Өчпочмак “алтынга тиң”: дүрт кешелек гаиләгә — 400 сум?!

Татар табынын камыр ризыгыннан башка күз алдына китерү кыен. Татар мәҗлесенең сый өстәле дә төрледән-төрле пирог-бәлешләргә мул була. Милли гореф-гадәтләребез шулай куша, шулай тиеш...

Дөрес, элек һәр авыл өендә ял саен диярлек пешкән камыр ризыгы исе таралса, хәзер анда да ялкауга чыктылар. Үзең пешереп интеккәнче, кибеттән чыгасың да аласың дип, инде әзерен өстен күрәләр. Яки анда да заказга пешертәләр. Иренмичә шуның белән керем алып тормыш итүчеләр дә барлыкка килде. Белгечләр әйтмешли: “Спрос рождает предложение”.

Шәһәрдә бигрәк тә он белән маташучылар сирәк. Казанда гына да 400ләп пекарня исәпләнә икән. Күңелең ни тели – баллы эчлеклесеме, туклыклырагымы – чык та ал гына. 

Үзем камыр ризыгын бик сирәк сатып алам. Үзең пешергәненнән дә тәмлесе юк ул, ни генә дисәң дә. Камыр ризыгы пешерүдән авырсынмыйм да, процессыннан да, нәтиҗәсеннән тәм табам. Шуңа күрә ял көннәрендә өебездә таба исе чыгару инде гадәткә кергән. Кунак көткәндә дә чәйгәме, төп ашкамы камыр ризыгы әзерләргә тырышам. Чөнки минем өчен бу беренче чиратта гаилә җылысын, кунакчыллыкны, милли үзенчәлекне чагылдыру чарасы.

Әмма күптән түгел, үзем пешерәсе килмичә, өчпочмаклар алыйм дип, камыр ризыгы сатыла торган кибетләрнең берсенә кердем. Өчпочмак 90 сумнан сатыла. Пәрәмәч, кыстыбый, суган-йомырка, кәбестә һ.б. пирожкилары да шуннан күпкә арзан түгел. Кай арада бу бәяләр шулкадәр өскә үрмәләде икән дип аптырадым. Әле күптән түгел генә 40-50 сумнан булганнары хәтердә.

Дүрт кешелек гаиләгә берәр өчпочмак өчен 400 сумга якын чыгарып салырга кирәк икән хәзер, ләбаса. Ир заты һәм үсмер балалар берәр өчпочмакка ризамы соң әле? Юк, әлбәттә. Өстәвенә зурлыкларын да мин сиңа әйтим: ике каптың, бер йоттың. Эчлегендә өч кисәк ит булса, рәхмәт әйтерсең. Авыз тутырып ашамагач та аны... 

Сатып алынганның сыйфаты да нинди бит, белмәссең. Продуктларын үзең сайлап алып, чисталык-пөхтәлек таләпләрен саклап, үз кулларың белән пешергәнгә җитми дә җитми инде.

Сүз уңаеннан, Россиядә пекарнялар саны кими башлаган икән. Адым саен дирлек ачылган камыр ризыклары кибетләре бер-бер артлы ябылуы теркәлгән. 2026 елның мартына мондый сату нокталары саны илдә 7,6 меңгә генә калган. Алдагы ел белән чагыштырганда, кимү 7 процент тәшкил итә. Халык дөрес туклануга күчә башлаганмы шунда, әллә бәяләре тамак ягын бераз тыйнакландырырга мәҗбүр иткәнме. Зур кибетләр челтәрләренең һәркайсында диярлек пешерелә башлаган катлы камырдан слойка-мазарны өстен итәләрме икән әллә? Һәрхәлдә, өйдә камыр ризыгын ешрак пешерә башлаганнар дип уйламыйм.

Татарстанда исә камыр ризыкларының кибетләре тотрыклы кала. Әнә безнең янда да бер билгеле пекарня челтәренең тагын бер ноктасы ачылырга тора. Димәк, сорау бар, алалар. Бәяләре дә куркытмый, башкасы да. Әмма, әйткәнемчә, үз кулларың белән пешергән ризыкның тәме дә, кыйммәте дә бөтенләй башка.

Күңел җылысы биреп әзерләнгән милли тәм-том, урамга кадәр таралган хуш исләр, бер өстәл артына җыелып, аларны авыз итү мөмкинлеге – боларның берсен дә кибеттән сатып алып булмый шул.