Тугыз бала үстерүче Аймасовлар: ни өчен шәһәрдән Балтач авылына күченгәннәр?

Гаилә корганнан соң, Ләйсәннең туган ягы Түбән Кама шәһәренә кайтып төпләнәләр, балалары мәктәпкә керер яшькә җиткәч, Чаллыдагы татар гимназиясендә укыту нияте белән Усманның туган шәһәренә күченәләр. Һәм көннәрдән бер көнне авылга күченеп китү турында уйлана башлыйлар.

Фатирда нишләп ятарга була?

— Балалар өчен авыл җирендә яшәү күпкә уңай булыр дип уйладык та, эшкә дә өйрәнеп үссеннәр дип, йортлар карый башладык. Шәһәр җирендә яшәгәндә баланың үзен генә урамга чыгарып җибәреп булмый, авыл җирендә исә барыбер тынычрак. Үз ишегалдыңа тыныч күңел белән чыгарасың, ә шәһәр җирендә алай булмый. Җәй көннәрендә болай да безнең балалар авылда булды. Андагы мохит безнең өчен ят түгел иде. 

Үзебез дә каникулларда авылда үстек. Хатыным белән авылга күченү турында уйлана башлагач, татар авылы, мөселманнар яши торган һәм шул ук вакытта гөрләп яши торган җирлек эзләргә керештек. Ни генә дисәк тә, балаларны үстерергә, аларны тулы канлы тормыш белән яшәтергә, шартлар тудырырга кирәк, — ди гаилә башлыгы Усман. 

Сарман, Мөслим районы авылларында булып, шактый йортлар карыйлар. Күңелләренә ята торган йорт, авыл таба алмыйлар. Хатыны Ләйсән интернеттан йортлар эзләп утырганда Балтач районының Бөрбаш Сәрдегәне авылында сатылучы йортка игътибар итә.

«Бер йорт таптым, әйдә, барып карамыйбызмы», — ди. Ә ул вакытта Усман Балтач районының барлыгын да белми, хәтта кай тирәдә икәнлеген дә чамаламый. Шулай да барып күрергә булалар. Иң башта интернетка кереп, бу төбәк турында мәгълүмат туплый башлыйлар. Мөселман балалары өчен пансионат барлыгын күргәч, бу без эзләгән җирлек, мөселман рухы булган төбәк, дигән уй күңелләрендә туа. Риелтор белән бергәләп барып карарга булалар. Авылны да, йортны да ошаталар. Пансионатны, мәктәпне күрү теләге белән җирлекнең үзәге булган Бөрбаш авылына да кереп чыгарга булалар. 

Җәлил хәзрәт дилбегәсе

Намаз вакыты булгач, иң башта мәчеткә керәләр. Танылган дин эшлеклесе, Татарстан Республикасының баш казые, Бөрбаш авылы имамы Җәлил хәзрәт Фазлыев мәчеттә булган вакытка туры киләләр. Ят кешеләрнең керүен күреп, хәзрәт аларның нинди йомышлар белән авылга килүләре белән кызыксына. 

Татар гаиләсенең шәһәрдән авылга күченү теләге барлыгын белгән хәзрәт, дилбегәне үз кулына ала. Бу мөселман гаиләсен Бөрбаш җирлеге белән таныштыру максаты белән үзе озатып йөрергә була. Сатыласы йортларны күрсәтә, хуҗалары белән очраштыра, авыл белән таныштыра. 

Хәзрәт аларны пансионатка да, мәктәпкә дә алып керә. Мәктәп директоры Мәлик Сибагатуллин да эш урынында була. «Ничектер бөтен әйбер шулкадәрле уңай булды. Аллаһ Тәгалә безгә бу җирне әзерләп куйган кебек, Җәлил хәзрәтне дә, мәктәп директоры Мәлик Тимерхановичны да каршыбызга чыгарып куйды. 

Без барысын да бер көндә хәл итәрбез дип уйламаган идек тә. Белемем буенча инглиз теле укытучысы икәнлегемне, тәрҗемәләр белән шөгыльләнүемне белделәр дә, безгә инглиз теле укытучы кирәк, кайтырга уегызда булса, укытучы итеп алабыз, диделәр. Мин уку йортын тәмамлаганнан соң бер көн дә укытучы булып эшләп карамаган кеше, бу тәкъдимгә аптырап калдым. Мәктәпкә эшкә кереп, укытучы булырмын, дигән теләк тә, уй да юк иде. Аптырап калдым, ул көнне уйлап карармын, дип әйтүдән ары уза алмадым», — ди Усман. 

Җәлил хәзрәт авылны үз иткән, анда кайтып яшәргә теләгән яшьләрне бик хөрмәт итә торган кеше. Авыл белән танышырга килгән Чаллы кунакларын үзенең өенә алып кайтып чәйләр эчертеп озатып җибәрә. Шул көнне алар Сарман районында да йорт карарга барырга тиеш булалар. Кайтып барганда шалтыраталар, хуҗалар телефонны алмыйлар. Тик аларның күңеле Балтач якларында калган була, алар караган йорт та, авыл да күңелләренә шулкадәрле якын булып кереп утыра. 

Өйләренә кайтып, намазлар укып, Аллаһ Тәгаләдән хәерле булса юлларыбызны ач, дип теләкләр телиләр. Һәм ир белән хатын уртак фикергә килеп, Балтач якларына күченү хәстәренә керешәләр. Чаллыдагы өч бүлмәле фатирларын сатуга куялар. Барысы да шома гына бара һәм менә алтынчы ел инде алар Сәрдегән авылы кешеләре. 

Мәктәп укытучысы булып куя 

Сәрдегәнгә күченеп кайту белән, Усман Бөрбаш мәктәбенә инглиз теле укытучысы булып урнаша. Балалары да шушы мәктәптә белем ала башлый. Һәм бер көн мәктәптә эшләп карамаган килеш, беренче елда ук балалар күңеленә ачкыч табып, инглиз телен тирәнтен өйрәнергә теләгән балаларны үз янына туплый. 

— Усман Наилевич татар, рус телләреннән тыш инглиз, гарәп телләрен дә белә, дүрт телдә иркен аралаша, — ди Бөрбаш мәктәбе директоры Мәлик Тимерхан улы Сибагатуллин. — Пансионатта тәрбияләнүче балаларны гарәп теленә дә өйрәтә. Ул балалардан таләп итми, аларның күңелләренә ачкыч табып кызыксындыра белә. Безнең мәктәптә ике инглиз теле укытучысы. 

Гөлнара Мөхетдинова белән бергәләп аңлашып эшләп, инглиз телен камил үзләштерергә мөмкинлек тудыралар. 

Гөлнара Сафуановна инглиз теленең кагыйдәләренә, сүзләрен ятлатуга басым ясаса, Усман Наилевич инглиз телендә иркен арлашучы кеше буларак, балаларны кара-каршы сөйләшергә өйрәтә. Ул чын тәрҗемәче, тел белгече. Күрше авыл — Алан башлангыч мәктәбендә инглиз теле укытучысы булмагач, андагы балаларны да укыта алмассыңмы, дип сорадылар. Каршы килмәде.

Мәктәптәге сәгатьләрен көйләп, атнага бер көн анда да барып укыта. Ул беркемнең дә гозерен кире какмый, бик күндәм, аралашучан кеше. Аның белән теләсә нинди темага сөйләшергә була. Техник яктан да, гуманитар яктан да бик көчле. 

Усман Наилевичның телләр буенча практикасы зур, чит илләрдә дә булган кеше. Ул укучыларның сөйләм телләрен үстерергә, төрле телләрдә үзара аралашуга өстенлек бирә. Башкортстаннан килеп Бөрбаш урта мәктәбендә белеп алган Муса Идрисов, мәсәлән, бүгенге көндә Ульяновск медицина институтында укый. Ул Бөрбаш мәктәбендә укыган чорда пансионатка Индонезиядән кунаклар килә.

Муса Усман абыйсы белән берлектә килгән кунаклар белән инглиз телендә аралашып кына калмыйча, Индонезиянең дәүләт телевидениясе тапшыруында турыдан-туры трансляциядә катнашалар, пансионат турында биргән сорауларына җавап бирәләр. 

Мәктәп директоры Мәлик Сибагатуллин Аймасовлар кебек гаиләләр авылларның тоткасы, ди. Бүген бу гаиләдә тугыз бала үсеп килә. Усман Наилевич үз балаларына гына түгел, барлык укучылары өчен дә үрнәк. Әнә, мәктәптә эшләргә уем да юк иде дигән кеше, быел беренче карлыгачларын очырган — унберенчеләрен олы тормыш юлына озаткан. Узган ел үзенең олы улы мәктәп тәмамлап, югары уку йортына кергән. Бүгенге көндә дүрт баласы мәктәптә белем ала. Калганнары әлегә мәктәпкәчә яшьтә. 

Үз кеше булып беткәннәр 

Аймасовлар Сәрдегәнгә кайтуларына үкенмиләр. Алар күчеп кайту белән пандемия башлана. Аралашуны, урамнарда йөрүне тыялар, халык бикләнеп яшәргә мәҗбүр була. Авылга кайтып урнашкан Аймасовлар пандемияне сизмиләр дә. Балалар гадәттәгечә саф һавада уйный, үз кишәрлегең белән яшәгәч, ишегалдында уйнаганга чикләүләр дә юк. «Ул вакытта шәһәрдә булсак өч бүлмәле фатирда балаларны урамга чыгармыйча ничекләр түздергән булыр идек, дип сөйләшәбез. Шул хәлләр башланганчы, Әлхәмдүлиллаһ, авылга күченеп кайта алдык, әле дә шуңа шөкер итәбез. Бу якта халык та башкача, ярдәмләшеп, бер-берсенең хәленә кереп яшиләр», — ди гаилә башлыгы. 

Усманның әтисе — Нижгар, әнисе Мөслим якларыннан. Гаилә корып, Чаллыда гомер иткәннәр. Әтисе ягыннан әбисенең бер иптәш хатыны иң яхшы кешеләр Балтач районында яши дип әйтә торган булган. Аймасовлар Балтач якларына күченеп китәргә карарлары барлыгын якыннарына әйткәч, туганнары шул апаның сүзләрен исләренә төшереп, яхшы кешеләр яши торган якка китәсез икән, дип көлешкәннәр. «Ул апаның сүзләре хак булды», — ди Усман.