Лилия Гайнуллина
Бер атна эчендә 100 млн сумга кадәр урлыйлар
Атна саен 50дән артык татарстанлы мошенниклар корбаны була, ә аларның гамәлләреннән килгән зыян 100 млн сумга җитәргә мөмкин.
– Кешеләр үзләренең күпьеллык акчаларын, заем кредит акчаларын һәм мөлкәтләрен бирә, – дип белдерде ТР Прокуратурасының эчке эшләр органнарында тикшерүне күзәтү бүлеге прокуроры Марат Галләмов.
Прокуратура мәгълүматлары буенча, 211 балигъ булмаган бала, 3 мең пенсионер, 250 инвалид кеше җинаятьчеләрнең корбаны булган.
Шулай ук киберҗинаятьчеләрнең аерым категориясен билгеләп үтәргә кирәк – дропперлар, ялган затлар, аларда акча алу өчен карталар һәм счетлар рәсмиләштерелә.
Булышлык өчен җәзаны катгыйландыру (6 елга кадәр ирегеннән мәхрүм итү) «дроппер» карталарына кара бәянең кискен артуына китергән:
2025 елның 1 сентябреннән гражданнарны мошенниклардан яклауны көчәйтү өчен законнар пакеты үз көченә керде:
бизнес-шалтыратуларның маркировкасы: оешмалардан килгән барлык шалтыратулар хәзер маркировкалана – телефон экранында номер гына түгел, компаниянең исеме дә, шулай ук чакыру категориясе дә (банк хезмәтләре, реклама, күчемсез милек һ. б.) күрсәтелә.;
сим-карталарны контрольдә тоту: сим-карталарны өченче затларга (гаилә әгъзаларыннан һәм якын туганнарыннан тыш) тапшыруга турыдан-туры тыю кертелде.
Гражданнар «Дәүләт хезмәтләре» яки МФЦ аша яңа элемтә шартнамәләре төзүгә үз-үзеңне тыюны билгели ала;
спамнан саклану: кәрәзле операторлар аша реклама шалтыратуларын блоклау мөмкинлеге барлыкка килде;
кредитларга үз-үзеңне тыю: хәзер кредит алуны «Госуслуги» аша онлайн гына түгел, ә МФЦ аша да тыюны рәсмиләштерергә мөмкин;
«икенче кул» системасы: эре банк операцияләрен (акча бирү, кредитлар рәсмиләштерү) раслаучы ышанычлы затны билгеләргә мөмкин;
суыну чоры: банкоматларда шикле операцияләр булганда банк кредит бирүне дүрт сәгатькә 50 меңнән 200 меңгә кадәр, ә 200 меңнән артыграк кредит бирүне ике тәүлеккә чикләргә мөмкин;
җинаять эшләрен тикшерү өчен хокук саклау органнары тарафыннан банк операцияләре буенча мәгълүмат алуның судтан тыш тәртибе кертелде;
урланган акчаларны мобиль телефоннар аша чыгаруга каршы тору чаралары көчәйтелгән.
***
Исегезгә төшерәбез, 2025 елның 5 июленнән Россиядә мошенникларга булышлык күрсәткән өчен җаваплылык катгыйландырылды:
үз банк картасын хокукка каршы операцияләр башкару өчен өченче затларга тапшыру хәзер җинаять срогы белән 3 елга кадәр ирегеннән мәхрүм итү яный;
карталар сатып алу һәм алар буенча акчаларны банкоматтан алу – 6 елга кадәр ирегеннән мәхрүм итү белән яный;
1 сентябрьдән мошенникларга үз сим-карталарын саткан яки тапшырган өчен шулай ук административ җаваплылык керткәннәр – 30 меңнән 50 мең сумга кадәр штраф.
Яңа «ятьмә»
Мошенниклар россиялеләрнең банк карталарын блоклый, шул ук вакытта бу акчаларга нинди дә булса куркыныч тудырмый, дип хәбәр итә РИА Новости.
«Кайнар линиягә мөрәҗәгать итү буенча банклар картаны блокларга тиеш, чөнки бу клиентның акчаларын саклау өчен саклану чарасы. Блоклау өчен клиентның стандарт мәгълүматлары: карта номеры, фамилия, исеме, әтисенең исеме яки клиент телефоны җитә. Мошенниклар әлеге алгоритмны мошенниклык максатларында, ә нәкъ менә клиентны алга таба манипуляцияләү, шантажлау өчен, аның акчаларына куркыныч тудыру өчен кулланалар», – дип хәбәр ителә хәбәрдә.
– Мондый очракта салкын канлы булып калыгыз һәм мошенниклар белән аралашмаска киңәш итәбез. Алар сезне «Хәзер банк картагызны блоклыйбыз, моны хәл итәр өчен фәлән сумма акчагызны фәлән счетка күчерегез» дип куркытырга һәм уңайсызлыклар тудырырга мөмкин, ләкин хафалыкка бирешмәгез. Бу бары тик янау гына, – дип киңәш итәләр Саклык банкы хезмәткәрләре.
Шул ук вакытта банклар үз киңәшләрен бирә. Әгәр банк картасы турындагы мәгьлүмат өченче затка билгеле булган икән, бу картаны яңадан эшләтеп җибәрергә тырышмагыз, ул клиент өчен куркынычсыз булмаска мөмкин. Гадәттә банклар мондый картаны яңадан чыгарырга киңәш итә.
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар