«Үземнекен үзем сатам һәм үзем теләгән бәядән»

Бөтен өмет кооперативларга
Татарстан Дәүләт Советының Экология, табигатьтән файдалану, агросәнәгать һәм азык-төлек сәясәте комитеты рәисе урынбасары Таһир Һадиев та авыл кешеләренә һәм бакча хуҗаларына төп ярдәмче итеп кооперативларны күрә.

– Бакчачылык ширкәтләре кооперацияләрен оештырырга кирәк дип уйлыйм. Бездә, шәхси хуҗалыклардан тыш, коммерцияле булмаган бакчачылык ширкәтләре дә бар. Бүгенгә республикада 370 меңгә якын бакча кишәрлеге исәпләнә. Кооперативларга берләшә калсалар, үзләре үстергән яшелчә, җиләк-җимешләрне сату эше җайланыр иде. Кулланучыларның кулына килеп керү мөмкинлеге дә арта яки булмаса, аларны эшкәртүгә җибәреп булыр иде, – ди ул. 
Теләге булган бакчачыларга үз продуктларын үзләренә сату мөмкинлеге дә тудырылган булуын, әмма аның өчен муниципалитетлар белән килештерелгән булырга тиешлеген дә искә төшерде Таһир Һадиев. 

Викторий Абрамченконың тәкъдименә килгәндә, аның фикеренчә, авыл хуҗалыгы продукциясен җитештерүчеләргә дәүләт һәрьяклап ярдәм итәргә, ә җитештерүчеләр сыйфатлы продуктлар белән тәэмин итәргә тиеш.
– Булган әйберне алырга була, ә менә булмаса бик кыен. Яшелчәләргә бәя артуның (узган ел борщ җыелмасына бәяләр кискен күтәрелгән иде – Ред.) уңай ягы да булды. Бердән, ризыкның кадере арта, икенчедән, җитештерүче бу эшнең керемле булуын аңлады. Сату эше дә яхшылап оештырылса, алга таба да җитештерү өчен стимул булыр иде. Сыйфат дигәннән, күпләр авыл продуктларын белгән кешеләреннән ала һәм аның сыйфатына шикләнми, гәрчә махсус лаборатория тикшеренүләре узмаган булса да. Алыпсатарлар да бернинди белешмә сорап тормый, җыеп алалар да алып китеп саталар. Әлбәттә, җитештерүче үз продуктын үзе сатарга тиеш. Ул шулай булса яхшы. Ә Абрамченконың тәкъдиме яхшылап уйланып, бар ягы да искә алынып эшләргә тиеш, – ди ул. 
Кибетләр арзанга ала

Үз йорты белән яшәүче Елена Кузьмина инде ун ел Чехов базары янында үзе үстергән яшелчәләр белән сату итә. Май аенда редис, суган кыягы, лалә чәчәкләрен сата, җәй уртасына җиләкләре кызара, августка таба кыяр-помидорлары өлгерә.

– Пенсиягә чыкканнан бирле шушында сатам. Эше күп булса да, акчасы да килә, – ди ул.
Иртәдән үк аягөсте торып сатуга караганда, кибеткә тапшырсагыз гына булмыймы, дигән сорауга, үземнекен үзем сатам һәм үзем теләгән бәядән, дип куйды. Бактың исә, аның танышлары арасында чебешләр үстереп сатучы бар икән. Өйләренә килеп алган арадашчыларга кибеттәге бәягә караганда ике тапкыр арзанга тапшыра, үзем сата алганда сатам, минем инде клиентларым да бар, курыкмыйча эшлим, ди ул. Сөйләшә торгач, Елена Кузьминаның үзмәшгуль булуы ачыкланды. Кайсыдыр чарада оештырылган ярминкәдә сату өчен теркәлгән булган. 

 Социаль челтәрләр аша сату итүче Равил абый Абдуллин белән дә сөйләшеп алдык.
– Сатарга теләгән кеше сату юлларын болай да таба. Продуктың сыйфатлы һәм тәмле булса, кибеттә арзанрак торса да, синекен алалар. Хәзер шәһәр халкы авылда химиясез үстергән ризыкларга өстенлек бирә, – ди ул. 
Шул ук вакытта яшелчәләр сезоны кыска булу һәм берничә килограмм кыяр сату өчен үзмәшгуль булып теркәлүнең мәгънәсен дә күрми. Кәҗәсе түгел, мәзәге дигәндәй булып чыга инде бу, ди бакчачы. 

Узган ел республика хуҗалыкларның кече формалары 121,8 миллиард сумлык тулай төбәк продукты җитештергән: крестьян-фермер хуҗалыклары – 23,6, шәхси хуҗалыклар – 98,2, кулланучылар кооперативлары – 8 миллиард сум.