Дилбәр Гарифуллина
– Ул этләрне кайтарганда бер урынына унны да калдырып китү очраклары булган дип сөйләделәр. Яңа кертелгән үзгәрешләр чынлап торып эшләп китсен иде, – ди ул.
“Бу безне борчыган иң зур мәсьәлә, – ди Кукмара районының Туембаш авылы җирлеге башлыгы Илфат Гарипов та. – Әлеге вазифада мин егерме тугыз ел, этләр проблемасы элек тә булды, хәзер дә бар. Тулысынча хәл ителгәне юк. Ул этләр синең авылыңныкы гына түгел бит, читтән дә килеп керәләр. Аларны приютка озатканчы тотып алып кая да булса ябарга кирәк. Иң авыры шуларны тоту да инде. Ә этләр күбәйгәннән күбәя. Сарыкларга, кош-кортларга һөҗүм итәләр, балаларны куркыталар. Берничә ел элек күрше авылда сарыкларга да ташланганнар иде”.
Әңгәмәдәшем әйтүенчә, соңгы елларда ана этләрне тотып, җирлекнең спонсорлар акчасы хисабына аларны стерильләштерә башлаганнар.
– Балалаган этләрнең көчекләрен игъланнар биреп, урнаштырып бардык. Теләгән кешеләр бушка алып китеп баралар. Башкача хәл итеп була торган түгел бу, – ди ул.
“Бушлай стерильләштерергә кирәк”
“Добрая лапа” шәхси приюты этләр тоту белән шөгыльләнми. Елның елында приютта 150 эт яши. “Безгә аларны китерәләр, шулай ук приют капкасы төбендә дә калдыралар. Хуҗалар табарга тырышабыз, әмма без теләгәнчә үк түгел”, – ди приют җитәкчесе Эльза Вепринцева.
Ташландык этләр проблемасын хәл итүнең төп юлын ул хуҗалары булган этләрне бушка стерильләштерүдә күрә.
– Ике ел элек ветеринар табиб белән приютта хуҗалары булган этләрне ташламалы стерильләштерүне акциясен оештырдык. Беренче елны – 46, узган ел 120дән артык этне стерильләштердек. Лаешта ветеринария клиникасы юк, иң якыны Казанда. Анда мондый хезмәт 8 мең сумнан башлап. Безгә якын да, арзанрак та чыга. Без моның нәтиҗәсен күрәбез. Приют янында ташлап калдырылган эт балалары саны да кимеде. Урамда этләр каян барлыкка килә? Хуҗалары чыгарып ташлаган этләр бит алар. Шуңа да аларны бушка стерильләштерү мөмкинлеген карарга кирәк дип саныйм. Икенчесе – чиплаштыру. Урамда йөргән этне тотып, тамгасы аша хуҗасын табасың да зур суммада штраф салдырасың. Шуннан инде ул башка урамга чыгармаячак. Кисәтү белән генә хәл итеп булмый бу проблеманы. Кесәсенә сукса, кагыйдә бозмаячак. Өченчесе – халык белән эшләргә, аларга моның нәтиҗәсен аңлатырга кирәк. Эт алганчы, йөз кат уйларлык булсын, – ди Эльза Вепринцева.
Шикаятьләр саны кими
Казанда хуҗасыз хайваннарга карата шикаятьләр саны 43 процентка кимегән. «Казан – ташландык хайваннарсыз шәһәр» шәһәр программасын гамәлгә ашыру нәтиҗәсендә шундый күрсәткечләргә ирешеп булды, дип хәбәр иткән аппарат киңәшмәсендә шәһәр башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Искәндәр Гыйниятуллин. Стерильләштерү, вакцинация һәм яңа хуҗаларны эзләү буенча системалы эш эпидемиологик вазгыятьне яхшыртып кына калмаган, хайваннарның кешеләргә һөҗүм итү очракларының теркәлгән санын өчтән бер өлешкә киметергә дә мөмкинлек биргән.
Программа кысаларында шәһәрдә эт хуҗалары өчен бушлай стерилизация һәм хайваннарны вакциналаштыру уздырыла. Узган ел гына да 6 мең 786 эт һәм мәче стерилизацияләнгән, 19 меңгә якыны котыру авыруына каршы вакцинацияләнгән.
Агымдагы елда программаны гамәлгә ашыруга республика бюджетыннан 42,5 миллион сум акча бүленгән. Акчаларның төп өлеше, 40 миллион сумнан артыгы, этләрне приютларда тотуга, ветеринария хезмәте күрсәтүгә һәм яңа хуҗаларны эзләүгә юнәлтелгән. Тоту чараларына 2 миллион сумга якын акча тотылачак.
Татарстан дәүләт ветеринария хезмәте тарафыннан республикада 66 351 эт теркәлгән. Йорт хайваннарын теркәү процедурасы шәхси ярдәмче хуҗалыкларда эпизоотик чаралар белән бер үк вакытта, шулай ук мобиль пунктларда башкарыла. Гражданнар дәүләт ветеринария учреждениеләренә үзләре дә мөрәҗәгать итә ала.
Халыкка уңайлы булсын өчен күчмә пунктлар оештырыла, анда хуҗалар үзләренең хайваннарын теркәтә, кирәкле ветеринария хезмәтләре ала һәм тиешле документларны рәсмиләштерә. Чиплаштыруга язылу өчен якындагы дәүләт ветеринария учреждениесенә мөрәҗәгать итә аласыз.
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар