Шәһри Казан

Авыл кечерәя, зират зурая

Туган җирем Әлки районының Төгәлбай авылына XVI-XVII гасырларда ук нигез салынган дип сөйлиләр борынгылар. Элек анда 300дән артык йорт булган. 2000нән артык кеше яшәгән. Су тегермәне, өч мәчете булган бу зур авыл бүген инде кечерәеп калды. Аның каравы, өч зират бар. Хәзер авылда нибары 150 кеше исәпләнә. Колхоз да, совхоз...

Реклама


Авылга кайткан саен, урамнарны урап чыгам. Төгәлбай Иделгә коя торган 50 чакрымга сузылган Бизнә елгасының ике ярында урнашкан. Авылның түбән очында - дүрт урам, тау башы ягында тагын бер урам. Җиде йорт саен 50 метр киңлектә тыкрык бар. Бу ут-күздән саклану өчен шулай эшләнгән. Авылдашларымны барлыйм. Оста һөнәрчеләр Гаҗилә, Нәбирә, Мөгалләм, Габдрахман бабай... Аларның аяк белән эшли торган «Зингер» машиналары бар иде. Халыкны кием-салым белән алар тәэмин итеп торды. Тун, бишмәт, тула оеклар дисеңме... Гәрәй, Шәяхмәт бабайлар, мич чыгару осталары булып, тарихка кереп калганнар. Ә менә күрше Рәҗәп авылы чабатачылары белән дан тотты. Шуңа да Рәҗәп чабаталарын һәр якшәмбе Матакта уза торган базардан алып кайта иде авылдашларым. 1950 елларга кадәр киде халык шул чабаталарны.

Елга авыл буйлап бер чакрымга сузылган. Бер ярдан икенчесенә чыгу өчен бары бер генә күпер бар. Авылда «патша күпере» дип йөртелгән әлеге күперне рус-төрек сугышында катнашкан авылдашларыбыз Вәлиәхмәт белән Җиһанша бабайлар Александр патша әмере белән төзегән, диләр. Патша аларны сугыштагы батырлыклары өчен Георгий ордены белән дә бүләкләгән булган. Җиһанша бабай - минем әни Тәҗелнисаның әтисе. Шул Георгий орденын мин дә хәтерлим. Ул сандык төбендә озак сакланды. Кешегә дә күрсәтми иде аны әни. Тик хәзер менә каядыр юкка чыккан.
Без балачакта ук мәчетнең берсен - мәктәп, берсен клуб итеп үзгәрткәннәр иде. Ни хикмәт, берсенең манарасы киселми калды. 1961 елда җәй көне көчле давыл вакытында манара үзеннән-үзе авып төште. Аның биеклеге 40 метр иде. Баскычлар куеп, шунда менеп уйнаганыбыз­ны да хәтерлим. Ауган манараның аен шул тирәдә яшәүче Закир абый алып куйган. 2000 елда шул айны яңа мәчет манарасына куйдылар. Ул ай әле дә үткәннәрнең истәлеге булып тора.


Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 25 февраля 2018 в 15:12
    Әнгам Атнабаев шигырьләре Әнгам Атнабаев: «Менә шулай» Көн дә иртән «Великая Русь» дип, Уяталар урыс чаңнары… Менә тагын урыс кышы җитте, Көрәп ява урыс карлары.
    64
    0
    1
  • 25 февраля 2018 в 12:22
    Татарларда туй йолалары Татарларда – туй иң зур гаилә бәйрәме. Байлар, урта хәллеләр турында әйтеп тә торасы юк, хәтта ярлылар да, үз якыннарын кунак итәр өчен, соңгы тиенен дә кызганмыйлар. Шундый затлы мәҗлестә миңа иң кадерле кунак сыйфатында түрдә утырырга туры килде.
    68
    0
    2
  • 25 февраля 2018 в 10:35
    Агросәнәгать паркының беренчесе Зәйдә булачак Татарстан Президенты үзенең еллык юлламасында районнарда агросәнәгать паркларын булдыру турында әйткән иде. Әлеге мәсьәләдә нинди яңалыклар бар икән? Беренче парклар кайда ачылачак? Илнур Абдуллин, Биектау.
    60
    0
    0
  • 25 февраля 2018 в 09:12
    Без русчаны татар теле аша өйрәндек Без мәктәптә фәннәрне татарча укыдык. Әлки районының Төгәлбай авылында 1930 елларда колхозлар оешкач, беренче мәктәп ачыла. Югары белемле мөгаллим Сөнгатулла Муллинны әле дә хәтерлим. Мәктәптән тыш, теләгән кешеләрне ул кичләрен җыеп укырга өйрәтә иде. Мин 1945 елда беренче сыйныфка кердем. 
    55
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 18:43
    Салават Фәтхетдинов: “Туган якны сагынып елый идем” “Армиядә хезмәт итеңме?” – дигән сорау мине һәрчак кыен хәлдә калдыра, чөнки мин “стройбатта”, акча эшләп яттым.
    250
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 13:17
    «Алкаш ясыйсыз бит инде...»  Элегрәк булган бу хәл. Әле татарлар эчү белән хәзерге замандагы кебек бик нык мавыкмаган чакларда булган, диләр.
    198
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 13:14
    323
    0
    4
  • 24 февраля 2018 в 12:09
    Уяну Бу тарихны безгә алкоголизмнан дәваланган ханым сөйләде. 
    192
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 11:08
    Помидорның ниндиен сайларга? Баллы помидорлар (черри сортлары): Бусинка, Сладкий фонтан, Волшебная арфа, Черри Ира, Чезаре (F1 гибридлы сортлар).
    209
    0
    1
  • 24 февраля 2018 в 10:05
    Акыллы кеше аздан гына да бәхетле, ә ахмакка һәрвакыт җитми Иҗат – гүзәл гамь ул, иң югары дәрәҗәдәге изге тынгысызлык ул.  Хәсән Туфан.
    90
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 05:11
    Сәламәтлек комбинаты урынында нәрсә булачак? Шәһәр уртасында бөтен кеше яратып йөргән Сәламәтлек комбинатын җир белән тигезләп куйдылар. Хәзер ул урынны койма белән уратып алганнар. Монда нәрсә булачак икән? Берәр сәүдә күңел ачу үзәге төзергә уйлыйлармы, әллә комбинатны яңартачаклармы?  Сөләйман Шакиров, Казан.
    142
    0
    0
Реклама
  • 16 января 2018 в 18:39
    Илфак Шиһапов истәлегенә
  • «Килә ява, килә ява...»: иске спектакльнең яңа премьерасы
  • Дәүләт Советы сессиясеннән ФОТОРЕПОРТАЖ 20.02.2018
  • Казанның Аккош күлендә Май чабу бәйрәмен үткәрделәр (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Россия чаңгысы-2018. Юдино бистәсеннән фоторепортаж
  • Фәнис Ярулинның тууына 80 ел тулды
  • 2018 ел кышы рекорд куйды (5 февраль)
  • Ай тотылган төндә 31.01.2018
  • "Татмедиа" Республика матбугат һәм гаммәви коммуникацияләр агентлыгының киңәйтелгән утырышыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «Татарстан гүзәле» бәйгесеннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Казанны кар басты
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 22 февраля 2018 в 15:34
    Фирдүс Тямаев: «Минем җырлар тарихка кереп калды инде» Сәхифәбезнең бүгенге кунагы – татар эстрадасының иң популяр җырчыларының берсе Фирдүс ТЯМАЕВ. Үзенә генә хас харизмы, темпераменты, кызулыгы булган, шул ук вакытта хисчән һәм чын мәгънәсендә халык мәхәббәтен яулаган җырчы белән без аның юбилееннан соң күрештек.
    374
    0
    2
  • 18 февраля 2018 в 09:00
    Ләйсән Фәйзуллина: «Мин – ирекле шәхес» Галиәсгар Камал театрында барган «Миркәй белән Айсылу», «Җилкәнсезләр», «Мәхәббәт FM», «Көтәм сине» спектакльләре аша таныш булган яшь актриса Ләйсән Фәйзуллина үзенчәлекле рольләр белән генә түгел, кызыклы, тирән шәхес буларак та үзенә җәлеп итә. Бүген аның һөнәренә, тормышка карата фәлсәфи уйлары, киләчәккә омтылышлары турында сорашырга, Ләйсәнне шәхес буларак ачарга тырыштык.
    483
    0
    1
  • 14 февраля 2018 в 15:00
    Яучы Наилә Җиһаншина: «50 яшькә җиткән ирләр бала табар яшьтәге хатын-кыз эзләп килә» Гомерлек яр табу замана белән тәңгәл килмәстәй катлаулы мәсьәләгә әйләнеп бара кебек, әмма моннан котылуның берәр чарасы булырга тиештер бит. Россия Мөселман хатын-кызлар берлеге рәисе, Дәүләт Думасының гаилә, хатын-кызлар һәм балалар эшләре буенча комитеты эксперт советы әгъзасы яучы Наилә Җиһаншина белән шул турыда әңгәмә кордык.
    875
    0
    2
  • 25 февраля 2018 в 16:08
    Сине бар да “яратачак”, алтын медаль алмасаң
    Җилдән җитез унбиш яшьлек кыз бала катлаулы элементлар ясап, боз өстенә бизәкләр төшереп, миллионлаган спорт сөючене шатландырып чыгыш ясаганда тыныч күңел белән карап утырып буламыни ул! Бу бит беренче, күптән көтелгән алтын, аяк чалучылар корган киртәләрне ватып-җимереп  күпләрнең авызын томалар өчен җавап!
    359
    0
    6