясе «Әлмәт» җәмәгать үзәгендә узды. Утырыш башланыр алдыннан парламент башлыгы муниципалитетның сәнәгать һәм авыл хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсен карады.

Узган елның төп нәтиҗәләре турында Әлмәт районы башлыгы Гүзәл Хәбетдинова сөйләде. Төяп җибәрелгән товарлар, эшләр һәм хезмәтләр күләме 1 трлн 558 млрд сум тәшкил иткән. Бу – бөтен республикадан  җибәрелгән товарларның дүрттән бер өлешеннән артыгы. Район предприятиеләре республика икътисадына саллы өлеш кертәләр.  Гадәттәгечә, төп өлеш «Татнефть» предприятиеләренең нефть чыгару һәм эшкәртү тармагына туры килә.

2025 елда «Татнефть» төркеме үзенең 75 еллык юбилеен билгеләп үткән. «75 ел – һөнәри осталыкка, социаль юнәлешлелеккә, инновацияләргә һәм үз эшеңә тугрылыкка нигезләнгән уңыш тарихы ул, – дип ассызыклады Гүзәл Хәбетдинова. – Без компаниянең алда амбициоз планнарын, күп кенә мөһим вакыйгаларны тормышка ашырачагына һәм югары казанышларга ирешәчәгенә ышанабыз».

Район башлыгы сүзләренә караганда, районның җитештерү-хуҗалык потенциалын «ТаграС-Холдинг» предприятиесе ,  кече нефть компанияләре, «СМП-Нефтегаз», «Алнас», «Аспен»  һәм башкалар көчәйтә. Узган елның декабрендә «Алсу» оекбаш-оек фабрикасы да үзенең 40 еллык юбилеен билгеләп үткән. Хәзерге вакытта фабрика Россия Федерациясе Оборона министрлыгы ихтыяҗлары өчен дәүләт заказларын үтәп, махсус операциядә катнашучыларга актив ярдәм итә.

«Узган ел без кече һәм урта бизнес сегментында эшләүче эшмәкәрләр санын арттыра алдык, – диде Гүзәл Хәбетдинова. – Тармакта барлыгы 35 меңгә якын кеше. Эшмәкәрләр саны 2% ка арткан. Икътисадый актив үзмәшгульләр өлеше бер елда 85% ка җитте, бу республика буенча уртача күрсәткечтән югарырак».

Әлмәт районы территориясендә 7 аккредитацияләнгән сәнәгать паркы эшли, аларның тулыланышы 8% ка арткан. Бер ел эчендә резидентлар саны 16% ка артып 92гә җиткән. Мәйданчыкларда 1 меңгә якын кеше эшли. 

Гүзәл Хәбетдинова әйтүенчә, төзелеш тармагы – районның икътисадый үсешендә мөһим этәргеч. Ел нәтиҗәләре буенча 126 мең квадрат метр файдалануга тапшырылган.  «Яңа микрорайон төзү өчен 18 гектардан артык җир бүлеп бирелде. Әлеге территорияне үзләштерү 5,8 мең кешенең яшәү шартларын яхшыртырга мөмкинлек бирәчәк», – дип сөйләде сессиядә катнашучыларга район башлыгы.

Юл хуҗалыгы кешеләрнең тормыш сыйфатына йогынты ясый торган бердәм транспорт системасының аерылгысыз өлеше булып тора, дип басым ясады Гүзәл Хәбетдинова. 2025 елда районның юл челтәрен модернизацияләүгә төрле дәрәҗәдәге бюджетлардан һәм бюджеттан тыш чыганаклардан 2 млрд 600 млн сумнан артык акча җәлеп ителгән. «Безнең өчен аеруча әһәмиятле булган Алексеевск – Әлмәт автомагистрален төзү барышында район юллары зыян күрде, – дип билгеләп үтте район башлыгы. – Элек авыл кешеләре тарафыннан урынлы шелтәләр һәм юлларны ремонтлауны сорап мөрәҗәгатьләр килде. Критик зыян күргән 10 км юл өслеге торгызылды. Агымдагы елда юлларны торгызу эшләрен дәвам итү планлаштырыла».

Район территориясендә 83 авыл хуҗалыгы товар җитештерүчесе эшли. 2024 ел белән чагыштырганда, авыл хуҗалыгының тулаем продукциясе күләме 3% ка арткан һәм 2 млрд сумнан артык тәшкил иткән. Район кышкы чорга терлек азыгы белән тулысынча тәэмин ителгән. «Терлекләрне савыктыру буенча превентив чаралар мөгезле  эре терлекләр санын киметүгә китерде. Агымдагы елның бурычы – әлеге санны торгызу»,  – дип ассызыклады Гүзәл Хәбетдинова. Билгеле булганча, Татарстанда «Нәтиҗәле конкурентлыкка сәләтле икътисад» илкүләм проекты гамәлгә ашырыла.

2025 елда Әлмәт районында 59 мең га мәйданда  иген чәчелгән. Чәчү мәйданының яртысын бөртекле һәм кузаклы культуралар били. «Уңдырышлылык 12% ка артты һәм гектардан 29,5 центнер тәшкил итте,  – дип билгеләп үтте район башлыгы. – Исәп-хисап мәгълүматларына караганда, ел башына файдаланылмый торган җирләрнең мәйданы 6300 гектар тәшкил иткән, шулардан быел әйләнешкә 408 гектар кертелгән, тагын 5900 гектарны кертәсе бар. Хуҗалык итүнең кече формаларын үстерү буенча юл картасын төзү һәм аны сыйфатлы үтәүне тәэмин итү кирәк».

Сәламәтлек саклау муниципалитетның аерым игътибар өлкәсе булып кала. Хисап чорының төп вакыйгасы, Гүзәл Хәбетдинова сүзләренә караганда, яңа перинаталь үзәк ачылу булган. Җиде катлы бина елына 3,5 мең бала табуга исәпләнгән һәм махсус ярдәмнең тулы циклын тәэмин итә. «Үзәккә Әлмәттә генә түгел, күрше районнарда яшәүче 110 меңгә якын кеше беркетелгән инде. Бу Әлмәт агломерациясен һәм аның медицина кластерын үстерүгә таба тагын бер адым. Бала тудыру йорты ачылганнан бирле 246 бала дөньяга килгән»,  – диде Гүзәл Хәбетдинова.

Фәрит Мөхәммәтшин Әлмәт районы өчен 2025 ел нәтиҗәләрен бәяләп, муниципалитет нефть чыгару сәнәгате компетенцияләре үзәген актив үстерә, бөтен республика икътисадына эшли һәм халык өчен максималь уңайлы яшәү шартлары тудыра, дип  белдерде. «Татарстан, Владимир Путин әйтүенчә, – Россиянең терәк төбәге, ә Әлмәт, мин әйтәм, – республикабызның терәк һәм база шәһәре, һәм  бу –аның югары җаваплылыгы, даими рәвештә яңа резервлар эзләү зарурлыгы», – дип билгеләп үтте парламент җитәкчесе.

Авыл хуҗалыгы тармагына килгәндә, Фәрит Мөхәммәтшин районда мөгезле эре терлекләр саны кимү дәвам итә – узган елга карата минус 400 баш яисә 92%, шулай ук ит өчен терлек һәм кош-корт җитештерү 936 мең тоннага кадәр кимегән (83%), дип билгеләп үтте. «Ярый торган эш түгел. Югалтуларны ничек тулыландырачагыгызны анализлагыз. Кече хуҗалыкларны үстерү рейтингында район 42 нче урында тора. 11 позициягә артка тәгәрәгән. Бу сезнең урын түгел. Икътисадның авыл хуҗалыгы секторын сизелерлек яхшыртырга мөмкин булган юнәлешләр дә бар», –  дип басым ясады Фәрит Мөхәммәтшин. Билгеле булганча, Татарстанда «Азык-төлек иминлеген технологик тәэмин итү» илкүләм проекты гамәлгә ашырыла.

Парламент җитәкчесе сессиягә йомгак ясап, Әлмәт районында нефть компанияләре эшләвен дәвам итә, авыл хуҗалыгы секторы да үсә, дип билгеләп үтте. «Уңышларга карамастан, районда үсеш резервлары бар. Биредә хезмәт сөючән күпмилләтле халык эшли, ә нефть зонасы һәрвакыт республикабызның авангардында булды. Әлмәт – нефть төбәге башкаласы. Республика куйган барлык бурычларның да үтәләчәгенә шик юк», – дип басым ясады  Фәрит Мөхәммәтшин массакүләм мәгълүмат чаралары вәкилләре белән аралашканда.

Утырыш азагында Дәүләт Советы Рәисе республиканың дәүләт бүләкләрен тапшырды.

Татарстан Республикасы Дәүләт Советы матбугат хезмәте