Шәһри Казан

Мунча себеркесен – 15 төрле үләннән

Мунча себеркесен Биектау районының Ямаширмә авылында яшәүче Рашат Кәлимуллин кебек бөтен шартын китереп, оста итеп бәйләүче юктыр ул. Бер себеркене ярты сәгать бәйлим, аңа 15 төрле үлән дә кушып җибәрәм әле, дип, бик тәмләп сөйли ул. Себерке әзерләгәндә дару үләннәрен генә түгел, карлыган, алмагач, миләш ботакларын да эшкә җигә.

- Мунча себеркесен каен агачы ботакларының иң башындагы яфрагы башкалары зурлыгында булгач җыярга кирәк, әлегә ул кечкенәрәк. Июль айларының урталарына өлгерер дип уйлыйм. - ди Рашат. - Яфракның зурайганын көтмәсәң, ул кипкәч куырылып килә дә коела. Себеркегә дигән ботакларны 12-20 еллык каеннан җыям. Һәр агачтан берничә генә ботак алам. Аларның да матурларын, берничә ботакчык чыгарганын сайлыйм. Алып кайтуга ук бәйләп куймыйм, югыйсә аның эче яхшылап кипмәскә, күгәрергә мөмкин. Караңгы урынга көлтәсе белән генә дүрт-биш көнгә киптерергә куям. Аннары, өстен бастырып, салкынча караңгы урынга алып куям. Алмагач, карлыган, миләш, баланның кирәкмәгән, калынрак ботакларын да кисеп алып киптерәм. Ромашка, бөтнек, мәтрүшкә, меңъяфрак үләннәрен, имән, өрәңге агачы ботакларын кыстырып бәйлим. Өлгергән берсен җыеп киптереп барам.

Себеркеләрне исә көз җиткәч, октябрьләрдә генә бәйли икән. Бер себерке бәйләү өчен ярты сәгать вакыты китә. Көненә унлап себерке әзерли. Аларны да, үзе әйтмешли, аппетиты килгән саен, телевизор карый-карый гына бәйли. Сихәте булсын өчен, догалар да укып куя икән. Шул рәвешле, бер елга өчәр йөз себерке әзерли. «Аларның яртысын үзем кулланам, мунчаны бик яратам, көн дә диярлек ягабыз», -ди. Калганын бүләккә, күчтәнәчкә бирә, кибеткә сатарга куя.

Реклама

Рашаттан себеркене дөрес итеп пешерү серен дә сораштым.

- Газ өстендә суны кайнатам да тазга салам. Шуңа себеркене батырып, өстен каплап, ун минут төнәтәм. Башта шуның исен иснәп утырасың, суын таш өстенә дә сибәсең. Мунчага хуш ис тарала. Себерке төнәткән су белән авызымны да чайкыйм, өстемә дә коям. Тулы бер сәламәтләнү процедурасы була инде. Шыбыр тиргә батып чабынгач, кышын тәнемне кар белән ышкыйм, җәен салкын су белән коенам. Мунчадан чыккач, төрле үләннәрдән кайнаткан чәен дә эчәбез. Бигрәк тә иван-чәйне яратабыз. Бездә үскән һәр үләннең сихәте бар, куллана белергә генә кирәк, - ди мунча яратучы Рашат.

Теги: 250
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Реклама
  • 14 декабря 2017 в 12:30
    пресс конференция Владимира Путина
  • Балык, кап, яр буенда ялтырап ят!
  • Ратушада геройларны котладылар
  • “Болгар радиосы” V Милли музыка премиясен тапшыру тантанасы
  • «Үзгәреш җиле»ннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Горки-Әмәт урман паркында Кыш бабай һәм Кар кызы белән очрашу
  • Дәүләт Советы сессиясендә
  • Казан кичләре
  • Казандагы балалар бакчасында «Балачак китапханәсе» ачылды
  • Йөзү буенча Россия чемпионаты башланды
  • «Миркәй белән Айсылу» спектакленнән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • 16 декабря 2017 в 07:33
    Ял көннәрендә көчле буран көтелә
    Бүген, 16 декабрьдә Татарстанда аязучан болытлы һава, урын белән кар, буран көтелә. Көньяктан искән җилнең тизлеге урыны белән секундына 18 метрга кадәр җитәчәк, дип хәбәр итә Татарстан Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе матбугат хезмәте.
    3
    0
    0
  • 9 декабря 2017 в 09:15
    Ренат Ибраһимов: «Дин юлына баскач, бөтен дөньям яхшы якка үзгәрде» Күптән түгел Россиянең һәм Татарстанның халык артисты Ренат Ибраһимов үзенең 70 яшьлек юбилеен билгеләп узды. Шул уңайдан, баритон тавышлы җырчы күптән түгел генә туган шәһәрендә кунак булып китте. Әңгәмә вакытында сигез бала атасы үзенең намазга басуы, иҗаты һәм «Пусть говорят» тапшыруында катнашуы хакында сөйләде.
    314
    0
    0
  • 9 декабря 2017 в 15:11
    Әнкәйләр догасыннан ташламасын Җәннәт – әниләрнең табан астында, диләр. Әниләрдән дә кадерлерәк, игелеклерәк кеше юктыр. Намаз укыган ата-ананың баласы, елаганда да, мине тәрбияләгән әти-әнине җәннәтле итсәң иде дип тели, ди. Әни кешенең тугыз ай буе карынында йөрткән сабыен тулгак ачысын татып дөньяга тудыруы, аннары баласы өчен борчылып, янып-көеп яшәве турында сөйләп тормыйм. Әниләргә шагыйрьләр, язучылар дан җырлый.
    218
    0
    2
  • 9 декабря 2017 в 10:36
    Туган җиргә мәхәббәт кечкенәдән башлана Казанда «Иркенлек» («Простор») дигән туристлык һәм туган якны өйрәнү үзәге эшли, анда чаралар еш үткәрелеп тора. Балалар өчен иҗади түгәрәкләр оештырыла. Әлеге дәресләр, күнекмәләр балаларга булачак һөнәрен сайларга ярдәм итә, туган якны тирәнтен өйрәнүдә булыша.
    130
    0
    1