Шәһри Казан

Еллык нәтиҗә ясалды, ләкин эш туктамады

Россиядә Экология елы тәмам, ләкин башкарылачак эшләр җитәрлек әле. Шуларның берсе – сулыкларны чистарту. 2018 елда Татарстан Идел елгасын чистарту буенча федераль проектка кушылачак. Бу хакта Татарстанның экология һәм табигый байлыклар министры Фәрит Габделганиев 2017 елга нәтиҗәләр ясаган вакытта әйтте.

Сулыкларны саклау һәркемнең кулыннан килә

Республика җитәкчеләре үз алдына 2025 елга кадәр Иделгә ыргытыла торган ташландык суларның күләмен 60 процентка киметү бурычын куйган. Әлеге эшне башкару өчен 16 миллиард сумнан артык акча тотылачак.

- Идел елгасы яр буйларында 60 миллионлап кеше яши. Чистарту корылмалары искергән, хәзер экология мәсьәләсе бик кисен тора, - диде Табигатьтән файдалану буенча федераль хезмәтнең Татарстан идарәсе җитәкчесе Фәрит Хәйретдинов.
Узган ел республикада 16 корылманы ремонтлаганнар, тагын сигезе - планда.

- Беркайчан да су чистарткыч корылмаларына моның кадәр игътибар биргәнебез юк иде. Бу бит зур эш таләп итә торган өлкәләрнең берсе. Хәзерге вакытта Әлмәт буенча хәл ителмәгән мәсьәләләр бар. Казанда берничә объектта эш алып барыла, - диде бу уңайдан Президент Рөстәм Миңнеханов.

Казансу елгасы да быел игътибарсыз калмаячак. 2016 елда балыкларның күпләп үлүе күзәтелгән, узган ел бу хәлне туктатканар. Республика клиник туберкулезга каршы диспансер, Казанның туберкулез хастаханәсе, Усад спирт заводы, Биектау районы коммуналь челтәрләре, Казанның җылылык-энергетик станциясе кебек оешмаларның су чистарту корылмаларын яңартуы да Казансудагы экологик халәтне уңай якка үзгәрткән. Хәзер төп эшләр яр буена күчә – 2018 елда Казансу буена агачлар утыртачаклар.

Фәрит Габделганиев су ресурсларын саклауда һәркем үз өлешен кертә ала, ди. Әйтик, хуҗабикәләр фосфатсыз кер юу порошоклары кулланып, сулыкларда яшел-зәңгәр суүсемтеләрен булдырмый кала ала. Алар суны агулый, нәтиҗәдә, сулык корый, анда яшәгән балыклар, башка суүсемнәр үлә. Мондый су кеше гомере өчен дә куркыныч.

- Көндәлек тормышта фосфат булмаган порошоклар куллансак яхшырак булыр иде. Андыйлар хәзер безнең республикада да җитештерелә. Сыйфат ягыннан да калышмыйлар, бәясе дә кесәгә сукмый. Сулыкларны экологик яхшы халәттә саклау – бик мөһим эш. Безнең сулыкларда күп балыклар үрчи алыр иде, - диде министр.

Якын киләчәктә Казанның Адмиралтея буасы, Аккош күле, Спас районында Идел буе бистәсендәге күлләр, Алексеевск районында Кече Чирмешән елгасы белән күлләре, Байлар Сабасында Сабинка елгасы кебек сулыкларның экологик халәтен уңай якка үзгәртәчәкләр. Сулыкларны чистарту эше башкарылган инде. Хәзерге вакытта су тирәләрен халык өчен уңайлы итәчәкләр. Әлеге эшләрне башкару өчен 511 миллион сум акча бүлеп бирелгән.

Экологларны мәктәптән үк әзерләячәкләр

Реклама

Булачак экологлар мәктәп бусагасыннан ук тәрбияләнергә тиеш, дигән фикердә Татарстан Фәннәр академиясенең Экология мәсьәләләре һәм җир асты байлыкларын куллану институты директор урынбасары Дмитрий Иванов. Республиканың бүгенге экология министры Фәрит Габделганиев үзе дә экологик белем бирүче сыйныфта укыган. Якын киләчәктә Татарстанның зур шәһәрләрендә экологик сыйныфлар булдырылачак. Ә Казанның үзендә Бөтенроссия экологик-белем бирү үзәге төзелергә мөмкин. Инде республика буенча җиде мәктәптә экологик сыйныфлар булдырылган. Әлеге идеяне Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов та хуплады. Экологик белем бирү үзәге Казанның Космонавтлар урамында, 2,5 гектар мәйданда булачак дип көтелә.

- Белем бирү үзәген буш урында гына ачмыйбыз. Буген республикада ил буенча иң яхшы экологик кластер формалашкан. Моны безгә соңгы еллардагы уңышларыбыз да күрсәтеп тора. 2016 елда Россия күләмендә үткәрелгән ярышларда 16 җиңү яуласак, хәзер аларның саны 22гә җитте. Экология фәнен факультатив буларак бирү генә җитми, безгә аны тирәнтен өйрәнергә кирәк, - диде Дмитрий Иванов.

Фәрит Габделганиев сүзләренчә, балалар гына түгел, хәзер ата-аналар да экологик дәресләр белән кызыксына икән. Экология елына нәтиҗәләр ясаганда Татарстан “Төбәктә актив экологик сәясәт алып барганы өчен” сертификат белән бүләкләнде.  

Алга таба да чүпне аерып җыябыз

Республикада чүпне аерып җыю программасы да актив гамәлгә ашырыла. Узган елны гына да Татарстанда биш тоннадан артык батарейкалар утильләштерелгән.

- Дәүләт программасы нигезендә, республиканың Төзелеш, ахритектура һәм торак-коммуналь хуҗалыгы министрлыгы терекөмештән ясалган градусниклар һәм лампалар җыю өчен махсус контейнерлар булдыра. 2018 елда Казанда – 60, Чаллыда40 шундый контейнер урнаштырылачак, - диде Фәрит Габделганиев.

Министр сүзләренчә, махсус контейнерлар булмау сәбәпле бакча тирәләрендә дә чүп өемнәре күп җыела. Рөстәм Миңнеханов йөкләмәсе буенча, республика районнарында 150гә якын чүп контейнерлары кую мәйданчыгы эшләнелгән. Чүпне аерып җыю программасы быел да дәвам итәчәк.

Илдә экологик хәлнең яхшыру, әйләнә-тирәне саклау буенча яңа заманча методлар куллану Россия Президенты Владимир Путинның 2025 елга төзелгән стратегиясе нигезендә башкарыла.
- Экология без башкарган эчке сәясәтнең мөһим бер тармагы булып кала. Ил буенча пычранган территорияне чистарту эшен алып барырга, чүплекләрне юк итәргә кирәк. Яңа технологияләр ярдәмендә суга ыргытылган калдыклар күләмен ике тапкыр киметүне максат итеп куябыз. Көн кадагында – Россияне этаплап тотрыклы экологик үсешкә китерү, - дигән иде экология проблемалары белән бәйле утырышта Владимир Путин.

Россия Президенты сүзләренчә, 2019 елда ил җитәкчеләре чүпләрне утильләштерү, су, һава, урманнарның экологик халәтен саклау, парк һәм скверлар мәйданын арттыру кебек юнәлешләр буенча зур эш алып барачаклар.           

 

