Студентлар дигәннән, соңгы бер-ике елда яшьләр килә башлады. Алар арасында "Идел" журналы бик популяр. Башка укучылардан аермалы буларак, яшьләр билгеле бер авторны яки китапны сорап килә. Шунысы куандыра - бу аларның үзара китаплар, язучылар турында сөйләшүен күрсәтә.
Зифа Кадыйрова укучыларны китапханәгә кайтарды
Төштән соң мин өйгә китап биреп җибәрү бүлегенә күчтем. Уку залында тынычлык хөкем сөрсә, монда киресенчә: кешеләр гел кереп-чыгып йөри, аралашалар, китап турындагы фикерләрен бүлешәләр. Ике яшьлек оныгын ияртеп килгән Рәис абый укыган китаплары турында, үзе белгән язучылар турында сөйләп алды. Ислам абый Кыямов та китапханәгә еш йөри икән. Аның хатыны да бик күп укый торган булган, инсульт кичергәннән соң, хәрефләрне бөтенләй оныткан. Ә үзенең уку теләге көчле икән. Китапханәче Ләлә Төхвәтуллина берара аларның өйләренә йөреп, Зәйнәп апага "Әлифба"дан хәрефләр өйрәткән, хәзер авырлык белән генә иҗекләп укый ди. Бу юлы да Ислам абый хатыны өчен балалар китаплары алып кайтып китте.
Укучыларның төренә карап, безгә монда педагог та, психолог та, әдәбиятчы да, сәясәтче дә, энциклопедист та булырга туры килә, - ди китапханәчеләр.
Бер ханым килеп, татар язучыларының искитмәле романнар язуына соклануын белдерде. Ул үзе рус милләтеннән, ә ире татар. Татар язучыларының русчага тәрҗемә ителгән китапларын алып укыгач, аларның шундый гүзәл әсәрләр язып калдыруларына шаккаткан. Сүз арасында китапханәчеләр тәрҗемә китапларның аз булуын, ана телен белмәгән татарларның шундый китаплар белән кызыксынуларын әйттеләр.
Бер яшьрәк кенә егет килеп, балалар китапларын тапшырды. Берсен аерып алып, менә бу китап сездә сатылмыймы, улым аны бик яратты, үзебездә дә булдырасы килә, диде. Соңгы вакытта китапханәләрдә китаплар сатуны оештырырга кирәклеге турында сүзләр еш ишетелде, укучылар арасында чынлап та моңа ихтыяҗ зур икән.
Тагын бер сөенечле күренеш: әбиләр-бабайлар махсус оныклары белән килеп, аларга китаплар алып китә башлаган. Менә шул сабыйларны китапханәгә җәлеп итү макатыннан балалар китапларыннан гына торган аерым стенд булдырганнар. Шуларның буе җитәрлек өстәл өсләрендә рәсемле матур китапчыклар ята. Балалар үзләре бер үк шигырьнең татарчасы язылганын да, аның русчага да, инглизчәгә дә тәрҗемә ителгәнен яраталар ди.
Өйгә китап биреп җибәрү бүлегендә эшләүче Ләлә Төхвәтуллина да соңгы елларда халыкның китапханәгә күбрәк йөри башлавын әйтә. Аның сәбәбен ул Зифа Кадыйрова китапларына бәйләп аңлата.
- Китапханәгә халыкны кайтаруда аның өлеше зур. Китапларын хәтта Казанның икенче башыннан шалтыратып сорыйлар. Башка китапханәләрдә эшләүче хезмәттәшләребез дә бер генә китабын булса да биреп торыгыз инде дип киләләр. Аптырагач, Зифа Кадыйрова, Мәдинә Маликова, Нәбирә Гыйматдинова китапларын укучыларыбыздан берничә көн эчендә китерүләрен сорыйбыз, чөнки башкалар көтеп тора. Шунысы да кызык, ул авторларның китапларын хатын-кызлар гына түгел, ирләр дә яратып укый.
Ләлә китап укучыларны өч төркемгә бүлеп карый: бер ише - тарихи әсәрләр, икенчеләре - яңа гына чыккан китаплар белән кызыксынучылар һәм өченчеләре - программа буенча кушылган китапларны укучылар. Мәхәббәт романнарын укып туйгач, классик әсәрләр дә ала башлаучылар бар. Классик язучылардан Әмирхан Еники бик популяр. Шигырь укырга яратучылар да бар. Бер абзый букчасыннан егермеләп шигырь китабы чыгарды. "Кояшлы шәһәр" микрорайоныннан ук килеп йөри икән.
