Башыгыз көзен ешрак авыртамы? Бу билгеләр булса, ашыгыч ярдәм чакырыгыз

Әмма йокы җитмәү, стресс, кофеинны артык куллану һәм мигрень дә авыртуны көчәйтергә мөмкин. Ә кайбер симптомнар тормыш өчен куркыныч булган хәлләрне күрсәтергә мөмкин. Аларны ничек аерырга?

Көз җиткәч, иртән караңгыда торабыз, кич белән караңгыда кайтабыз. Өйләрдә җылыту сезоны башлана, бүлмәләрдә - һава коры, ә кайнар чәй белән кофе суны алыштыра башлый. Өстәвенә, эш мәшәкатьләре, йокы режимының бозылуы да үзен сиздерә.

Шуңа күрә баш авыртуы барлыкка килсә, күпләр беренче чиратта һава торышын гаепли. Ләкин авыртуның сәбәбен бары тик ел фасылына карап кына билгеләп булмый. Аның кайчан башлануына, көчлелегенә, озаклыгына һәм башка симптомнарга игътибар итәргә кирәк.

Көзен баш нигә ешрак авыртырга мөмкин?

1. Һава торышы үзгәрә

Температура һәм атмосфера басымы үзгәрү кайбер кешеләрдә, бигрәк тә мигреньгә бирешүчеләрдә, баш авыртуын кузгатырга мөмкин. Әмма һава торышы үзгәрү һәр кешедә дә авырту китереп чыгармый, ә көзге баш авыртуының барысын да шуның белән аңлатып булмый.

Магнит давыллары турында да шуны ук әйтергә кирәк: алар белән баш авыртуы арасындагы бәйләнешне раслаучы ышанычлы фәнни дәлилләр җитәрлек түгел. Шуңа күрә үзегезне начар хис итүне геомагнит активлыгы белән генә аңлатмагыз.

2. Йокы режимы бозыла

Йокы җитмәү дә, гадәттәгедән озаграк йоклау да кайбер кешеләрдә баш авыртуын, шул исәптән мигреньне, кузгатырга мөмкин.

Шуңа күрә ял көннәрендә дә йокы һәм уяну вакытын мөмкин кадәр бертөрле саклау файдалы. Көндез озак йоклау кичке йокыны бозса, аны кыскартырга мөмкин. Әмма көндезге йокының ярты сәгатьтән озаграк булуы һәркемдә дә баш авыртуы китереп чыгара дигән кагыйдә юк.

3. Суны аз эчәбез, кофеинны артык кулланабыз

Сусызлану баш авыртуының мөмкин булган сәбәпләренең берсе. Салкын көннәрдә сусау сизелмәсә дә, көн дәвамында су эчәргә онытмагыз.

Кофеин исә ике төрле тәэсир итә ала: кайбер очракларда ул авыртуны киметергә ярдәм итә, ә артык күп кулланганда яки гадәти дозаны кинәт туктатканда баш авыртуын китереп чыгарырга мөмкин.

Шуңа күрә баш авырткан саен кофе эчүне арттыру дөрес түгел. Кофеинның күләме кофе төренә һәм чынаяк зурлыгына карап үзгәрә.

 4. Стресс һәм муен мускулларының киеренкелеге

Компьютер каршында озак утыру, телефонга иелеп карау, борчылу һәм арыганлык муен-җилкә мускулларын киеренкеләндерергә мөмкин. Кайбер кешеләрдә моның нәтиҗәсендә башны кысып торгандай авырту барлыкка килә.

Кыска тәнәфесләр ясау, хәрәкәтләнү, муенны һәм җилкәләрне йомшарту, җитәрлек йоклау ярдәм итә ала. Әмма авырту еш кабатланса яки гадәттәгедән үзгәрсә, табибка мөрәҗәгать итү кирәк.

5. Салкын тию һәм башка авырулар

Вируслы инфекцияләр вакытында баш авыртуы температура күтәрелү, хәлсезлек һәм борын тыгылу белән бергә булырга мөмкин. Маңгай һәм бит тирәсендәге авырту борын куышлыклары ялкынсынганда да очрый, ләкин башны аска иелткәндә авырту көчәюе генә синусит диагнозын кую өчен җитми.

Вируслы инфекцияне антибиотиклар белән үз белдегеңчә дәваларга ярамый. Дәвалау сәбәпкә һәм симптомнарга бәйле, шуңа күрә кирәк булганда табибка күренегез.

 Бу билгеләр булса, ашыгыч ярдәм чакырыгыз

Күпчелек баш авыртулары тормыш өчен куркыныч булмый. Әмма кайбер симптомнар ашыгыч медицина ярдәмен таләп итә.

1. Баш кинәт бик каты авырта башлый.

Авырту берничә секунд яки минут эчендә иң югары көченә җитә, моңа кадәр булмаганча көчле була. Бу баш мие тирәсендәге кан тамырларына бәйле җитди хәлнең билгесе булырга мөмкин. Көтеп тормагыз — ашыгыч ярдәм чакырыгыз.

2. Сөйләм бозыла, йөзнең бер ягы салына яки кул-аяк хәлсезләнә.

Кинәт күрү начарлану, тигезлекне югалту, аң буталу яки тәннең бер ягында ою да инсульт билгеләре булырга мөмкин.

Мондый очракта шунда ук 112 яки 103 номерына шалтыратыгыз. Симптомнар берничә минуттан бетсә дә, ярдәм чакыруны кичектермәгез. Үзегез машина йөртмәгез.

3. Баш авыртуы югары температура һәм муенның катып калуы белән бергә килә.

Муенны иеп булмау, көчле баш авыртуы, температура күтәрелү, аң буталу яки яктылыкка карый алмау менингит кебек җитди инфекция билгеләре булырга мөмкин. Мондый очракта кичекмәстән медицина ярдәме кирәк. Тире өстендә басканда югалмый торган кызгылт-көрән тимгелләр барлыкка килсә, бу да аеруча куркыныч билге.

4. Баш җәрәхәтеннән соң авырту башлана яки көчәя.

Егылганнан яки башны бәргәч, баш авыртуы көчәя, кеше коса, гадәти булмаганча йокымсырау, аң буталу яки кул-аяк хәлсезлеге күзәтелә икән, ашыгыч ярдәм чакырыгыз.

Баш авыртуы кинәт көчәеп китсә яки башка куркыныч билгеләр кушылса, моны дару белән генә басарга тырышмагыз.

Кан басымы күтәрелгәнме? Ничек белергә?

Баш авыртуы, баш әйләнү яки колакларда шаулау кан басымы күтәрелгәндә дә булырга мөмкин. Әмма бу билгеләр генә гипертонияне расламый. Югары кан басымы кайчак бернинди ачык симптомсыз да уза.

Мөмкинлек булса, тыныч кына утырып, кан басымын үлчәгез. Күрсәткечләрне язып барыгыз. Кан басымы бик югары булса һәм күкрәк авыртуы, сулыш кысылу, күрү яки сөйләм бозылу кебек симптомнар күзәтелсә, ашыгыч ярдәм чакырыгыз.

Баш авыртуы еш кабатланса, кан басымын үлчәү һәм табибка күренү мөһим. Табиб киңәшеннән башка кан басымын төшерә торган даруларның дозасын үзгәртмәгез.

Баш авыртуы еш кабатланса, нишләргә?

Әгәр куркыныч билгеләр юк, ләкин башыгыз еш авырта икән, табибка мөрәҗәгать итегез. Авыртуның көндәлеген алып бару сәбәбен ачыкларга ярдәм итә ала. Анда түбәндәгеләрне языгыз:

— авырту кайчан башланды һәм күпме дәвам итте;

— кайсы урында һәм ничек авыртты;

— башка нинди симптомнар булды;

— ул вакытта күпме йоклагансыз, су эчкәнсезме, ашагансызмы;

— нинди дару кабул иттегез һәм ул ярдәм иттеме.

Авыртуны баса торган даруларны еш куллануның үзе дә баш авыртуын кабатларга мөмкин. Шуңа күрә даруларны инструкциягә һәм табиб киңәшенә туры китереп кулланыгыз.

Истә тотыгыз: көзге баш авыртуы һәрвакыт һава торышы белән бәйле түгел. Йокы режимын саклау, җитәрлек су эчү һәм стрессны киметү ярдәм итә ала. Әмма кинәт башланган көчле авырту, инсульт билгеләре яки югары температура белән муенның катып калуы булса, вакытны әрәм итмәгез — ашыгыч ярдәм чакырыгыз.

Язма мәгълүмати максатта әзерләнде һәм табиб консультациясен алыштырмый.