Мөнәҗәт – күңел көзгесе

«Тавышы бигрәк моңлы, ул әйткән мөнәҗәтләр елата да, уйлата да», - диләр аның турында. Сүзем Яшел Үзән районының Норлат авылында гомер итүче Нурания Галимҗанова хакында. Мөнәҗәтләр турында күбрәк белергә теләп, Нурания апаларга юл тоттым. Капканы ачып керүгә чын мәгънәсендә гөлбакча каршы алды мине. Яраннар, кыналар, кашкарыйлар, мин белмәгән тагын әллә...
Нурания апага бүген 68 яшь. Ә аның көләч күзләренә, ягымлы карашына карап, сөбханалла, дип куясың. «Дин яшәртә мине», - дип көлә ул. Уразадагы әңгәмәдәшемнең хәлен сорашам. «Шөкер, тәравих намазыннан соң сәхәргә кадәр аз гына вакыт калса да, йокы туя, ардырмый да. Мондый көнне чәй эчеп туя алмасам, уразада эчәсе дә бик килми бит, Ходайның рәхмәте», - ди Нурания апа. Сүз арты сүз ялганып, мөнәҗәтләргә күчәбез.
- Нурания апа, мөнәҗәтләрне кайдан өйрәндегез?
- Без алты кыз үстек, әнием Нәгыймә 42 ел каенанасы белән яшәгән. Дәү әни белән әни бик тату иде. Безне дә, дин тәртипкә илтә, иманлы булыгыз, дип үстерделәр. Кечкенә чагыбызда әниләрнең авыз ачтырганнарын, Корбан ашлары уздырганын хәтерлим. Догалар укыганнан соң, әни ахирәте Рабига апа белән гел мөнәҗәтләр әйтә иде. Шул чакта ук таныштым мин бәет һәм мөнәҗәтләр белән.Ул чакта бит телевизорлар юк, яшьләр бездә җыела, ә без җиделе лампаны ялтыратып куябыз. Бүген әни «Ләйлә илә Мәҗнүн»нең дәвамын сөйләячәк. Шигырьгә, нәфис сүзгә оста иде мәрхүмә. Догаларны да әнидән ятлап калдым. Аннары китапханәдән укырга алган китапларда очраган бәетләрне дә күчереп алам, улым мөнәҗәтләр тупланган җыентыклар алып кайта.
- Дин юлына басарга нәрсә этәргеч бирде?
- Мин озак еллар кибетче булып эшләдем, әмма эшемнән дә, тормышымнан да тәм тапмадым. Бәхетле тоймадым үземне, җан тынычлыгы юк иде диимме... Эшемнән кыскартылгач, Коръән сүрәләрен, намаз уку тәртипләрен өйрәнә башладым. Берсендә төш күрәм: Казанда Тукай урамы буйлап барам, имеш. Анда төзелеш, каршымда йорт, аның бер ягы төзелеп тә бетмәгән, килеп керсәм, шундый матур, ак, якты йөзле әбиләр тезелешеп утырганнар. Мин, ялгыш килеп эләктем, дип, кире чигенәм, ә алар куллары белән үзләренә дәшәләр. Шуннан араларында бер абыстай кебеге, күккә кулын сузып, ике сүрә алды да, берсен үзенең түш кесәсенә салып куйды, икенчесен миңа бирде. «Хикәя» сүрәсе иде ул. Шуннан теге әбиләр, миннән имтихан алган кебек, догалар сорый башладылар. Белмим бит, дип, елап җибәрдем. Шундый курыктым. Уянгач та озак уйланып йөрдем. Бу төш намазга басарга этәргеч булды. Тик шайтан дигәне бастырмый гына бит. Һаман кичектерелә, әле монысы, элек тегесе килеп чыга. Шуннан берсендә поездда барганда ике кешенең сөйләшеп кайтуына колак салдым. Казандагы «Мөхәммәдия» мәдрәсәсеннән Нәкыя абыстай Борындык авылына дин сабаклары укытырга кайтып бара икән. Мин, ике дә уйлап тормый, үземне борчыган нәрсә турында сөйләп бирдем. Ул исә, Норлатта төшеп калып, безгә кунакка кайтты. Тәһарәтләр алып намазга бастык. Тик укый гына алмый бит Нәкыя абыстай. «Нәрсә бар соң өегездә?» - ди. Минем ирем җитәкче кешене йөртте. Еш кына бездә ир-атлар кәеф-сафа корып, карта уйнап утыралар иде. Боларны сөйләп биргәч, абыстай, карталарны табып, чыгарып куйгач кына иркенләп дога укый алды. Карталар бик начар нәрсә икән ул. Шуннан бирле намазда инде мин, шөкер. Үземне бик бәхетле хис итәм, ирем дә туры юлга басты, спиртлы эчемлекләрдән баш тартты, улым белән киленем дә уразаларын калдырмыйлар. Кызым да гел хәлемне белеп тора. Ходам бәхетемне гомерле итсен.
- Мөнәҗәт сезнең өчен нәрсә ул?
- Ул кешенең күңел көзгесе кебек. Йөрәккә үтеп керә торган көчле дога ул. Аны укыгач, уйланасың, борчу-хәсрәтләрдән барлыкка килгән күңелдәге төеннәр чишелә, рәхәт булып китә.
- Мөнәҗәтләр әйтүнең билгеле бер тәртибе бармы?
- Бар. Рамазан аенда аерым, Мәүлид аенда Пәйгамбәребезне олылаган мөнәҗәтләрне әйтергә тырышабыз. Ачы язмышлы кешеләргә багышлап, аерым мөнәҗәтләр языла. Бәби чәйләренә баргач, шул темага кагылышлысын көйлисең.
Нурания апаның мөнәҗәт әйтүен тыңлый-тыңлый, һәр мөнәҗәтнең аерым көе бар икәненә төшенәм.
- Сезнеңчә мөнәҗәтне һәркем дә әйтә аламы?
- Юктыр, мөгаен. Моның өчен Ходай Тәгаләдән бирелгән сәләт, моң кирәк.
- Берәр яратып башкара торган мөнәҗәтегез бармы?
- Кечкенә чагыбызда Хәдичә-Кобра атлы әби бар иде. Ул бер баланы тәрбияләп үстерде. Сабый ятим булган икән. Әтисе эш урынында үлгән, әнисе Фатыйма-Зөһрә дә, бу газапны күтәрә алмыйча, дөньялыктан китеп барган. 3 айлык сабыйны бу карчык асрамага алган. Баланы кызганып бәет чыгарган. Мин шул юлларны 7-8 яшемдә ишетеп, отып калганмын:
«Атагыздан ятим калдың,
Үстердем күз карасыдай.
Балам, балдан татлы идең,
Яшьли киттең арабыздан.
Яратып өйләнештегез
Фатыйма-Зөһрә белән.
Өч айлык улың калды -
Үлем алды сине бездән.
Казаннардан кайтты хәбәр:
Суга баткан улың, диеп,
Йөрәккәе түзә алмады -
Хатының китте үлеп.
Үзең дә ятим идең бит,
Ятим үсәр инде балаң.
Бу хәсрәткә сабырлык бир,
Синнән сорыйм, газиз Аллам».
Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз
-
28 март 2023 - 16:47Укытучы булу – шәп, мөгаллимнәр генә җитми Бездә педагогик юнәлешле уку йортлары җитәрлек. Югары белем һәм урта һөнәри белем бирү юнәлешендә педагогларны кайда гына әзерләмиләр. Яңа студентларны бюджет урыннарына, максатчан юнәлешләрдә ел да кабул итәбез.13101
-
28 март 2023 - 16:37Чегән хатыны юрады: уллы да булдым, бабай да булдым, сөяркәне дә кияүгә бирдем Соңгы вакытларда үзем белән булган бу вакыйгалар минем өчен көтелмәгән булды дип әйтә алмыйм. Мин аларның буласын унҗиде ел элек үк белә идем... Каян белдемме? Чегән әйтте...113501
-
28 март 2023 - 14:55Чабаталы авыл малаеннан зур заводның баш конструкторы дәрәҗәсенә күтәрелгән ул 1931 елда гаиләдә олы бала булып дөньяга килгән малайга кечкенәдән әтисенең уң кулына әйләнеп, берсеннән-берсе кечкенә сеңелләренең терәге булырга туры килгән. Киң җилкәле, нык бәдәнле малай сугыш башлангач инде тәмам егет булып җитешкән, яу кырына киткән ирләрне, атларны алмаштырып, җир сөргән, чалгы белән арыш чапкан.12411
-
28 март 2023 - 14:25«Әниең авыр хәлдә», - дигән телеграмманы алса да, кызы әнисе янына ашыкмады Зур юлларда кемнәр белән генә танышмыйсың. Бервакыт шулай электричкада авылдан килгәндә, елый-елый шешенеп беткән бер кызга күзем төште. Аның йөз-кыяфәте ерактан ук ниндидер бик кайгылы вакыйга булганын аңлатып тора иде. Түзәр хәл калмагач, үзем ни булганын сорарга булдым.148411
-
28 март 2023 - 11:33“Казан егетләре” төркеменең элеккеге җырчылары яңадан бергә чыгыш ясый Артур Минһаҗев, Марат Галимов, Вәли Фазлыйәхмәтов – “Казан егетләре” төркеменең “алтын” составы 30 март көнне янәдән бер сәхнәдә җыелачак.49400
-
28 март 2023 - 10:30Диварларны бизәүче Эльмира Хаҗиева: «Бүлмәне әзрәк зурайтыр өчен ачык төсләр уңышлы» Кемдер чигүче, кемдер аш-су остасы, ә кемдер күз явын алырлык рәсемнәр ясый. Гади кәгазь битенә түгел, төрле биналарның диварларына.18900
-
28 март 2023 - 09:41"Кыйныймы ирең? Я бүген үк аерылып кайтып китәсең, я..." Шулай юктан да сәбәп табып, көн дә кыйнауга кереп китте. Ун яшьлек балаларның сәламен алган өчен дә кыйнады. Кайнана, үз күз алдында кыйнап үтермәсен тагын, дип куркып башка чыгарды. “Балаң инвалид туса иде”, – дип теләде ир заты.2872211
-
28 март 2023 - 06:06Энесенең йөргән кызы яла ягуына түзеп елады да, елады Барысы да Рәзинәнең группадаш кызы Фәниягә ярдәм итәргә теләвеннән башланды. Алар икесе бер районнан, күрше авыллардан иде. Фәниянең абыйсы армиядән кайткан, аңа тиз арада авылына кайтып китәргә кирәк икән.153512
-
27 март 2023 - 15:01Сугыш ветераны өен су баскан Казанда ел башыннан бердәм дежурлык-диспетчерлык хезмәтенә, су басулар турында, 70 мөрәҗәгать кабул ителгән. – Шәһәр районнарында халык үтенеченә тиз ярдәмгә киләләр. Су басулар тәүлек дәвамында күзәтүдә тотыла, – диде башкаланың Гражданнарны яклау идарәсе җитәкчесе Фердинант Тимурханов “эшлекле дүшәмбе” киңәшмәсендә.25301
-
27 март 2023 - 14:49Йөрсә йөрсен, тик үз балаларын үзе үстерсен Мин Лилиянең язмыш йомгагын тыңлап бетереп кайтып киткәндә, иңсәләремә тау кадәр таш бастырганнар идемени - машинага чыгып утыргач та, уйлар йомгагының очын таба алмый интектем...395008
-
27 март 2023 - 13:47Варикоз гына димә: кемгә яный һәм аны булдырмас өчен нәрсә эшләргә? Аяклар белән бәйле авыруларның иң киң таралганы - кан тамырларының варикоз киңәюе. Статистика буенча, 35 яшьтән соң хатын-кызларның - егерме, ирләрнең ун проценты әлеге авырудан җәфалана.52900
-
27 март 2023 - 13:40Үлсәм дә үкенмәм, кемгә кирәгем бар соң минем? Өйләнешүләренә әле бер ай узмаган, бите белән кулыннан кала тәненең күгәрмәгән җире калмаган. Кыз баланың ширбәт ае шундый булырга тиешме...526508
-
27 март 2023 - 13:01“Бәхил бул, әни. Киттем мин”, – диде дә, якты дөньяны үзе калдырып китте Һәр кешенең үз язмышы, диләр. Әмма кайберәүләрнең тормышыннан роман язарлык. Актаныш районында яшәүче Венера Сабитова шундый язмышлы кеше булып чыкты.482017
-
6 октябрь 2022 - 13:44Бахчасарай авылы. Кырымныкы түгел.
-
28 март 2023 - 16:47Без имени😪😪😪😪😪😪«Әниең авыр хәлдә», - дигән телеграмманы алса да, кызы әнисе янына ашыкмады
-
28 март 2023 - 16:06Без имениМин дэ молодец дим."Кыйныймы ирең? Я бүген үк аерылып кайтып китәсең, я..."
-
28 март 2023 - 17:39Без имениОт имени родственников пишуНам очень приятно,что опубликовали родственника Татарина Минислама Валиева.Мы родственники никогда его не видели(всегда был при исполнении своей работы)Труженник из многодетной семьи .Моя мама бывала у него в гостях и гордилась своим племяником.Я с гордостью и всегда и везде говорю,а МОЖЕТ и хвалюсь ДОСТОЙНЫМ Родственником,который в трудные годы заслужил от Родины столько Наград.Я присоединяюсь к этой статье,и поздравляю Минислам А бы Валеева мне приходилось в деревне ВОЛЬНЫЙ стан в доме его отца ежегодно жить летом.Это было моим детством.Без слез конечно не обошлось.С большим Уважением!Чабаталы авыл малаеннан зур заводның баш конструкторы дәрәҗәсенә күтәрелгән ул
-
28 март 2023 - 13:17Без имениБашлыкнын уй- ниятлэре Аллаhынын " Эмин" дигэн сэгатьлэренэ туры килеп, чынга ашсын иде. Балык Бистэсе гадэти бер зур авыл дэрэжэсенэ тошеп бетте бит инде. Ин моhиме Эш урыннары булдыру кирэк, халыктан калмас, уяныр. Житэкчелектэн , анын оештыру сэлэтеннэн, команданын кочле булуыннан тора бар да.Балык Бистәсе районы башлыгы Радик Ислямов: "Халыкны уятырга кирәк"
-
28 март 2023 - 08:15Без имениНик аның энесе шартлатып арасын өзми соң?! Чүпрәк, мунчала!🙄Бу кыз Рәзинә, ник Зәлияне блокка тыкмый?!😡🤮Энесенең йөргән кызы яла ягуына түзеп елады да, елады
-
27 март 2023 - 21:33Без имениЛәйсән, рәхмәт җаныем, Бүләк итеп биргән тәсбих өченТәсбих ясаучы Ләйсән Солтанова: «Мәрҗәмәнә орлыгын кырык ел эзләдем бит, дип елап шалтыратучы да булды»
-
27 март 2023 - 21:57Без имениМөмкин булса миндә алыр идемТәсбих ясаучы Ләйсән Солтанова: «Мәрҗәмәнә орлыгын кырык ел эзләдем бит, дип елап шалтыратучы да булды»
-
27 март 2023 - 20:36Без имениСоклана торган гаилә! Шундый язмышлар була Шул! Молодцы“Бәхил бул, әни. Киттем мин”, – диде дә, якты дөньяны үзе калдырып китте
-
27 март 2023 - 13:44Без имениБик явыз киленнэр бар инде,хаман шулай яшь килеш торырбыз дилэрдер. Кайнанага ни курсэтэсен,узенэ шул кайтканны белмилэр эле алар. Эйбэт малай устергэнсен,рэхмэт диясе урынга.Аллахы тэгалэ барын да тигезли, энилэргэ генэ бик кыен,бик кызганам. Минем энием килен белэн 36 ел тату яшэделэр.Эни дэ бик сабыр иде,килен дэ. 84 яшендэ эниебез бакыйлыкка кучте. Бала караган кебек карады эниебезне. Узенен дэ киленнэре эни дип улеп торалар.Бар киленнэр дэ шулай булсыннар иде дэ бит...Туган көнгә бөтен гаиләсе җыела алмый. Бер улы килсә, икенчесе килми...
-
27 март 2023 - 09:55Без имениСабыр итегез,сабыр тобе сары алтын,дилэр... Бу очракта сабыр итэргэ кирэкмэгэндер бэлки..Авыл жирендэ кешедэн яхшы тугел дилэр,кара каннарын йота-йота яшилэр кайберлэре.Татар хатыны нилэр курми диясе генэ кала...“Кит шул хатының янына! Зинһар безне калдырып кит!”
-
26 март 2023 - 22:06Без имениБездэ киресенсэ эйтэлэр ,чит илдэ олтан булып яшэгэнче уз илендэ солтан булып яшисен дилэр.Себер чит ил тугел,чит жир.Мэсэлэн ,авылда туып усеп,чит жирлэргэ чыгып китеп топлэнде дилэр.Узе сине сагындым,синсез яши алмаем дигэн,узе яраткан кызынын укып беткэнен котмэгэн.Отпуск булгандыр бит,кайтып эти энисенэ кулын сорарга да бармаган.Эти эниседэ ,егет чакырганга укып бетмэгэн кызны жибэрэ алмый бит.Монда егет карар кылмаган,яраткан кызын югалтырга курыкмаган,хатларда сирэгэеп туктаган.Әти-әни сөйгәнем белән кавыштырмады
-
27 март 2023 - 09:02Рабит Батулла: «Үз улымның сәнгатен аңлап җиткерә алмыйм» Татарстанның атказанган сәнгать эшлеклесе, Габдулла Тукай исемендәге республика бүләге лауреаты, Гаяз Исхакый исемендәге әдәби бүләк иясе, халык язучысы Рабит Батулла белән очрашуыбыз юкка түгел. Шушы көннәрдә ул үзенең 85нче язын каршылый.92205
-
10 март 2023 - 14:29“Теләсә кем елата ала, ә сез көлдереп карагыз” Чаллы театры артисты Разил Фәхертдинов белән Казанда узган гастрольләре вакытында очрашу насыйп булды “Туганда ук артист булып тугандыр ул”, – диләр андыйлар хакында. Чаллы Татар дәүләт драма театры артисты Разил Фәхертдинов уйнаган спектакльләрне караганнан соң, әнә шулай уйлап куясың.214101
-
1 февраль 2023 - 11:51Илтөзәр Мөхәммәтгалиев: “Театрга оператор булып килгән идем..." Илтөзәр Мөхәммәтгалиев таланты киңкырлы. Сәхнәдән тыш, телевизор экраннары аша да халык күңеленә күпер сузарга өлгерде. Шәхсән үземә шигъриятне аңлавы, шигырьләр аша йөрәкләргә матурлык салуы белән дә якын.643201
-
28 март 2023 - 16:47Укытучы булу – шәп, мөгаллимнәр генә җитмиБездә педагогик юнәлешле уку йортлары җитәрлек. Югары белем һәм урта һөнәри белем бирү юнәлешендә педагогларны кайда гына әзерләмиләр. Яңа студентларны бюджет урыннарына, максатчан юнәлешләрдә ел да кабул итәбез.13101
-
28 март 2023 - 16:37Чегән хатыны юрады: уллы да булдым, бабай да булдым, сөяркәне дә кияүгә бирдем Соңгы вакытларда үзем белән булган бу вакыйгалар минем өчен көтелмәгән булды дип әйтә алмыйм. Мин аларның буласын унҗиде ел элек үк белә идем... Каян белдемме? Чегән әйтте...113501
-
22 март 2023 - 08:34Билбаулы көрәш буенча Россия Кубогы нәтиҗәләре. Татарстан - беренче! Узган ял көннәрендә Алабугада билбаулы көрәш буенча Россия Кубогына ярышлар узган. Татарстан командасы беренче урынны яулаган. Шәхси беренчелектә кемнәр җиңүгә ирешкән?155000
-
22 март 2023 - 09:15"Әлегә мая туплагыз": йолдызнамә (22-29 март) Алдыгызга көчегез җитәрдәй бурычлар гына куегыз. Бөтен эшне үз җилкәгезгә генә өймәгез. Эшне бераз бүтәннәргә дә “аударырга” өйрәнегез. Шул вакытта эшегезне дә тиз арада төгәлләрсез, ял итәргә дә вакытгыз калыр.172100
-
22 март 2023 - 09:19Татарстан мөфтиенең якынлашып килүче изге Рамазан ае уңаеннан мөрәҗәгате Бүген, кояш баеганнан соң, Рамазан ае керә. Сезне ихластан сагынып көтеп алынган изге ай җитүе белән тәбриклим! Аллаһыга мең шөкер, безгә аны кабат каршы алу бәхетенә ирешергә насыйп булды!210203
-
22 март 2023 - 10:39Дамир Бәдриев: "Шакшука" (юмореска) Туганыбыз бик тә үтенеп кунакка чакыргач, хатыным белән шәһәргә кузгалдык. Үзебез белән күчтәнәчкә, эченә җимешләр, алмалар, лимоннар тутырып пешерелгән каз һәм бер чиләк күкәй алдык.119818
© ТАТМЕДИА. Все материалы, размещенные на сайте, защищены законом.
Перепечатка, воспроизведение и распространение в любом объеме информации,
размещенной на сайте, возможна только с письменного согласия редакций СМИ.
При поддержке Республиканского агентства по печати и массовым коммуникациям «ТАТМЕДИА».
Наименование СМИ: Шахри Казан (Город Казань)
№ свидетельства о регистрации СМИ, дата: Эл №ФС77-47630 от 06.12.2011
выдано Федеральной службой по надзору в сфере связи,
информационных технологий и массовых коммуникаций
ФИО главного редактора: Сабиров Радик Рашидович
Адрес редакции: 420066, Российская Федерация, Республика Татарстан, г.Казань, ул.Декабристов, д.2
Телефон редакции: (843) 222-05-41, 8 (917) 851-69-62
Политика о персональных данных
Антикоррупционная политика