Дөрестән дә, бакчачылык ширкәтләрендә актив рәвештә шәхси йортлар төзелә. Билгеле, андагы җир бистәләрдәге участоклардан очсызрак. Шул ук вакытта, закон буенча, андый йортлар янында балалар бакчалары, мәктәпләр булырга, янгын куркынычсызлыгы таләпләре үтәлергә тиеш. Моның өчен «проект застройки территории» кирәк. Яңа бакчачылыклардан яңа законның үтәлешен таләп итә алабыз, ә күптән оешканнарына башка төрле караш булырга тиеш.
Өченче проблема: «Пенсионерлар да, балалар да сәгать буе басып бара»
Вера Калмыкова, «Титан» бакчачылык ширкәте рәисе (Казан):
- Казаннан бакчабызга кадәр бик кечкенә автобус йөри. Утыра торган урыннар уникедән артмый. Калган утыргычларны алып атып, басып бара торган урынны киңәйттеләр. 80-90 кеше кечкенә кызыл автобуска шыплап тулып, кечкенә балалар да, пенсионерлар да 1-1,5 сәгать басып бара. Былтыр шимбә-якшәмбе көннәрендә су буе чиратларда 200гә кадәр кеше җыелды.
Без пенсия таныклыгын билет өчен өлешчә түләү итеп кабул итүләрен һәм укучыларга бушлай йөрү мөмкинлеге бирүләрен сорыйбыз. Балалар бит беренче июнь көнне килеп, августның 28-29ында гына кайтып китәләр, шәһәр белән бакча арасында әллә ни еш йөрмиләр дә. Инде әйтелгәнчә, хәзер күп кешеләр, бакчаларында капиталь йортлар төзеп, шунда ел әйләнәсе яши. Шунлыктан, автобус йөртүне тәүлек буе оештыруларын сорыйбыз. Әйтик, ул иртән халыкны алып китә дә кич алып кайта. Көн уртасында тагын бер маршрут оештырырга була.
Чаллы - Мусабай-Завод авылы (Тукай районы) арасында йөри торган маршрут автобусы җәен аеруча шыгрым тула. Чөнки ахыргы пунктка барып җиткәнче, берничә авыл, шул исәптән зур гына бакчачылык ширкәте аша узасы. Бакчачылар авылга йөри торган автобусны бигрәк тә үз итә.
Андрей Егоров, Татарстан транспорт һәм юл хуҗалыгы министры урынбасары:
- Кызыл автобус булгач, сезгә Казан башкарма комитетының транспорт комитетына мөрәҗәгать итәргә кирәк. Министрлык районара хәрәкәт белән шөгыльләнә, ә шәһәр яны хәрәкәте өчен шәһәрнең транспорт комитеты җаваплы. Үзем дә шушы мәсьәлә буенча алар белән очрашып сөйләшермен.
Бакчачылыкта яшәүчеләрне ел әйләнәсе йөртсеннәр, дисез. Кыш көне берничә кеше генә булса, маршрут ябылачак. Ташучыга дәгъва белдерергә кирәк тә түгел, чөнки барлык чыгымнар капланырга тиеш. Укучыларны бушлай йөртүгә килсәк, Совет чорында эшләгән норма, кызганыч, юк хәзер. Ташучының льготалы йөртү ясарга мөмкинлеге булса, ясый, әмма шәһәр бюджетында андый мөмкинлек юк.
Дүртенче проблема: «Электр линиясен төзекләндерү миллион сумга төшә»
Әнвәр Ишкуватов, «Ромашка-1» бакчачылык ширкәте рәисе (Чаллы):
- Күп кенә бакчачылык ширкәтләре 70 нче еллар ахырында оешып, 40 ел эчендә барлык коммуникацияләр тузып бетте. Бакчалар предприятиеләр каршында оешты, юлларны, суүткәргечләрне, электр линияләрен профкомнар салды. Бүгенге көндә бакчачылар, хәлдән килгәнчә акча җыешып, юллар белән суүткәргечләргә үзләре хезмәт күрсәтә алса, электр линияләренең торышы бик начар, рәткә китерү бик кыйммәт.
Элек бер йортка 500 ватт туры килә иде, моңа яктылык һәм электр чәйнеген кайнатып алу гына керә. Ә хәзер бакча өйләрендә суыткыч та, микродулкынлы мич тә, телевизор да, электр насослары да эшләп тора. Нәтиҗәдә трансформаторлар сафтан чыга.
«Электр энергиясе турында»гы закон буенча, югары вольтлы линияләрне милек иясе карарга тиеш, ягъни бакчачылар кулланган энергия өчен генә түгел, челтәрләрне капиталь ремонтлау өчен дә үзләре түләргә тиеш. Бер километр челтәрне төзекләндерү миллион сумга төшә, бу яңа линия сузу белән бер. Әгәр берничә километр линия булса? Ә бакчачылыкта 300ләп кенә кеше булса? Күз алдына китерәсезме, күпме акча чыгарып салырга кирәк. Җитмәсә, бакчада күбесе - пенсионерлар.
Шунысы гаҗәп: электр энергиясе тарифына электр челтәрләренең торышына хезмәт күрсәтү өчен түләү болай да кертелгән, ул тарифның 30 процентын тәшкил итә. Димәк, бакчачылар икеләтә түләргә мәҗбүр.
Без ул челтәрләрне энергия челтәрләре оешмасына тапшырырга тәкъдим итеп карадык, әмма алар безне үз балансына алырга риза түгел, мондый шарт куйдылар: башта челтәрләрегезне барлык техник регламентлар буенча тәртипкә китерегез, аннары карарбыз. Электр челтәрләрен оешма карамагына тапшыру буенча башка төбәкләрнең тәҗрибәсен өйрәндек. Бездә дә алардагы кебек булса, барлык бакчачылык ширкәтләребез дә үз челтәрләрен оешмага тапшыра алмаячак, чөнки документлар исемлеге 19 пункттан тора, кайберләрен башкарып чыгу мөмкин түгел.
Рәмис Галиев, Казан башкарма комитетының суүткәргечләре-канализация һәм энергетика хуҗалыгы бүлеге башлыгы:
- Трансформаторлар, электр челтәрләре, кем әйтмешли, хан заманында төзелгән, күбесе 90-100 процентка тузган. Бүген бу юнәлештә эш алып барабыз, тулысынча инвентаризация үткәрдек. Тикшерү нәтиҗәләре буенча, карар кабул ителәчәк. Бәлки, бакчачылыктагы электр челтәрләре, хуҗасыз милек буларак табылып, «Электрические сети» дәүләт предприятиесенә тапшырылыр. Казан бистәләрендәге электр челтәрләре белән шулай ителде.
«Зеленый сад» ширкәте соравына әйләнеп кайтсак, Казанда газ белән тәэмин итү программасы юк, республиканыкы гына эшли. Подрядчы оешма яллаган «Титан» белән «Гигант» бакчачылык ширкәтләре - газ мәсьәләсен хәл итүдә менә дигән мисал.
Бишенче проблема: Министр янгын сүндерү машинасын сатмый
Владимир Дейнекин, Татарстан бакчачылар берлеге рәисе:
- Илдә урманнар аеруча котырып янган елда «Гигант» бакчачылык ширкәте рәисе бер янгын сүндерү машинасы бирүләрен сорады. Анда 12 мең участок исәпләнә. Машинаны сатып алырга да әзербез, әмма министр идеябезне хупламады.
Вера Калмыкова, «Титан» бакчачылык ширкәте рәисе (Казан):
- Лаеш районындагы Кавал, Орел, Столбище авылларына шул тирәдә урнашкан янгын сүндерү часте хезмәт күрсәтә иде. Хәзер аны Казанның «Нәфис» заводы тирәсенә күчерделәр. Янгын сүндерү машинасы безгә кадәр 35 километр үткәнче, бакчачылыктагы йорт янып беткән була инде. Күпме мөрәҗәгать иттек - ишетүче булмады.
Ленар Баһаветдинов, Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан буенча идарәсе вәкиле:
- Татарстанның Министрлар Кабинеты Лаеш районы башкарма комитетына сез әйткән авыллар янында янгын сүндерү хезмәтен булдырырга кушты, әмма карар үтәлмәде. Быел бу мәсьәләгә кайтып, Орелда андый хезмәт булдырырбыз.
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар