Көндезге йокы: 15 минутмы, 2 сәгатьме?

Бу, үзенә күрә, кышкы озын төнгә әзерлек булган, дигән фикердә Виргиниянең Политехник университеты профессоры Роджер Экирч. 

Тарихчы фикеренчә, кешеләр кояш чыкканнан соң торып, ике сәгатьтән соң кабат ятып йоклаган. 4 сәгать чамасы йоклагач, торып, көндәлек эшләрен эшләгән: мал караган, ашарга пешергән, дога кылган, өйдәгеләр белән аралашкан. Аннан тагын йокларга яткан. Ул да 4 сәгать тирәсе булган. 
Заманалар үзгәреп, кеше тормышында электр уты, сәнәгать барлыкка килгәннән соң мондый режим акрынлап юкка чыккан. 

Белгечләр искәртүенчә, икегә бүлеп йоклау режимы төрле булырга мөмкин. Мисал өчен, төшке аштан соң “черем” итеп алырга яратучыларның да ике фазалы йокы исәпләнә. Ягъни, кеше төнлә 5-6 сәгать һәм көндез 2-3 сәгать йоклый. Моның үзенә күрә файдасы да бар, ди белгечләр. Чөнки төшке аштан соң кешенең активлыгы, физиологик күзлектән караганда, сизелерлек кими. Шуңа да төшке аштан соң йоклап алу, зыян салмаячак. Әмма бу йокы вакытының озынлыгын исәпкә алырга кирәк. Әгәр дә көндез 15-20 минут йоклап алсагыз, ул гына төнге йокыга тәэсир итми. Әгәр дә инде 2-3 сәгать йокы “симертергә” яратасыз икән, әлеге вакытны төнге йокы вакытыннан киметергә кирәк була. Йокының гомуми вакытын 8 сәгать дип исәпләргә киңәш итә табиблар. 

Дөрес булса, Леонардо да Винчи, һәр 2 сәгать саен 20 шәр минут йоклап ала торган булган. Тик бу организмга файдага түгел, ә киресенчә, зыян гына китерә. Эш шунда ки, төнлә йоклаганда организм төрле фазалар уза. Тулы цикл: йокыга талу, “җиңелчә” йокы, тирән йокы, без төшләр күрә торган REM-йокы, аннан соң уянудан гыйбарәт. Тулы цикл 1,5-2 сәгатьтән тора. Төн дәвамында кешенең 3 тән алып 5 кә кадәр шундый йокы фазасы булырга мөмкин. 
Шуңа да төшке аштан соң 15-20 минут яисә 1,5-2 сәгать йокларга киңәш ителә. Әгәр дә сез, мисал өчен, 45-50 минут йоклыйсыз икән, ул вакытта организм каты йокыга талырга, ә сезне кинәт уятулары бар. Бу очракта йокы фазасы тулы булмый, организм уяна алмый һәм ял итү урынына, арыганлык хисе булачак. Шуңа да, көндез йокларга яттыгыз икән, йокы фазагыз тулы булсын, дип киңәш итә белгечләр.