Шәһри Казан

Фәләхетдин Сәләхетдинов: «Мин әллә кайчан үләргә тиеш булганмын, тик гомерең бетмәсә, үлмисең икән»

Гади авылның гап-гади бер абзые. Гомер буе туган авылында, ата-­ана нигезендә яшәгән, иген иккән, ат җиккән, мал тоткан, балалар үстергән. Нинди уй-фикерләр белән яши икән ул бүген? Аның күңелендә моң-зармы, шатлык-куанычлармы? Авырмы бүген аңа яшәргә, җиңелме? Балтач районы Арбор авылыннан Фәләхетдин абзый Сәләхетдиновның сөйләгәннәрен газета укучыларыбызга ничек бар шулай тәкъдим...

Ашлама ашап та үлмәгәнмен

Бер уйласаң, мин әллә кайчан үләргә тиеш булганмын кебек. Гомерең бетмәсә, үлмисең икән. Сугыш еллары, ашыйсы килгәнгә чыдар әмәл юк. Әниләр амбар алдында чәчүлеккә орлык әзерлиләр. Бер генә бөртек булса да авызга эләкмәсме икән дип, мин - дүрт яшьлек малай, амбар алдына киттем. Ә анда зур тәпән белән он! Дөресрәге, мин шулай дип уйлап, учлап-учлап ашарга тотындым. Ә ул симәнәгә кушарга дигән ашлама булган икән. Шундагы апаларның берсе мине күреп, тиз генә өенә кайтып сөт алып килә һәм мәҗбүриләп эчерә. Шуннан косып исән калганмын.

Реклама



Икенче бервакыт черек бәрәңге эзләп елга аръягына чыккан идек, кайтуыбызга күпер киткән. Язгы ташу чоры. Субайлар өстенә басып чыгыйм дигәндә, суга төшеп киттем. Ул вакыттагы ташуларны күрмәгән кеше генә белмәс, елгалар тулып, зур ташкын булып ага иде. Багор белән эләктереп тотып алганнар, агып китәсе булганмын. Аннан кайткач, алмашка кием юк, юеш өс-баш язгы кояш җылысында кипкәнче чишенгән килеш тордым. Трактор астында да кала яздым, саный китсәң, күп инде андый хәлләр.

Яшьләрнең авылдан китүе әти-әнидән

Телевизорда «Таяну ноктасы» тапшыруы бара. «Нигә авыллар бетә, аның киләчәге нәрсәдә?» дигән сорауга җавап эзлиләр. Телевизор эченә керердәй булып утырам. Авылда эшләгән кеше миллионер була ала дип әйтер идем мине шунда чакырсалар.

Кара син безнең тормышны, начармыни? Безнең кебек гади хезмәт кешесе шәһәрдә менә шундый йорт-җир җиткереп яши аламы? Азмы кеше фатирында акча түләп, тар гына җирдә яшәүчеләр. Ә яшьләрнең авылдан китү сәбәпләрен иң элек әти-әниләрдән эзләргә кирәк.



Бәхетне читтән эзләп йөрисе юк, бер җирдә дә әзерләп куймаганнар дип төшендереп үстерсәң, нигезне ташлап китәргә ашыкмаслар иде. Армиядә хезмәт иткәндә миңа да шунда калу мөмкинлеге туды. Бер кыз белән таныштым, тормышлары да көйле иде. Әнигә, мин калам, дип хәбәр иттем. Әни исә: «Ярар, улым, мин каршы түгел. башта мине берәр җиргә урнаштыр инде», - дип җавап бирде.

Менә шуннан соң уйга калдым, ничек әнине калдырып китим. Шулай итеп, авылга кире кайтып, үземә насыйп ярымны очратып, туган авылымда гомер кичердем. Өч кыз, бер ул тәрбияләп үстердек. Үземнең улыма да әйттем, зур акча эзләп йөрисе юк, илдә чыпчык үлми, аз гына акча түли торган эш бар икән, авылдан чыгып китмә, дидем. Менә кара әле син безнең каралты-кураны. Өч мунча гына бар. Газ мунчасы, утынныкы, терлекләргә азык пешерү өчен тагын аерым. Болай заманча итеп төзергә безнең баш җитеп бетмәс иде, яшьләр булдыралар. Килен молодец безнең, бер кулында - кәгазь, икенчесендә - карандаш. барысының сызымын сызып, үзе планлаштырды. Үзебез төзегән кызганыч бит инде. Яшермим, үзгәртеп төзи башлагач, йөрәк тузынган иде, бетерәләр дип уйладым, менә ничек итеп төзеп куйдылар.

Ат һәм басу-кырлар мине яшәтә

Ышанасыңмы-юкмы, яз җитүен минем хәтле көткән кеше юктыр. Тизрәк ат җигеп, басуга чыгасым килә. Аның рәхәтлеген әйтеп бетерерлек кенә түгел. Яратам мин атларны. Иртә яздан йөри башлыйбыз, кара көзгә хәтле көн саен ат җигәм. Басуларны әйләнеп кайтам да, ярый әле колхоз бар, дим. Бөтен кырларны эшкәртәләр, чәчәләр, уралар. Басулар буш булса, каян аласың? Әле монда көн дә бер әйләнәбез, нәрсә булса да ияреп кайта. Тегендә басу кыры, монда эскерт төбе, монда елга кырын чабып алабыз. Улыбыз хуҗалыкта эшли, аңа да бирәләр, без алып кайтканы да иш янына куш була. Дөресен генә әйткәндә, терлеккә ашатырга булмаганнан йөрү түгел инде ул, җанга шулай рәхәт, күңел шулай тели. Гомер буе күп итеп терлек тоттык, әле дә шулай. Терлеге булса, акчасы да була. Сөтен җыялар, итен сатасың. Йөгәнне мин тоткач, Фәләхетдин абый гел ат белән йөри, эшли, диләр. Мин түгел, хатыным Рәхилә бик булган. Мин шул йөгән тотучы гына. Яшьләр дә бик тырыш, бездән генә булмас иде.

Тормыш бик матур, сеңлем. Менә хәзер Сабан туйлары җитәр. Үз чорында көрәштем дә, гер дә күтәрдем. Хәзер дә Сабан туена атымны чуклар белән бизәп төшәм. Күңел алдан ашкынып тора. Без Рәхилә апаң белән урманчылыкта бик күп агачлар утырттык. Аларның үсеп килүенә дә куанып йөрибез. Менә шулай яшәп ятабыз, кызым.


Теги: 250
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 25 февраля 2018 в 15:12
    Әнгам Атнабаев шигырьләре Әнгам Атнабаев: «Менә шулай» Көн дә иртән «Великая Русь» дип, Уяталар урыс чаңнары… Менә тагын урыс кышы җитте, Көрәп ява урыс карлары.
    64
    0
    1
  • 25 февраля 2018 в 12:22
    Татарларда туй йолалары Татарларда – туй иң зур гаилә бәйрәме. Байлар, урта хәллеләр турында әйтеп тә торасы юк, хәтта ярлылар да, үз якыннарын кунак итәр өчен, соңгы тиенен дә кызганмыйлар. Шундый затлы мәҗлестә миңа иң кадерле кунак сыйфатында түрдә утырырга туры килде.
    68
    0
    2
  • 25 февраля 2018 в 10:35
    Агросәнәгать паркының беренчесе Зәйдә булачак Татарстан Президенты үзенең еллык юлламасында районнарда агросәнәгать паркларын булдыру турында әйткән иде. Әлеге мәсьәләдә нинди яңалыклар бар икән? Беренче парклар кайда ачылачак? Илнур Абдуллин, Биектау.
    60
    0
    0
  • 25 февраля 2018 в 09:12
    Без русчаны татар теле аша өйрәндек Без мәктәптә фәннәрне татарча укыдык. Әлки районының Төгәлбай авылында 1930 елларда колхозлар оешкач, беренче мәктәп ачыла. Югары белемле мөгаллим Сөнгатулла Муллинны әле дә хәтерлим. Мәктәптән тыш, теләгән кешеләрне ул кичләрен җыеп укырга өйрәтә иде. Мин 1945 елда беренче сыйныфка кердем. 
    55
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 18:43
    Салават Фәтхетдинов: “Туган якны сагынып елый идем” “Армиядә хезмәт итеңме?” – дигән сорау мине һәрчак кыен хәлдә калдыра, чөнки мин “стройбатта”, акча эшләп яттым.
    250
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 13:17
    «Алкаш ясыйсыз бит инде...»  Элегрәк булган бу хәл. Әле татарлар эчү белән хәзерге замандагы кебек бик нык мавыкмаган чакларда булган, диләр.
    198
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 13:14
    323
    0
    4
  • 24 февраля 2018 в 12:09
    Уяну Бу тарихны безгә алкоголизмнан дәваланган ханым сөйләде. 
    192
    0
    2
  • 24 февраля 2018 в 11:08
    Помидорның ниндиен сайларга? Баллы помидорлар (черри сортлары): Бусинка, Сладкий фонтан, Волшебная арфа, Черри Ира, Чезаре (F1 гибридлы сортлар).
    209
    0
    1
  • 24 февраля 2018 в 10:05
    Акыллы кеше аздан гына да бәхетле, ә ахмакка һәрвакыт җитми Иҗат – гүзәл гамь ул, иң югары дәрәҗәдәге изге тынгысызлык ул.  Хәсән Туфан.
    90
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 05:11
    Сәламәтлек комбинаты урынында нәрсә булачак? Шәһәр уртасында бөтен кеше яратып йөргән Сәламәтлек комбинатын җир белән тигезләп куйдылар. Хәзер ул урынны койма белән уратып алганнар. Монда нәрсә булачак икән? Берәр сәүдә күңел ачу үзәге төзергә уйлыйлармы, әллә комбинатны яңартачаклармы?  Сөләйман Шакиров, Казан.
    142
    0
    0
Реклама
  • 16 января 2018 в 18:39
    Илфак Шиһапов истәлегенә
  • «Килә ява, килә ява...»: иске спектакльнең яңа премьерасы
  • Дәүләт Советы сессиясеннән ФОТОРЕПОРТАЖ 20.02.2018
  • Казанның Аккош күлендә Май чабу бәйрәмен үткәрделәр (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Россия чаңгысы-2018. Юдино бистәсеннән фоторепортаж
  • Фәнис Ярулинның тууына 80 ел тулды
  • 2018 ел кышы рекорд куйды (5 февраль)
  • Ай тотылган төндә 31.01.2018
  • "Татмедиа" Республика матбугат һәм гаммәви коммуникацияләр агентлыгының киңәйтелгән утырышыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «Татарстан гүзәле» бәйгесеннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Казанны кар басты
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 22 февраля 2018 в 15:34
    Фирдүс Тямаев: «Минем җырлар тарихка кереп калды инде» Сәхифәбезнең бүгенге кунагы – татар эстрадасының иң популяр җырчыларының берсе Фирдүс ТЯМАЕВ. Үзенә генә хас харизмы, темпераменты, кызулыгы булган, шул ук вакытта хисчән һәм чын мәгънәсендә халык мәхәббәтен яулаган җырчы белән без аның юбилееннан соң күрештек.
    374
    0
    2
  • 18 февраля 2018 в 09:00
    Ләйсән Фәйзуллина: «Мин – ирекле шәхес» Галиәсгар Камал театрында барган «Миркәй белән Айсылу», «Җилкәнсезләр», «Мәхәббәт FM», «Көтәм сине» спектакльләре аша таныш булган яшь актриса Ләйсән Фәйзуллина үзенчәлекле рольләр белән генә түгел, кызыклы, тирән шәхес буларак та үзенә җәлеп итә. Бүген аның һөнәренә, тормышка карата фәлсәфи уйлары, киләчәккә омтылышлары турында сорашырга, Ләйсәнне шәхес буларак ачарга тырыштык.
    483
    0
    1
  • 14 февраля 2018 в 15:00
    Яучы Наилә Җиһаншина: «50 яшькә җиткән ирләр бала табар яшьтәге хатын-кыз эзләп килә» Гомерлек яр табу замана белән тәңгәл килмәстәй катлаулы мәсьәләгә әйләнеп бара кебек, әмма моннан котылуның берәр чарасы булырга тиештер бит. Россия Мөселман хатын-кызлар берлеге рәисе, Дәүләт Думасының гаилә, хатын-кызлар һәм балалар эшләре буенча комитеты эксперт советы әгъзасы яучы Наилә Җиһаншина белән шул турыда әңгәмә кордык.
    875
    0
    2
  • 25 февраля 2018 в 16:08
    Сине бар да “яратачак”, алтын медаль алмасаң
    Җилдән җитез унбиш яшьлек кыз бала катлаулы элементлар ясап, боз өстенә бизәкләр төшереп, миллионлаган спорт сөючене шатландырып чыгыш ясаганда тыныч күңел белән карап утырып буламыни ул! Бу бит беренче, күптән көтелгән алтын, аяк чалучылар корган киртәләрне ватып-җимереп  күпләрнең авызын томалар өчен җавап!
    358
    0
    6