Китапханәченең төп бурычы - килгән кешеләрне монда кабат кайтару. Укучыларны китапханәгә җәлеп итү максатыннан яңа килгән укучыларга иң кызыклы китапларны биреп җибәрәләр. Аны укып чыкканнан соң, алар тагын килә, тагын китаплар ала. Шул рәвешле китапханәгә йөри башлаганнарын да сизми калалар.
"Китапханәченең нинди эше бар соң аның?! "
Китапханәче бик җиңел һөнәр кебек: укучыга китапны табып бирәсең, китергәч, урынына куясың да вәссәлам, имеш. Дөресен генә әйткәндә, үзем дә шулайрак уйлый идем анысы. Кая ул китап биреп утыру гына?! Март аена каралган чаралар планына күз салган идем: Гөлнур Корбанова белән Рәдиф Гаташ катнашында шигърият кичәсе, рәссам Раушан Шәмсетдинов белән очрашу, фоторәссам Солтан Исхаков белән танышу, балалар китабы атналыгы кысаларында Йолдыз Шәрәпова белән очрашу... Боларның һәрберсенә әзерләнергә кирәк бит әле. Мин "эшкә барган көнне" дә китапханәдә Китап бүләк итү көненә багышланган кичә уздырдылар. Бу үзенә күрә бер Әдәбият елын ачу чарасы да булды. Казанда яшәп иҗат итүче шагыйрләр, әдәбиятчылар, укучылар җыелган иде анда. Чакырылган кунаклар шигырьләрен укып, китапханәгә китапларын бүләк итте.
Апрель ае турында әйтәсе дә юк инде, ай буена әллә никадәр чара уздырырга планлаштыралар. Тукай премиясенә кандидатлар белән очрашу да оештырыла. Сер итеп кенә әйттеләр: монда очрашуга килгән кандидат премиягә һичшиксез ия була, ә теге-бу сәбәп белән килә алмаганнар, ни хикмәт, премиясез кала, имеш.
Ул арада сугыш темасына караган рәсем асларына шигырь юллары табып бирергә куштылар. Вокзалда кыз егетне сугышка озата, очрашу мизгеле, сугыш кырында мәхәббәт - һәркайсына шигырь юллары кирәк. Беребез Муса Җәлил томлыкларын алып утырды, икенчебез Фатих Кәрим китапларын актара башлады. Эзләнә торгач табылды тагын. Ул эшне генә тапшырган идек, календарь сүзе кергән шигырь эзләргә куштылар. Телефоннан кайсыдыр оешмадан сугыш вакытында Казанда нинди госпитальләр эшләгән - шулар турында мәгълүмат туплауны сорадылар.
Берничә көн алдан гына Әгерҗедән бер кыз шалтыратып, Казан тимер юл вокзалы турында мәкаләләр исемлеген сораган. Кукмара районы фабрикалары турында мәгълүмат туплауларын да үтенгәннәр. Компьютерны начар белгән укучылар янына утырып, интернеттан кулланырга өйрәтергә дә туры килә китапханәчеләргә. Өендәге ялгызлыктан туеп, монда аралашырга килгән кешенең дә хәленә керергә, проблемасы булганнарга җылы сүз әйтеп тынычландырырга кирәк. Кая монда чәй эчеп утыру да ял итү. Эш көне ахырына тәмам ардыртты. Әйтсәм әйтим, тулы бер көнем китапханәдә узып, бер китап та укый алмадым. Ә мин монда тагын киләчәкмен әле - китап укырга...
Иң күп укыла торган авторлар:
Зифа Кадыйрова
Гөлсинә Галиуллина
Мәдинә Маликова
Нәбирә Гыйматдинова
Гөлчәчәк Галиева
Халисә Ширмән
Галимҗан Гыйльманов
Әмирхан Еники
Әхсән Баян
Флера Тарханова
Нурихан Фәттах
Мөсәгыйть Хәбибуллин
Разил Вәлиев
Йолдыз Шәрәпова
Роберт Миңнуллин
Автор фотолары
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар