Бер секундлык ашыгу — гомерлек үкенеч: Татарстан юлларындагы аварияләр нәрсә турында кисәтә?

«Берни булмас» дигән уй кайчак иң кыйммәткә төшә

– Ел башыннан Татарстан юлларында 1808 юл-транспорт һәлакәте теркәлгән. Бу узган елның шул ук чоры белән чагыштырганда 63кә кимрәк. Яраланучылар саны да азайган — 2208 кеше. Ләкин иң борчулы сан икенче: 196 кеше һәлак булган. Узган ел белән чагыштырганда бу 22 кешегә күбрәк.

Димәк, аварияләр санының кимүе әле юлларның куркынычсызрак булуын аңлатмый. Кайбер һәлакәтләрнең нәтиҗәсе аеруча авыр, – дип белдерде журналистларга ТР буенча ЭЭМ Дәүләт автоинспекциясе идарәсе башлыгы вазыйфаларын вакытлыча башкаручы, полиция полковнигы Айрат Сәмигуллин.

Август ае исә традицион рәвештә аварияләр күп булган чорларның берсе. Җәйнең соңгы аенда юлларда автомобильләр дә, мотоцикллар да, ялга һәм сәфәргә чыгучылар да арта.    

«Узып китеп кенә алыйм...»

Каршы як полосага чыгу — шундый хаталарның берсе, быел мондый кагыйдә бозу аркасында 133 авария булган. 62 кеше һәлак булган, 212 кеше җәрәхәтләнгән.

• 4 июльдә Мамадыш районында Lada йөртүчесе «Узып китү тыела» билгесе гамәлдә булган участокта каршы як полосага чыккан. Kia белән бәрелеш нәтиҗәсендә ике машина йөртүче дә хастаханәгә озатылган, Kia пассажиры һәлак булган.
• 27 июльдә Яңа Чишмә районында да каршы як полосага чыгу ике кешенең гомерен өзгән. Kia һәм Chevrolet бәрелешкән. Chevrolet йөртүчесе һәм пассажиры һәлак булган.

Берничә секунд аркасында узып китү кайчак кемнеңдер гомерен өзәргә мөмкин. Шуңа күрә Дәүләт автоинспекциясе дә бу юнәлешкә аерым игътибар бирә. Ел башыннан инспекторлар каршы як полосага чыгу белән бәйле 12 197 хокук бозуны кисәткән.

Исерек хәлдә машина йөртүчеләр

Исерек килеш автомобиль йөртүчеләр гаебе белән быел 86 авария булган. Аларда 26 кеше һәлак, 121 кеше җәрәхәтләнгән.

• 12 августта Югары Ослан районында булган фаҗига аеруча тетрәндерә. Исерек хәлдәге Volkswagen йөртүчесе каршы як полосага чыгып, Lada Granta белән, аннары тагын бер автомобиль белән бәрелешә. Өч кеше — ике бала һәм аларның әнисе һәлак була. Тагын биш кеше җәрәхәтләнә.

– Мондый аварияләрдән соң бер сорау күңелдә һаман кала: кеше руль артына утырганда чыннан да нәтиҗә турында уйламыймы? Бер стакан хәмернең тәэсире бетәр. Ә юлдагы бер хатаның нәтиҗәсе гомерлеккә калырга мөмкин, – дип ачына Айрат Сәмигуллин..

• Ел башыннан Дәүләт автоинспекциясе исереклек билгеләре булган килеш транспорт йөртүнең 5800дән артык очрагын туктаткан.

Мотоциклның тизлеге — хатаны кичерми

Мототранспорт катнашында быел 176 авария булган. 15 кеше һәлак, 190 кеше җәрәхәтләнгән. Бу саннар арасында Казан, Түбән Кама, Минзәлә юлларындагы аварияләр дә бар.

• 5 августта Түбән Камада 18 яшьлек питбайк йөртүче светофорның тыюлы сигналына карамыйча юл чатына чыккан һәм Kia автомобиле белән бәрелешкән. Яшь йөртүче шлемда булган, әмма хастаханәгә озатылган.
• 12 августта Минзәлә районында мотоцикл йөртүче тиешле категориягә ия булмаган килеш рульгә утырган. Куркынычсыз тизлек һәм дистанция сакланмаган. Ул һәлак булган.

Быел мототехника йөртүчеләренә карата 2100дән артык административ материал төзелгән. Махсус стоянкаларга 704 берәмлек мототехника, шул исәптән 219 питбайк куелган.

Балалар турында сүз барганда, «бәлки» булырга тиеш түгел

Иң авыр статистика — балалар катнашындагы аварияләр. 16 яшькә кадәрге балалар катнашында быел 292 юл-транспорт һәлакәте булган. 13 бала һәлак булган, 312се җәрәхәтләнгән. Һәлак булган 13 баланың 12се пассажир булган. Димәк, аларның язмышы руль артындагы өлкән кешенең җаваплылыгына бәйле булган.

• 24 июльдә Яшел Үзән районында булган авария моны аеруча ачык күрсәтә. Машина йөртү хокукы булмаган 30 яшьлек кеше Chevrolet автомобиленә идарә иткәндә контрольне югалта. Машина юл билгесе терәгенә һәм агачка бәрелә, аннан соң яна башлый. Машина йөртүче һәм биш пассажир һәлак була. Аларның дүртесе — 13 һәм 14 яшьлек балалар. 15 яшьлек бер яшүсмер генә исән кала. 

– Бу фаҗига турында сөйләгәндә «балалар кая барган?» дигән сорау гына түгел, «өлкәннәр аларның кайда булуын белгәнме?» дигән сорау да туа. Баланың кич белән кайда йөрүен белү, аны машинада куркынычсыз утырту, тиешле кресло һәм каеш куллану — артык контроль түгел. Бу ата-ананың иң гади җаваплылыгы, – ди Сәмигуллин.      

Питбайк — уенчык түгел

Балалар катнашындагы мототранспорт аварияләре дә арта бара. Быел механик транспорт чаралары белән идарә иткән балалар катнашында 13 авария теркәлгән. Бер бала һәлак булган, 12се җәрәхәтләнгән.

• 29 майда Бөгелмә районында 14 яшьлек кыз питбайкта идарәне югалтып, электр линиясе терәгенә бәрелгән. Ул һәлак булган, 13 яшьлек пассажиры зыян күргән.
• 11 августта Кукмара районында 15 яшьлек яшүсмер питбайкта тимер юл киртәсенә бәрелгән. Ул һәм аның 15 яшьлек пассажиры хастаханәгә озатылган. Кайвакыт балалар өчен питбайк — кызыклы уенчык кебек. Әмма юл өчен ул уенчык түгел. Аның двигателе, тизлеге һәм авырлыгы — чын куркыныч.

Статистикадан соң иң мөһим сорау

• 196 һәлак булучы — 196 гаилә.
• 13 һәлак булган бала — 13 өзелгән язмыш.
• 2208 яраланучы — меңләгән кешенең үз тормышына яңадан кайту өчен көрәше.

Юлда һәркемнең үз планы бар: кемдер эшкә ашыга, кемдер өйгә кайта, кемдер ялга бара, кемдер баласын мәктәптән алып кайта. Һәм шул мизгелдә беркем дә «мин бүген авариягә эләгәчәкмен» дип юлга чыкмый. Шуңа күрә иң мөһиме  «миңа берни булмас» дигән ышаныч белән түгел, «миннән башка да юлда кеше бар» дигән җаваплылык белән руль артына утыру. Берничә минутка соңга калу гына тормышыгызда әллә нинди борылыш ясамаячак.