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 23 апрель 2018 - 17:22
    15 майга кадәр шашлык кыздыру тыела?! Алда май бәйрәмнәре. Күп кешеләр, әлбәттә, табигать кочагында ял итү, шашлык яки уха пешерү турында планнар коргандыр. Кызганыч, ачык һавада учак кабызу, шашлык кыздыру кебек гамәлләрне вакытлыча кичектереп торырга туры килә.
    98
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 16:23
    ТМТВ премиясен тапшыру тантанасы: кемгәдер харизма, кемгәдер алкышлар җитмәде Узган шимбәдә “Пирамида” концертлар залында “ТМТВ татар музыкаль телеканалы премиясе”н тапшыру тантанасы узды.
    178
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 16:04
    Чия бәлеше пешерү ЫСУЛЫ Аның өчен 200 гр сыер мае, 1 йомырка, ярты стакан шикәр комы, 2 стакан он, 1 аш кашыгы каймак, 1 чәй кашыгы көпшәкләндергеч (разрыхлитель), 2 аш кашыгы крахмал, 600 гр чия (катырылган да ярый), 2 аш кашыгы шикәр пудрасы кирәк.
    58
    0
    0
  • 23 апрель 2018 - 15:21
    10 кубокның яртысы – Зариповныкы?! Спортка артык мөкиббән китмәсәм дә, соңны көннәрдә «Ак Барс» - ЦСКА, Гагарин кубогы дигән сүзләр бик еш колакта яңгыраганга, ял көнне кичке биштә телевизорны кабызып куярга булдым. Янәсе, өй тирәсендә кайнаган вакытта комментаторларның такылдавы менә дигән интершум булачак.
    107
    0
    1
  • 23 апрель 2018 - 11:29
    Гөлүсә һәм Наил Насыйбуллиннар: «Үзең эшләгәч, акча да янга кала» Гөлүсә һәм Наил Насыйбуллиннар гаиләсе туганга – 29 ел. Алар дүрт бала тәрбияләп үстергән. Өчесенең инде үз гаиләләре барлыкка килгән. Насыйбуллиннарның биш оныгы бар.
    262
    0
    2
  • 22 апрель 2018 - 14:07
    «ТМТV» премиясен тапшыру тантанасы турында 10 кызыклы факт 1. Һәрвакыт концерт ахырында җырлый торган Elvin Grey бу юлы тамашаны ачып җибәрде һәм елның иң популяр җырчысы булып танылды.
    1409
    0
    1
  • 22 апрель 2018 - 14:00
    Циркта оныкларым курыкты Балачакта циркка еш бара идек. Ул чакта алгы рәтләргә билет 1 сум 20 тиен генә иде шул. Хәзер бәяләр дә, цирктагы мохит, чыгышлар да башка.
    268
    0
    1
  • 22 апрель 2018 - 12:12
    Как ясау ЫСУЛЫ Гөлүсә Насыйбуллинадан тәмле как рецепты
    445
    0
    5
  • 22 апрель 2018 - 11:01
    Роберт Миңнуллин мәзәкләре Барып җитеп булмый...
    271
    0
    2
  • 22 апрель 2018 - 10:10
    Афиша 23-29 апрель Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры 
    139
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 09:33
    «Сандугач»лар канатларын ныгыта Шушы көннәрдә «Рухият» рухи яңарыш фондының «Сандугач сайрар илем» балалар иҗаты фестивале Казанда зур гала-концерт белән төгәлләнде. Бу көнне Габдулла Тукай исемендәге Татар дәүләт филармониясе сәхнәсендә бию һәм җыр коллективлары составында 250гә якын «сандугач» чыгыш ясады. 
    107
    0
    0
  • 21 апрель 2018 - 18:55
    «TMTV» музыкаль премиясе тапшыру тантанасыннан сәхнә арты ФОТОРЕПОРТАЖЫ Бу минутларда “Пирамида” концертлар залында “TMTV” татар музыкаль телеканалы премиясен тапшыру тантанасы бара.
    1099
    0
    2
  • 21 апрель 2018 - 13:17
    Тәрәзәләр Без урамнан икәү үтеп барабыз. Мин, аның шәенө генә барырга тырышып, акрынрак атлыйм. Гаҗәп, ул да, як-ягына каранып, һаман адымнарын акрынайта. Нидер әйтергә теләгәндәй, проспектның аргы башына йотылып карый. Аннары бөтенләй туктый да, нигәдер оялып кына:
    363
    2
    0
  • 21 апрель 2018 - 12:44
    Кышкы киемнәрне саклау буенча КИҢӘШЛӘР Туныгызны балконда сакламагыз, йоны кибеп, сына башларга мөмкин.
    222
    0
    1
Реклама
  • 13 апрель 2018 - 15:47
    «Шәһри Казан» ат җигәргә өйрәтә
  • «TMTV» музыкаль премиясе тапшыру тантанасыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Спорт гимнастикасы буенча Россия чемпионатыннан ФОТОРЕПОРТАЖ 18.04.2018
  • Икенчел чимал һәм кием җыю буенча мобиль пункты акциясе. Фоторепортаж
  • Казанда язгы өмә старт алды
  • Иң яхшы хат ташучылар бүләкләүдән ФОТОРЕПОРТАЖ 12.04.2018
  • Яшел Үзән районы Татар Танае авылын су баскан! 11.04.2018
  • Алдавыч боз балыкчыларны куркытмый
  • Авыл хуҗалыгы ярминкәләреннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Илфак Шиһаповның тууына 50 ел тулуга багышланган кичәдән ФОТОРЕПОРТАЖ 5.04.2018
  • Мәшәкате күп булса да, яз – яз инде ул...
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 23 апрель 2018 - 17:22
    15 майга кадәр шашлык кыздыру тыела?! Алда май бәйрәмнәре. Күп кешеләр, әлбәттә, табигать кочагында ял итү, шашлык яки уха пешерү турында планнар коргандыр. Кызганыч, ачык һавада учак кабызу, шашлык кыздыру кебек гамәлләрне вакытлыча кичектереп торырга туры килә.
    98
    0
    0
  • 14 март 2018 - 14:51
    «Хәләл фермер» Ленар ЛАТЫЙПОВ: «Хатын сайлау берни түгел, сыер сайлап кара син!» Биектау районының Торнаяз авылында «хәләл фермер» белән танышып кайттык. Биш вакыт намазын калдырмаган, шәригать кануннары буенча яшәүче Ленар Латыйповлар гаиләсен күрше-тирәдә шулай атыйлар. Алар ун ел эчендә мөгезле эре терлек санын 250гә җиткергән. Республикада бу – иң күп мал асраучы гаилә фермасы.
    587
    0
    2
  • 14 март 2018 - 16:28
    Лаешта пычрак су «дефицит»ка әйләнәчәк Татарстанның Лаеш районы Чулман белән Идел елгалары кочагына урнашкан. Гаҗәеп матур җирләр.
    473
    0
    0
  • 14 март 2018 - 15:42
    «Гавайи» салаты ясау ЫСУЛЫ Бер порция өчен 40 гр айсберг яки пекин салаты (икесен бергә кушсагыз да була), 50 гр ысланган тавык, 40 гр консервланган ананас, кечкенә генә бер тырнак сарымсак һәм кыздырылган кара ипи кисәкләре кирәк.
    357
    0
    0
Ночной режим