Күңелгә мәңгелеккә кереп калган даталар бар. Күпчелек кеше өчен 9 Май – ул бәйрәм салютлары, парадлар һәм телевизордан яңгыраган хәрби җырлар.
Ә менә Суфия апа Хуҗиәхмәтова өчен бу көн – аның туган көне. 2026 елда аңа 99 яшь тула!
Ул 1927 елның 9 маенда Коркачык авылында дөньяга килгән. Аның язмышы бөек илебез тарихы белән тыгыз үрелгән. Бүген аның тормыш юлы – буыннарны тоташтыручы ныклы бер җеп.
Сугыш башланганда Суфия апага нибары 14 яшь була. Хәзерге вакытта бу яшьтәге кызлар мәктәп, дуслар һәм хыяллар белән яши. Әмма 1941 елда тормыш бөтенләй башкача була. Ир-атлар фронтка киткәч, бөтен авыр хезмәт хатын-кызлар һәм балалар җилкәсенә төшә. Күп балалы гаиләдә эшне “зурларныкы” яки “балаларныкы” дип бүлмәгәннәр – һәркем кулыннан килгәнчә тырышкан.
Суфия апа ике ел буе Васильево станциясендә торф чыгара. Бу – салкын, дымлы, адәм көчен суырып ала торган авыр хезмәт. Аннары урман кисү эшенә җибәрәләр. Нәкъ менә шунда аның өстенә зур агач ава. Кыз могҗиза белән генә исән кала. Халык андыйларны “күлмәкчән туган” дип әйтә. Әмма сугыш елларында бу “күлмәкләр” никадәр тиз тузганын ул чор балалары гына белә.
Тормыш аны тагын бер зур сынау белән сыный – Суфия апа тиф белән каты авырый. Авыру шулкадәр көчле була ки, аның озын, куе толымнарын кисәргә мәҗбүр булалар. Бермәлне ул аңын югалта. Табиблар да, туганнары да иң куркыныч уйга килә – кыз үлгән дип саныйлар. Әмма тагын могҗиза була: Суфия апа күзләрен ача. Үлем чигенергә мәҗбүр була, ә ул яңадан тормышка кайта.
Сугыштан соң ул бөтен җылысын һәм мәхәббәтен гаиләсенә багышлый. Суфия апа Хуҗиәхмәтов Минҗәләл белән гаилә кора. Алар Мәсхут һәм Хәмит исемле ике ул үстерәләр. Әмма ана йөрәге өчен иң авыр сынау килә – бүген инде аның ике улы да мәрхүм. Бу югалту белән яшәү җиңел булмаса да, Суфия апа сабырлыгын һәм көчле рухын саклап кала.
Бүген аңа 99 яшь тулып килә. Шуңа карамастан, ул үз йортында мөстәкыйль яши, акылы бик үткен, хәтере ачык. Аның янында һәрвакыт тугры дусты – “Кечкенәм” кушаматлы йонлач мәчесе.
Ә иң зур терәге – оныгы һәм аның гаиләсе. Алар Суфия апаны кайгыртып, җылылык белән уратып алганнар. Бу гаилә бер мөһим хакыйкатьне искәртә: сугышның йөзе юк, әмма аны кичкән кешеләрнең йөзе бар, һәм без алар алдында мәңге бурычлы.
Бу хәтерне киләсе буын да дәвам итә. Оныкчыгы Диләрә – “Юнармия” сафларында актив катнашучы яшь студент. Ул “Зарница” хәрби-спорт уеннарында һәм патриотик ярышларда үз нәселе данын лаеклы яклый. Аңа карап, буыннар бәйләнешенең өзелмәвен аңлыйсың. Батырлык эстафетасы 14 яшьлек тыл кызы кулыннан бүгенге яшьләргә күчкән.
Суфия апаның күкрәгендәге юбилей медальләре – коры металл кисәге генә түгел. Алар артында фронт өчен торф чыгарган, окоп казыган, салкын һәм ачлык аша үткән яшь кызның язмышы тора.
Туган көнегез белән сезне, Суфия апа! Сез – ныклык, сабырлык һәм чын батырлык үрнәге. Без Җиңүнең нинди зур корбаннар белән яуланганын хәтерлибез һәм сезнең алда тирән баш иябез. Сезгә нык сәламәтлек, күңел тынычлыгы һәм кадер-хөрмәттә яшәү насыйп булсын!

Айзилә Гатауллина
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар