Өйдәге салкын мускулларны картаерга, ә җылы идән кан басымын төшерергә мөмкин

Җылы идән кан басымын чыннан да киметәме? Мунчадагы эсселек организм өчен куркынычмы? Галим биш киң таралган фикергә ачыклык кертә.

Җылыту сезоны башлангач, өйдәге температура һәм һава дымлылыгының сәламәтлеккә йогынтысы турында сораулар ешрак туа. Казан федераль университетының Фундаменталь медицина һәм биология институты кеше һәм хайваннар физиологиясе кафедрасы доценты Александр Еремеев салкынның һәм эссенең организмга тәэсирен аңлата. Кайсы фикер дөрес, ә кайсысы – миф?

Өйдә салкын булу мускулларны картаерга мөмкин

Бу фикернең дөреслеккә якынлыгы бар. Салкын тәэсирендә кан әйләнеше начарлана, мускулларның сыгылмалылыгы кими. Организм җылыну өчен мускулларны ихтыярсыз калтыратырга мәҗбүр була. Бу исә аларга өстәмә көчәнеш китерә, энергия запасын киметә.

– Мускулларда сөт кислотасы җыелу сәбәпле, кислоталылык арта. Боларның барысы да мускулларның һәм сеңерләрнең торышына тискәре йогынты ясый, – дип аңлата галим.

Аның сүзләренчә, өлкән яшьтәге кешеләрдә мондый үзгәрешләр саркопениягә – яшь барган саен мускуллар массасының һәм көченең табигый кимүенә китерергә мөмкин.

Җылы идән кан басымын төшерә

Бу – физиологик яктан мөмкин булган күренеш. Тире өслегендә салкынны һәм җылыны сизүче рецепторлар бар. Җылылык рецепторлары активлашканда, рефлекс рәвешендә кан тамырлары киңәя. Нәтиҗәдә, кан басымы бераз төшәргә мөмкин.

– Әмма гипертонияне җылы идән ярдәмендә дәваларга тырышырга кирәкми, – дип кисәтә Александр Еремеев.

Җылы һава борынның лайлалы тышчасын шешендерә

Бу фикер дә дөреслеккә туры килә. Белгеч аңлатуынча, тышта температура югары булганда, организм тир бүлеп чыгару аша суына. Җылылык тәэсирендә борын, авыз куышлыгы һәм өске сулыш юлларының лайлалы тышчаларындагы кан тамырлары киңәя. Шуның аркасында сулыш алу ешлыгы да артырга мөмкин.

Өйдә 18 градус җылылык – организм өчен куркыныч чик

Бу фикерне төгәлрәк аңларга кирәк. Өйдәге уңайлы температура кешенең ничек киенүенә дә бәйле.

– Өйдә җиңел киемнән йөргәндә, температураның 18–20 градус чамасы булуы кулай. Ә кеше ялангач булса, аңа ким дигәндә 28 градус җылылык кирәк. Организмыбыз салкынга караганда югары температурага яхшырак җайлашкан. Мәсәлән, мунчада 100 градустан югары эссегә дә түзә алабыз, – ди галим.

Александр Еремеев тән температурасын көйләүдә гипоталамусның мөһим роль уйнавын да билгеләп үтә. Баш миенең әлеге өлешендә тәндә җылылык барлыкка килү һәм аны тышкы мохиткә чыгару процессларын идарә итүче үзәкләр урнашкан.

Югары температура һәм түбән дымлылык «җылыту синдромы»н китереп чыгара

Бу очракта организмда берничә физиологик процесс бергә бара. Эссе вакытта башта кан тамырлары киңәя, шуңа күрә кан басымы беразга төшәргә мөмкин. Әмма тир күп бүленеп чыгу организмның су югалтуына китерә. Нәтиҗәдә, кан куера, йөрәк тибеше ешая һәм кан басымы күтәрелергә мөмкин.

– Шуңа күрә эсседә һәм мунчадан соң күбрәк сыеклык эчәргә кирәк. Су җитмәү организмга тискәре йогынты ясап, йөрәк-кан тамырлары системасында җитди тайпылышларга, хәтта инфарктка яки инсультка китерергә мөмкин, – дип кисәтә Александр Еремеев.

Димәк, өйдәге температураны уңайлы дәрәҗәдә тоту – бары тик комфорт мәсьәләсе генә түгел, сәламәтлекне саклауның да мөһим шарты.