.jpg)
Тау арты урамында минем ише ыбыр-чыбыр бала бик күп булса, түбән очта, киресенчә, бик аз идек. Күбесе — малайлар. Энем һәм аның ике дусты. Аларга кушылып, кайчак буралы уйный идек. Бәрәңге бакчалары артында өй, мунча буралары күп булыр иде. Анда менеп утырасың да, сикереп-сикереп уйныйсың. Почмаклы уены да шунда уйнала.
Каз саклау һәм китап укып үткән балачак
Каз саклау миңа ошый иде. Ни ягы белән, дисезме? Каз саклаганда мин туйганчы китап укый идем. Шул ягы белән. Гомумән алганда, мин башкалардан бигрәк тә шул ягым белән аерылып торганмындыр да. Башка балаларны ата-ана әрләп өстәл артына утыртса, минем әни шул юл белән туктата иде. Китапханәдә мин укымаган бер генә дә татарча йә русча китап укылмый калмагандыр.
Футбол, волейбол һәм велосипед ярышлары
Үсә төшкәч, футбол, волейбол уйный идек. Мин үзебезнең түбән оч урамында велосипед ярышлары уздыра идем. Үзем дә катнашам. Бик оста йөри идем. Оч дип урам атала. Югары оч белән түбән оч аерылмый, алар тоташкан. Велосипедта кич, машиналар йөрми башлагач кына узыша торган идек.
Әни: «Оештыру сәләте бар иде синдә, бар да гел синең тирәдә уралды», — ди. Әллә шул хәрәкәтләнеп уйнаганга, бала-чага сау-сәламәт булып үсә иде. Үзаллы булу да иртәрәк башланды.
Авыл балаларының уеннары: сугыштан крепостька кадәр
Бездән 5-6 яшкә олырак Зинира апа сөйләде: «Без, малайлар һәм кызлар, абзарлар арасында сугыш уены уйный идек, агач мылтык-пистолеттан атыша, яралана идек юри генә. Кышларын тау буенда крепость ясыйлар иде олырак малайлар, мәктәпкә барырга да оныталар иде кайчак. Гөлчирә апа тыкрыгыннан өскә күтәрелеп чана, чаңгы шуа идек, манма суга батканчы. Чирләгән бала да юк иде әлләни.
Ә хәзер тауда уйнаган бала күрмәссең. Яз җитү белән әрәмәдән кайтып керми идек. Тоташ зиреклек үсә иде анда, кошлар сайрый, инеш чылтырап ага. Печәне-күрәне гел чабып торылгач, әрәмәлек чиста тора иде, ә хәзер анда төшеп булмалы түгел. Яз көне дә, җәен дә Тәтәй күпер, Иштуган якларын таптыйбыз. Кузгалак, юа җыябыз, аннан — җиләккә...»
Табигатьнең үзгәрүе һәм туган якны сагыну
Урманнар кеше тавышыннан яңгырап торыр иде, чынлап та. Ә хәзер барырга куркыныч, адәм заты юк, чөнки юллар калмады урманнарга, печән чабучы, үлән әзерләүче юк. Сукмаклар ясап, мал да йөрми, бик аз тоталар аларны хәзер. Табигать элекке халәтен көннән-көн югалта. Күп җирләр чүплекне хәтерләтә, әйтерсең лә кешеләр яшәми ул җирләрдә, шәрәлек, кыргыйлык хөкем сөрә. Ә киләчәк буыннарга нәрсә калыр? Чит җирләргә киткәннәр дә нәрсәсен сагынып кайтыр туган ягының?
Сыер саклау — авыл яшьләренең очрашу урыны
Башка авылларда булдымы икән, безнең авылда сыер саклау дигән бик матур гореф-гадәт бар иде. Сыерлар көтүдән кайта, хуҗабикәләр аларның сөтен сава да, мәхлукләрне яңадан көтүчесез генә су буена йә тау ягына куа. Һәр урамның үз көтүе булган кебек, яшьләре дә бер-берсенә килеп кушылмый. Сыер саклау ул маллар өчен кичке салкында үлән күшәү өчен җайлы булса, малай-кызларга рәхәтләнеп уеннар уйнарга, җырларга, мәзәкләр сөйләргә форсат ачыла иде.
Моңардан да бигрәк егетләр кызларны, кызлар егетләрне күзәткәндер әле! Күпме күзләр кыймый гына бер-берен сайлагандыр, җор сүзләр әйтелеп, төннәр буе шуларның мәгънәсенә төшенергә тырышып, йокламыйча чыгылгандыр. Шул яктан мин бүгенге заман яшьләрен кызганып куям, мондый күңелле очрашуларны белми үсә хәзерге буын. Ләкин әлләни кайгырасы да юк. Һәр заманның үз кызыклары һәм үз мавыгулары. Безнең яшьлектә телефоны, Интернеты юк иде дисең. Күптөрле социаль челтәрләрдә яшь-җилкенчәк бер-берен таба. Элек үз ярын, үз парын дөрес тапканнардырмы, хәзерме — беркем бу турыда әйтә алмый.
Әлфия Шәйхелисламова.
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар