"Беребез дә балаларны: “Имансыз, кансыз бул, кеше үтер!” – дип үстермибез..."

Америка компаниясе тарафыннан чыгарылган иң популяр уен. Әлеге уенда катнашучы балалар виртуаль акчага корал сатып ала, шул корал белән кеше үтерергә китә. Ата, дошманы үлә, каннары чәчрәп кала, ә ул берни булмагандай, тагын алга чаба, үтерә, кыра... Чөнки уен оештыручысы тарафыннан шундый бирем алган ул. Бу биремне тиз арада үтәргә, тырышырга кирәк! Мәктәптәге биремнәр, өй эшләре кырылып китсен шунда! Монысы кызык, монысы шәп!

2000 елда чыккан әлеге уенны балалар, егетләр рәхәтләнеп уйный, бу уенга кайвакыт аларның әтиләре дә кушыла... Билгеле инде, бу вакытта әниләре тыныч кына аш бүлмәсендә ашарга пешерә, сеңелләре курчак белән уйнап утыра...

Инде “Зәңгәр кит” уенына да тукталыйк. Синий кит уенының  “Тихий дом”, “Разбуди меня в 4:20”, “Море китов” һәм башка исемнәре дә бар. Әлеге уенны күбесенчә балалар, үсмерләр уйный. Монда да биремнәрнең ниндиләре генә юк! Балаларга биек йортларның түбәсенә менеп сикерергә, кызыл светофорда машина юлына чыгарга, ыжгырып килгән поезд алдыннан үтәргә һәм тагын әллә нинди “установкалар” бирелә. Тыңламасаң, уенның оештыручысы (куратор) сине, синең гаиләңне җәзаларга мөмкин. Шуңа күрә бала биремнәрне тиешенчә, тырышып үтәргә тырыша да инде... 2016 елларда барлыкка килгән әлеге уенның финалы үз-үзеңне үтерү белән тәмамланырга тиеш. Ә бу вакытта балаларның әти-әниләре эштә бетмәс-төкәнмәс кәгазьләргә күмелеп отчет-планнар язып утыра, баланың ниндидер бирем үтәгәнен башларына да кертеп карамый...

Хөрмәтле әти-әниләр, ни кызганыч, мондый мисалларны күп китерергә, уеннарны шактый санап китәргә булыр иде. Кызганыч, без урамда, саф һавада “җир алышлы”, “өйле”, “унлы-тугызлы”, “әбәкле” уеннары уйнап хушлансак, хәзерге заман балаларына шундыйрак уеннар тәкъдим итәләр. Бу уеннар балаларның аңына, холкына турыдан-туры тәэсир итә. Бала бу күренешләрне гадәти күренеш итеп кабул итә башлый...

Ни кызганыч, дөнья, тормыш шундыйга әйләнде. Әти-әни иртәдән кичкә кадәр эштә. Балаларны тәрбияләргә, рәхәтләнеп аралашырга, контрольдә тотарга әти-әнинең вакыты юк. Балаларны компьютер уеннары, телевидение, урам тәрбияли... Ә андагы тәрбия методлары һәм формалары әби-бабай, әти-әни тәрбиясеннән шактый аерылып тора... 

Кадерле әти-әниләр, инде эштән өйгә арып кайткан булсак да, балаларыбызны кочып мәктәп хәлләрен белешик, көнне ничек, кемнәр белән үткәрүен сорашыйк. Ял көннәрендә булса да, вакытны балалар белән уздырырга тырышыйк. Гаилә белән табигатькә чыгыйк. Сөйләшик, серләшик... Үзебез балачакта рәхәтләнеп уйнаган “Ал кирәк, гөл кирәк”, “Чыңгыртай”, “Йөзек салыш”лар уйныйк...

Нәзирә Гыйззәтуллина (Мостафина)
Казан шәһәре.