Гүзәл Камалова
Ноябрь һәм декабрь айларында без пациентлар өчен 3 чара үткәрә алдык:
- 14 ноябрьдә пациентлар өчен «Онкология психологиясе: пациентлар һәм аларның якыннары өчен кулланма» сәламәтлек мәктәбен оештырылды. Чарада 40тан артык пациент һәм аларның якыннары катнашты, алар онкология авыруы белән инде көрәшә яки бу юлга әзерләнә. Чараның спикерлары психология һәм арт-терапия өлкәсендә танылган белгечләр булды.
- 28 ноябрьдә безнең команда спикеры тарафыннан «Сөт бизе яман шешен диагностикалау һәм дәвалау буенча мультидисциплинар семинар» кысаларында «Онкология авыруын үстерүнең шәхси куркынычы генетикасы" дигән лекция укылды.
- 12 декабрьдә «Терапиядән соң яшәү рәвеше» дип аталган сәламәтлек мәктәбе оештырылды. Чарада 50дән артык пациент һәм аларның якыннары катнашты.
Чараның спикерлары онкология, неврология һәм биохимия өлкәсендәге белгечләр булды.
- Проект Татарстанга гына кагыламы яки тулаем Россиягә юнәлдерелгәнме?
- Хәзерге вакытта көндезге чаралар Казан шәһәренә генә юнәлдерелгән, әмма без мөмкинлекләребезне киңәйтергә планлаштырабыз. Онлайн-ресурслардан (мәкаләләр, видеолар – без хәзер табиблар белән актуаль темаларга интервьюлар сериясен төшерә башладык) бар теләгән кеше дә файдалана ала, һәм бу сайт турындагы мәгълъматны мөмкин кадәр киңрәк тарата алырбыз дип өметләнәбез.
- Проектыгызның уникальлеге нәрсәдә, мөгаен, мондый ресурслар бөтенләй юк түгелдер?
- Онкопациентларга ярдәм итү белән шөгыльләнүче оешмалар бар. Әмма без нәкъ менә Казан шәһәренең фәнни-клиник бергәлеген тәкъдим итәбез. Элегрәк фән һәм пациентларның үзара тыгыз бәйләнеше булмаган. Без әлеге проект ярдәмендә пациентлар турыдан-туры белгечләрнең үзеннән сәламәтлекләре, диагностика һәм дәвалану турында ишетә, белә алсын өчен бу дистанцияне киметергә тырышабыз,.
- Гомумән алганда, бүген кешеләрнең онкология өлкәсендәге белем дәрәҗәсен ничек бәяләр идегез?
- Кызганычка, безнең замананың төп проблемасы – мәгълүматның артык күп һәм еш кына аның тикшерелмәгән булуында. Мондый шартларда пациент яки биология һәм медицинадан ерак булган теләсә-кайсы кеше бу мәгълүматның муллыгында югалып калырга мөмкин. Без исә мәкаләдә язылган яки спикерлар тарафыннан лекцияләр вакытында әйтелгән һәр факт, һәр фраза фәнни нигезләнгән ресурс булдырырга тырышабыз. Шулай ук мәгълүмат биреп кенә калмыйча, гади тел белән моның ни өчен нәкъ шулай эшләвен аңлатырга омтылабыз. Моның өчен, гадәттә, нигезләргә әйләнеп кайтып, мәсәлән, безнең ДНК ничек төзелгән һәм «мутация»нең нәрсә икәнен сөйләргә кирәк. Димәк, хәзер ресурслар күп булуга һәм алар һәркемгә дә аңлаешлы булуга карамастан, кешеләрнең онкологиянең ни икәнен аңлавы бик үк тулы түгел, белгеч булмаган кешене ялгыш юлга кертү бик җиңел. Шуңа күрә безгә организмда процессларның нәкъ менә ничек эшләвен һәм тән төзелешен аңлату мөһим, дип уйлыйбыз.
- Сезнең фикерегезчә, бүген онкологик чирләр ни дәрәҗәдә өйрәнелгән, галимнәр бүген нинди юнәлешләрдә эшли?
- Бүгенге көндә онкология – медицина һәм биологиянең иң интенсив өйрәнелә торган өлкәләренең берсе. Соңгы дистә еллар эчендә без яман шешләрнең барлыкка килү һәм үсеш механизмнарын аңлауда зур уңышларга ирештек. Генетика, молекуляр биология һәм иммуноонкология өлкәсендәге тикшеренүләр дәвалауның яңа ысулларын эшләргә мөмкинлек бирде, алар берничә диагнозлы пациентлар өчен савыгу шансларын сизелерлек арттырды.
Шуңа да карамастан, күп кенә сораулар ачык кала. Мәсәлән, әлегә кадәр конкрет пациентның дәвалануга реакциясен алдан әйтү, терапиянең тискәре нәтиҗәләрен тулысынча юк итү һәм рецидивларны булдырмый калу авыр. Галимнәр чирне иртәрәк ачыклау өчен биомаркерлар эзләүне, дәвалауга персональләштерелгән алымнар эшләүне, микробиом һәм метаболизм процессларының шеш үсешенә йогынтысын тикшерүне дәвам итәләр. Бу җәһәттән безнеке кебек фәнни белемнәрне популярлаштыруга юнәлдерелгән проектлар мөһим рольне уйный.
Әңгәмәдәш – Гүзәл Камалова.
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар