Россиядә соңгы елларда автомобиль хуҗалары арасында борчу тудырган күренешләрнең берсе — «игезәк автомобильләр» проблемасы. Адвокат Марат Гайнуллин юридик киңәшләрен бирә.
Биредә ике төрле машина бер үк дәүләт номерлары, документлар һәм хәтта VIN-код белән йөрергә мөмкин. Мондый хәл еш кына мошенниклык схемалары нәтиҗәсендә барлыкка килә һәм законлы машина хуҗаларына җитди кыенлыклар китерә.
Күптән түгел Казан пенсионеры Сергей Троицкий белән булган вакыйга моның ачык мисалы булып тора. Ул чит илдә җитештерелгән яңа машина сатып ала һәм аны канун нигезендә терки. Әмма берничә айдан соң аның исеменә Сургут шәһәреннән штраф хаты килеп төшә. Гәрчә ул үзе бу шәһәрдә беркайчан да булмаган. Соңрак аның машинасының “игезәге” барлыгы ачыклана. Нәтиҗәдә, суд тикшерүләре башлана, документлар белән проблемалар туа, хәтта пенсионер машинасын куллана алмый башлый.
Бу очрак мөһим сорау куя: игезәк автомобильләр ничек барлыкка килә һәм алардан ничек сакланырга?
Игезәк автомобильләр ничек барлыкка килә? Белгечләр фикеренчә, мондый машиналар гадәттә урланган яки документлары проблемалы булган автомобильләрне законлы итеп күрсәтү максатыннан кулланыла.
Иң киң таралган схемалар: – Документларны фальсификацияләү. Мошенниклар транспорт чарасы паспорты (ПТС), теркәлү таныклыгы һәм дәүләт номерларының ялган вариантларын ясый. Нәтиҗәдә, документлардагы мәгълүмат чын автомобильнекенә туры килә. – VIN-кодны күчерү. Кайбер очракларда урланган машинага шул ук модельдәге икенче бер автомобильнең VIN-коды күчерелә. Бу транспорт чарасын ачыклауны катлауландыра.
– Мәгълүмат базаларындагы җитешсезлекләр. Транспорт чараларын исәпкә алу системасындагы техник кимчелекләр дә мондый хәлләргә китерергә мөмкин.
Законлы машина хуҗасы нинди проблемаларга очрый? Игезәк автомобиль барлыкка килгән очракта гадәттә иң зур зыянны чын машина хуҗасы күрә.
Беренчедән, штрафлар проблемасы туа. Камералар номер буенча штраф җибәрә, ә системада ике машина булганда, алар ялгыш кеше исеменә дә килергә мөмкин.
Икенчедән, документлар белән кыенлыклар барлыкка килә. Мәсәлән, ОСАГО полисын рәсмиләштергәндә яки яңартканда мәгълүмат базасында каршылыклар чыга.
Өченчедән, юридик процедуралар башлана. Автомобильнең чын хуҗасын раслау өчен экспертизалар, судлар һәм тикшерүләр кирәк булырга мөмкин. Моннан тыш, кешеләр матди чыгымнар һәм психологик стресс кичерә.
Автомобиль сатып алганда нәрсәгә игътибар итәргә? Юристлар фикеренчә, игезәк автомобиль белән бәйле проблемаларның күп өлешен сатып алу этабында ук булдырмый калырга мөмкин.
1. Машинаның тарихын тикшерегез. Дәүләт номерлары яки VIN-код буенча автомобиль турында мәгълүматны онлайн-сервислар аша тикшерергә мөмкин. Алар штрафлар, юл-транспорт вакыйгалары яки залог турында мәгълүмат күрсәтә.
2. Документларны игътибар белән карагыз. Транспорт чарасы паспорты (ПТС) оригинал булырга тиеш. Әгәр дубликат булса, аның сәбәбен ачыклау мөһим.
3. VIN-кодны тикшерегез. Кузовтагы VIN-код документлардагы код белән тулысынча туры килергә тиеш. Номерларда төзәтү яки буяу эзләре булса — бу җитди сигнал.
4. Сатучының үз-үзен тотышына игътибар итегез Әгәр сатучы ашыктыра, документларны күрсәтергә теләми яки очрашу урынын еш үзгәртә — бу шик тудырырга тиеш. Шуңа рәсми автосалоннар аша сатып алу киңәш ителә. Мондый оешмалар гадәттә автомобильнең юридик чисталыгын тикшерә.
Әгәр машинагызның “игезәге” пәйда булса?
Мондый очракта вакытны сузмаска кирәк. Юристлар түбәндәге гамәлләрне киңәш итә: 1. ЮХИДИ органнарына рәсми гариза бирергә. 2. Автомобильнең идентификация номерларын экспертизага тапшырырга. 3. Килгән штрафларны суд аша кире кагарга. 4. Кирәк булганда прокуратурага мөрәҗәгать итәргә.
Кайбер очракларда тикшерү вакытында машинаны куллану вакытлыча чикләнергә мөмкин, әмма бу чын хуҗаның хокукларын яклау өчен кирәк.
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар