Сөннәт һәм фарыз нәрсә ул? Хәзрәт аңлатмасы

Укучыбыздан килгән әлеге сорауга “Өмет” мәчете имам хатибы Равил хәзрәт Бикбаев җавап бирә:
– Әхмәдһади Максудиның “Гыйбадәте исламия” китабында язылганча, ислам дине буенча кешеләрнең гамәлләре сигез төргә бүленә: фарыз, ваҗиб, сөннәт, мөстәхәб, мөбах, хәрам, мәкрүһ һәм мөстәкрәһ. 

Фарыз  гамәл – аны кылган кеше саваплы була, ә кылмаганы гөнаһлы була (ислам диненең хаклыгына ышану, һәр көн биш вакыт намаз уку, ураза тоту, зәкят түләү, мөмкинлеге булган кешегә хаҗ кылу). Аның фарызлыгына (тиешле булганына) ышанмаган кеше диннән чыккан була. 

Ваҗиб гамәл – аны кылган кеше саваплы була, ә кылмаганы гөнаһлы була (витр намазын уку, гает (ураза һәм корбан бәйрәме) намазларын уку, фитыр сәдакасын бирү, корбан чалу һәм башкалар). Аның ваҗиблыгына (тиешле булганына) ышанмаган кеше зур гөнаһлы була. 

Сөннәт  гамәл – аны кылган кеше саваплы була, әмма кылмаганы гөнаһлы булмаса да, Мөхәммәд галәйһиссәламнең шәфәгатенә (яклавына) лаек булмый. Сөннәт гамәлләр: яхшы эшләрне “бисмилләһ” белән башлау, Коръән укыр алдыннан “Әгузе” әйтү, төчкергәч, “Әлхәмдүлилләһ” дип әйтү, иманлы кешеләргә сәлам бирү, мисвәк (теш чистарткыч) белән авызны пакьләү һәм башкалар. 

Мөстәхәб гамәл – аны кылган кеше саваплы була, әмма кылмаганы гөнаһлы булмый, кыямәт көнендә дә шелтә тиешле булмый (нәфел, ягъни өстәмә намазлар уку, нәфел уразалар тоту, нәфел сәдакалар бирү, тәһарәт белән йөрү, буш вакытта Коръән уку һәм башкалар).