Йөз ел буе галимнәр бер төрле исем йөрткән кешеләрне күзәткән һәм төрле нәтиҗәләр чыгарган. Әйтик, яңгырашы ягыннан исем кешегә чынлап та тәэсире ясый. Мисал өчен, йомшак (Илүзә, Зәлия һ.б) һәм каты яңгырашлы исемнәр бар (Алсу, Тимур һ.б). Нәкъ менә шушы исемнәрнең яңгырашы чыннан да характерны формалаштырырга сәләтле. Кеше үзенә йомшак эндәшүне сизгән саен аның холкы йомшак булып, ә каты авазлы исемнәрен ишетеп үскән балаларның характерлары катырак булып формалаша.
– Исем алыштыруга ничек карыйсыз? Шәхси сыйфатлар, үзенчәлекләр исем белән бергә үзгәрә аламы?
– Гомер буе үз исемен яратмаган бала йомык, үз-үзенә бикләнгән, басынкы булып үсә. Исемен алыштыра икән, әлбәттә, ул эчке халәте белән үсеп китәчәк, үзбәясе шулай ук күтәреләчәк. Биредә кеше исемгә бәйле рәвештә түгел, ә исемгә мөнәсәбәте аркасында үзгәрә!
Әлеге тема якын булган, исемнәрен алыштырган кешеләр белән шулай ук аерым әңгәмә кордык, дуслар! Ни өчен бу адымга баруларын һәм исем алыштырганнан соң тормышлары үзгәргәнме-юкмы икәнен ачыкладык.
Шәкүр, рэпер:

- Тормыш яхшы гына китереп кыскач, 2013 елда исемемне алыштырырга булдым. Аны мулла кушты. Бу бөтен дөньяга киң таралган практика, мин бу хакта ишетеп белә идем. Якыннарыма килгәндә, берсе дә каршылык күрсәтмәде. Тумыштан мин – Алмаз, икенче исемем Әмирхан. Паспортта бер ни дә үзгәртмәдем. Минемчә, кеше тормышында исем бик мөһим нәрсә. Тик язмышны исем алыштырып кына үзгәртеп булмыйдыр, мөгәен, кешенең үзеннән дә шактый нәрсә тора. Минем очракта нидер чыннан да үзгәрде, бу факт.
Иркә, Татарстанның һәм Башкортстанның атказанган артисты:

– 13 еллар элек әти-әнием Казанга килгәч, бергәләп мәчеткә барып Иркә исемен куштырып кайттык. Аңа кадәр җидел ел дәвамында бу минем тәхәллүсем иде. Дингә якын булган кешеләр “Исемеңне мулладан куштырырга кирәк”, – дигәч, бу адымга шатланып бардым, чөнки мин тугач та әтием Иркә дип куштырасы килгән, тик әбиләрнең әйтеп калдыруы буенча Айгөл дип исем биргәннәр. Беләсезме, миндә ике кеше яши: өйдә мин бизәнмәгән, ясанмаган, уңайлы киемнәр кигән, көндәлек эшләр белән мәшгуль, балаларның чәчләрен үреп утыручы әни кеше – Айгөл, ә Иркә ул – сәхнә кешесе. Өйгә кергәндә Иркәне калдырып керәм, гаиләдә тыныч холыклы Айгөл кирәк (көлә). Кеше исем алыштыргач кына түгел, ниндидер вакыйгалар, сынаулар аша узгач үзгәрә дип саныйм.
Аноним, исеме редакция өчен генә:
– “Исем алыштырырга кирәк” дигән фикер болай гына тумады. Барысына да озак вакыт авырулар, аңлаешсыз хәлсезлек, озак елларга сузылган киста, аннан операция, эштәге күңелсез вакыйгалар, акча юклык этәрде... Бу проблемаларны исемнең килешмәвеннән күрдем. Алыштырдым, мулла яңа исем кушты, әмма ахырдан гаеп исемдә түгел, бозымда булганлыгы ачыкланды. Атна буена сузылган бертуктаусыз кан югалтулардан соң бозымны чыгаруга керештек. Татарстанда нинди өшкерүче әби-бабайлар бар барысына да йөреп чыктык. “Эш исемнән тормый, бозым ясарга курыкмаган ятсыз, динсез кешеләрдән тора”, – дип аңлатты бер мулла. Исем килешмәү дигән әйбер бәлки дөрестер дә, төгәл әйтә алмыйм, әмма минем танышларым арасында исемен үзгәртеп исән калучылар бар.
Аноним, исеме редакция өчен генә:
– Аерылганнан соң ирем 20 яшькә олырак хатынга өйләнде. Мин алиментка да бирмәдем, милек бүлешеп тә йөрмәдем, тизрәк бу кешедән читтә булу иде теләгем. Берзаман моның хатыны “Мин сине сихерлим. Битеңә кислота сибәм, үтермичә туктамыйм” ише сүзләр белән безгә янарга тотынды, хәтта балага да яза иде. Бу вакыйгаларны таныш хәзрәтемә елый-елый сөйләгәч, гарәпләрдә мондый хәлләрдән качу өчен балаларга туганнан соң берничә яшерен исем бирүләре турында сөйләде һәм яңа исем кушарга тәкъдим итте. Исемемне үзгәртәсем килмәсә дә, яңаны сайладым. Исем язмышка нинди дә булса йогынты ясый дип саныйм, исемдәге һәрбер хәреф аерым көчкә дә ия бит әле ул... Яңа исем миңа бер дә килешмәде, тормышымда моңарчы җиңел бирелә торган нәрсәләр катлауланды, үзем исә басылдым. Ике ел бу исем белән йөрдем, моны бары тик якын кешеләрем генә белде. Күңелем түзмәде, берничә хәзрәттән кире үз исемемә кайтуны сорадым, тик алар берсе дә бу җаваплылыкны үз өсләрендә алмады, мәгънәлесен бозып, интернациональ исемне кушмаячакларын белдерделәр. Чарасызлыктан, бөтен йолаларны барлап, тиешле догаларын өйрәнеп улым миңа үз исемемне кире кушты. Менә шул мизгелдә минем йөземә янә ямь керде!
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.


Комментарийлар