Шәһри Казан

Кечкенә спортның зур мәшәкатьләре

Күпчелек зур спорт белән генә кызыксынып, теге яки бу команданың уңышларына сөенеп, җанын «атып» яши. Шул ук вакытта, параллель рәвештә үз агымы белән ага торган балалар-яшүсмерләр спорты да бар, анда бөтен нәрсә дә шул ук, шундый ук тәртип-кагыйдәләр, дәртле көрәш, бары тик төп рольләрне башкаручылар гына кечерәк.

Зур спортка караганда, балаларныкы кызыграк, анда ихласлык күбрәк. Җанатарлар да (болары инде әти-әниләр) бердәмрәк, алар зур бер гаилә кебек. 

Гаилә булгач, аның эчендәге һәрбер вакыйгадан һәркем хәбәрдар, барысы да бөтенесен белеп тора. Үзара мәгълүмат-яңалык алышу бар, теге яки бу командада кем дә булса бәхетсезлеккә юлыкса, бу хәбәр яшен тизлегендә тарала, мөмкин булган хәтле ярдәм итәргә тырыша халык.

Узган елгы сезонда Подольск шәһәре командасында килеп чыккан бәхетсезлек хоккей сөючеләрне тетрәндерде. Берничә яшүсмер өйрәнүләрдән соң мөнәсәбәт ачыкларга керешкән, бу хәл сугышка хәтле барып җиткән, нәтиҗәдә шуларның берсе – 14 яшьлек Игорь Солнцев (исем-фамилиясе үзгәртелде. – Ф.М.) үлгән. Шушы кыска гына мәгълүматтан башка беркем берни белми иде әле ул чакта. Берничә көннән мәгълүматларның яңалары пәйда булды. Игорь – Питерда туып-үскән, шунда биш яшеннән хоккей белән шөгыльләнә башлаган. Үз командасында яхшы нәтиҗәләргә ирешкән, әйдаман булган яшь спортчы, хоккей карьерасын дәвам итү теләге белән, Мәскәү өлкәсенә күчеп килә. Күп очракта яңа гына килгәннәргә командага ияләнү, төп составка эләгү җиңел түгел. Гадәттә беренче ел шул ияләнү белән үтеп китә. Ә Игорь нәтиҗәле уен күрсәтә, тренер аны беренче бишлеккә куя, ә аңа хәтле шунда уйнаган ике уенчыны арткарак күчерә. Әлеге ике егет Орел шәһәреннән килеп, бу командада ике ел уйнаган, ә Игорьның беренче елы гына, берәүләр фаразы буенча, низаг шуның нәтиҗәсендә килеп чыккан.

Әйдаманнарның берсе Солнцев белән мөнәсәбәт ачыклый башлый, аларны аерырга дип тыгылган икенчесе Игорьның күкрәгенә ике тапкыр суга. Солнцев егыла, авыз-борыныннан күбекле кан килә, тренер белән табибларның тырышулары ярдәм итми. Бераздан соң икенче версия яңгырады – Солнцев үзе сугыша башлаган һәм, егылганда, башы белән урындыкка бәрелгән. Ә экспертиза нәтиҗәсе – яшүсмер ОРВИдан соң тулысынча савыгып бетмәгән һәм үпкәләре шешүдән үлгән. 

Бу команданың тренеры белән мондый күңелсез хәл икенче тапкыр кабатлана инде. 2016 елда, Мәскәүдә спорт мәктәбендә эшләгәндә, өстәмә өйрәнүләр тәмамланганнан соң бер яшүсмер капка янындагы алкаларны җыярга дип иелә, икенчесе шул вакытта алканы капка ягына сугып җибәрә. Алка тегесенең баш түбәсенә эләгә, бу очракта да яшь спортчыны саклап кала алмыйлар. Күнегүләр тәмамлангач кына түгел, уен вакытында судья сыбызгысын сызгырткач та, капка ягына сугарга ярамый, моның өчен штраф бирелә. Бу кагыйдәләрне балаларга тренер кече яшьтән үк аңлатып, сеңдереп барырга тиеш. Аңлаткан өстенә дә аның сүзләрен колакка элмиләр икән, димәк, аның абруе юк һәм аңа тренер булып эшләргә кирәкми. Очраклылыкмы болар, әлеге тренерның игътибарсызлыгымы, өлкәннәрнең салкын карашымы? Кемне дә булса гаепләмичә, әлеге бәхетсезлекләрнең сәбәпләрен генә ачыклап карыйк. 

Реклама

Подольскидагы күңелсез хәлдән соң шактый вакыт узды, әмма нокта куелмаган әле һаман. Интернет-форумнар шулхәтле гөрләде: берәүләр «Витязь» командасын куып таратырга, тренерны балалар янына бүтән беркайчан да якын китермәскә дисә, икенчеләре, билгеле ки, тренерны яклады. ЦСКА уенчысы белән Солнцевның әти-әниләре, берләшеп, хәлне һәм гаеплеләрне ачыклау өчен ахыргача көрәшәчәкләре турында белдергәннәр иде. Социаль челтәрләрдә шул команда малайларының үзара сөйләшкәннәре тиз арада юкка чыкты, кемдер өчен дөреслекне яшерү кирәк иде булса кирәк. Шул ук әти-әниләр сүзләренчә, шаһитлар белән тренерның сөяркәсе «нәтиҗәле» эш алып барган. Шундый заманнарга килеп җиттек – спортта ниндидер сөяркәләр дә аерым статуска ия!

Кайбер мәгълүматлар буенча, Игорь белән сугышкан бер малай иптәшләреннән ике яшькә олы, ялган документлар белән, ул шул яшьтәгеләр командасында уйный. Балалар спортында яшьне киметеп язу дигән ямьсез күренеш, сирәк булса да, бар. Бөтен нәрсә дә сатыла торган заманда моңа аптырыйсы юк. Бүтәннәрдән бер башка озынрак, күп очколар җыючы «яшәйтелгән» уенчыларга Солнцев кебекләрнең алгарак чыга башлавы, әлбәттә, ошамый. Дөрес булса, шул ук форумчылар сүзләренчә, әлеге өлкәнрәк малайның әтисе – Мәскәү янәшәсендәге бер шәһәрнең криминал авторитеты.

Малайлар сугышмыйча тормый, билгеле. Аның сәбәпләре дә төрле булырга мөмкин, әмма команданың төп составына эләгү йодрыклар ярдәмендә хәл ителә икән, бу, иртәме-соңмы, бәхетсезлеккә китереп чыгара – Подольскида булган хәл шуның ачык мисалы. Кайбер тренерлар хәлне үзләре дә катлауландыра. Алда атап үтелгән яшь киметү, өстәмә күнегүләргә акча җыю, әти-әниләр арасында киеренке мөнәсәбәт, балаларның һәм әти-әниләрнең дә ул мөнәсәбәтләрне йодрыклар ярдәмендә ачыклавы... Бу исемлекне дәвам итмәсәң дә, шактый күңелсез һәм куркыныч күренешләр бәйләме килеп баса. Көчле шәхес, спортчы, җиңүче тәрбияләмәүче, ә бары тик әти-әниләрдән мөмкин булган хәтле күбрәк акча каеру өчен генә йөргән тренерлардан тыш, шөкер, чын остазлар, үз эшләрен яратучы һәм җаны-тәне белән шуңа бирелгәннәрнең булуы гына өмет чаткысы уята бераз. Шундыйларга эләгә алу – ярты бәхет. 

Әти-әниләрнең гаебе дә, һичшиксез, юк түгел. Трибунадан «Бәреп ек!», «Өзеп ташла!» дип кычкырулар әле ул чүп кенә һәм алар медальнең начар ягына керми дә. Спортны спорт булганы өчен генә яратучы ата-аналар азая, балаларына киләчәктә акча эшләү чарасы буларак караучылар арта бара һәм алар бу максатка ирешүнең төрле юлларын таба. Хәзерге яшь спортчыларның әти-әниләренә уртача 30-45 яшь, алар үз дигәннәренә бугаздан эләктереп, танауга тондырып, акчасы булса – «төртеп», сатып алып ирешелгән 90нчы елларда үскән. Кертмәгән җиргә үтеп, шунда төрле алымнар кулланып берегеп калу – андыйлар өчен нормаль күренеш. Әлеге тәртипләрне алар бүген дә кулланырга тырыша. Гадәти тормышта болай ук булып бетә алмый, кануннар күп нәрсәне тезгененнән ычкындырмый, ә спорт өлкәсендә 90нчы еллар алымнарын куллану җаен таба. 

Һәрбер спорт мәктәбенең дә бай спонсорлары юк, ә ата-аналар исәбенә яшәүче балалар командасы, гадәттә, кереме уртачадан югары булганнарның балаларыннан төзелә. Уртачадан түбән була алмый – очын-очка ялгаучылар өчен бу бик кыйммәтле шөгыль. Мөмкинлеге булганнар тренерлар белән акча мәсьәләсен башта ук хәл итеп куя – өстәмә өйрәнүләр өчен башкалардан күбрәк түли һәм бу аның баласына игътибарны арттыру, нәтиҗәлерәк эшләү һәм төп составка эләгү өчен сәбәп булып тора. Калганнары йә түзә алмыйча китеп бара, йә күз йомарга тырыша һәм яхшыга өметләнеп яши, өченчеләре көрәш башлый. Әмма системага каршы көрәшеп булмый, бу очракта баланың психикасы гына зыян күрә, яшь спортчылар, команда буларак оешу урынына, үзара сугыша. Кайбер очракта моның үлемгә дә китереп җиткергәнен белдек инде. 

Көчлеләр һәрчак җиңеп чыга. Йә табигатьтән бирелгән сәләте белән үз эшенең остасы булганнар, йә акчалы мажорлар. Кызганыч, соңгылары күбрәк һәм алар беренчеләренең урынын били, нәтиҗәдә, үзе дә бернигә ирешми, ирешә алырлыгының юлларын бикли. Барысы да тигез шартларда, бертөрле игътибар белән үсеш алганда, балалар-яшүсмерләр спорт мәктәпләрен тәмамлап чыгучылар арасында профессионал дәрәҗәсенә күтәрелүчеләр күбрәк булыр иде. Система үзгәрми торып, балалар-яшүсмерләр спортына йөз белән борылмаганда, ниндидер нәтиҗәләр, уңышлар турында сөйләп тору урынсыз. Бу өлкәдә җитди үзгәрешләр булсын өчен, тагын күпме баланың гомере өзелергә тиеш?.. 

фото: letidor.ru
 

Теги: хоккей
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 22 февраля 2018 в 17:03
    Орхидеялар – энергетик вампир? Өемдә орхидеялар күп үсә. Бер танышым аларны энергетик вампир диде. Имештер, өйдә аларны тотарга ярамый. Бу чынлап та шулаймы? Алия Закирова.
    128
    0
    0
  • 22 февраля 2018 в 15:38
    Алкоголизмнан ничек дәваланырга? Статистика мәгълүматлары буенча республикада эчүчеләр саны, былтыргы белән чагыштырганда, якынча өч процентка кимегән. Ләкин бу саннар дөреслеккә бик үк туры килеп бетми икән. Нарколог, психиатр, психотерапевт Галимҗан Шакирҗанов әйтүенчә, быелның 1 гыйнварына алынган мәгълүматлар буенча, Татарстанда алкоголизм диагнозы белән 30 мең кеше теркәлгән.
    132
    0
    1
  • 22 февраля 2018 в 15:34
    Фирдүс Тямаев: «Минем җырлар тарихка кереп калды инде» Сәхифәбезнең бүгенге кунагы – татар эстрадасының иң популяр җырчыларының берсе Фирдүс ТЯМАЕВ. Үзенә генә хас харизмы, темпераменты, кызулыгы булган, шул ук вакытта хисчән һәм чын мәгънәсендә халык мәхәббәтен яулаган җырчы белән без аның юбилееннан соң күрештек.
    239
    0
    0
  • 22 февраля 2018 в 11:59
    Биш бала анасы Роза Мостафина: «Өебездән куалар» Редакциябезгә Казаннан биш бала анасы Роза Мостафина мөрәҗәгать итте.
    181
    0
    0
  • 22 февраля 2018 в 11:03
    Һәр авылның үз Фазылы булсын иде Төрле яклап килгән кеше кем ул? Андыйлар күп өлкәләрдә үзләренең көчен сынап карый, уңышларга ирешү белән беррәттән, аларның тормышы да гадәти түгел, ә үзенчәлекле, кызыклы.
    108
    0
    3
  • 22 февраля 2018 в 10:47
    «Килә ява, килә ява...»: иске спектакльнең яңа премьерасын тамашачы ничек кабул итте? Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында Зөлфәт Хәкимнең “Килә ява, килә ява...” спектаклен яңарттылар.
    103
    1
    1
  • 22 февраля 2018 в 08:50
    Зәңгәр күзле, киң күңелле кызыбызны котлыйбыз! Зәңгәр күзле, җитен чәчле кызның урамда карга батып уйнап керүенә әбисе ул яраткан солы кесәлен пешереп куйган. Ярата шул инде аны әбисе, ярата! Гел аның куенында менә шулай иркәләнеп, назланып кына торасы иде дә соң...
    130
    0
    0
  • 21 февраля 2018 в 16:48
    23 февральдә ир-атларга нәрсә бүләк итәргә? Ватанны саклаучылар көне җитә. Бәйрәм булгач, бүләк тә әзерлисе килә. Ир-атларга нәрсә бүләк итәргә?
    221
    0
    0
  • 21 февраля 2018 в 16:16
    Юка пешерү ЫСУЛЫ Бу ризыкның ничек аталуын төгәл белмим, атамасы күптөрле. Бер якта аны юка диләр. Икенче бер җирдә көлчә дип атыйлар. Җәймә, җәүликмәк, чәлпәк дигән исемнәре дә бар.
    364
    0
    5
  • 21 февраля 2018 в 14:41
    Ләйсән Гыймаева Хәмдүнә Тимергалиеваның күлмәген алып торган?! Ләйсән Гыймаева хәйран гына түгәрәкләнеп килә, димәк, тиздән ике кызларына иптәшкә тагын бер бәләкәч өстәләчәк.
    356
    0
    0
  • 21 февраля 2018 в 13:58
    Лимонның 1001 хикмәте Лимонны без чәйгә салып эчәргә яратабыз. Ул чәйне хуш исле итә, сәламәтлек өчен дә файдасы зур. Чынлыкта исә аның хикмәте моның белән генә бетми икән.
    301
    0
    2
  • 21 февраля 2018 в 13:42
    Россиянең хоккей буенча җыелма командасы ярымфиналга чыкты Россиянең хоккей буенча җыелма командасы Норвегия командасын 6:1 исәбе белән отып, Олимпия турнирының ярымфиналына чыкты.
    103
    0
    0
Реклама
  • 16 января 2018 в 18:39
    Илфак Шиһапов истәлегенә
  • «Килә ява, килә ява...»: иске спектакльнең яңа премьерасы
  • Дәүләт Советы сессиясеннән ФОТОРЕПОРТАЖ 20.02.2018
  • Казанның Аккош күлендә Май чабу бәйрәмен үткәрделәр (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Россия чаңгысы-2018. Юдино бистәсеннән фоторепортаж
  • Фәнис Ярулинның тууына 80 ел тулды
  • 2018 ел кышы рекорд куйды (5 февраль)
  • Ай тотылган төндә 31.01.2018
  • "Татмедиа" Республика матбугат һәм гаммәви коммуникацияләр агентлыгының киңәйтелгән утырышыннан ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «Татарстан гүзәле» бәйгесеннән ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Казанны кар басты
Соңгы комментарийлар
Интервью
  • 18 февраля 2018 в 09:00
    Ләйсән Фәйзуллина: «Мин – ирекле шәхес» Галиәсгар Камал театрында барган «Миркәй белән Айсылу», «Җилкәнсезләр», «Мәхәббәт FM», «Көтәм сине» спектакльләре аша таныш булган яшь актриса Ләйсән Фәйзуллина үзенчәлекле рольләр белән генә түгел, кызыклы, тирән шәхес буларак та үзенә җәлеп итә. Бүген аның һөнәренә, тормышка карата фәлсәфи уйлары, киләчәккә омтылышлары турында сорашырга, Ләйсәнне шәхес буларак ачарга тырыштык.
    425
    0
    1
  • 14 февраля 2018 в 15:00
    Яучы Наилә Җиһаншина: «50 яшькә җиткән ирләр бала табар яшьтәге хатын-кыз эзләп килә» Гомерлек яр табу замана белән тәңгәл килмәстәй катлаулы мәсьәләгә әйләнеп бара кебек, әмма моннан котылуның берәр чарасы булырга тиештер бит. Россия Мөселман хатын-кызлар берлеге рәисе, Дәүләт Думасының гаилә, хатын-кызлар һәм балалар эшләре буенча комитеты эксперт советы әгъзасы яучы Наилә Җиһаншина белән шул турыда әңгәмә кордык.
    774
    0
    2
  • 8 февраля 2018 в 12:32
    Марсель Вәгыйзов: «Шундый бер вакыт килеп җитә – дөрес яшәмәгәнеңне аңлыйсың» Татарстанның атказанган артисты Марсель Вәгыйзов белән күзгә-күз карап аралашуыбыз беренче тапкыр иде. Сөйләшер өчен җиңел, рәхәт кеше, шул ук вакытта үз-үзенә шактый ук таләпчән икәнлеген белдем. Татар җыр сәнгатендә аның үз юлы бар. Ашыкмый, каударланмый, сайлаган юлыннан тыныч, әмма ныклы адымнар белән баручы җырчы дияр идем мин аның турында. Күңеле тартмаганны җырламас, ошатканын җиренә җиткереп башкарыр.
    396
    2
    2
  • 22 февраля 2018 в 10:00
    Базарларны япсалар ни булачак?
    Базарларны ябу-япмау турындагы сүзләр байтактан бара. Күптән түгел генә сәнәгать һәм сәүдә министрлыгы идарәсе, кабат бу мәсьәләне күтәреп, ил буенча барлык базарларны ябу турында закон проектын әзерләгән.
    128
    0
    1
  • 22 февраля 2018 в 17:03
    Орхидеялар – энергетик вампир? Өемдә орхидеялар күп үсә. Бер танышым аларны энергетик вампир диде. Имештер, өйдә аларны тотарга ярамый. Бу чынлап та шулаймы? Алия Закирова.
    128
    0
    0