Авыру терлек итен ашарга ярыймы? Ветеринардан мөһим аңлатма

Укучыбыз соравына 40 елдан артык мал табибы булып эшләүче Тәнзилә Гыйбадуллина җавап бирә.

– Пастереллез – йогышлы авыру. Аның төрле формалары була. Бик көчле авыру булганда терлекнең тән температурасы 42 гә кадәр күтәрелә. Мондый вакытта терлек бик тиз үлеп китәргә мөмкин. Әлеге чир йоккан вакытта  терлектә үпкә ялкынсынуы барлыкка килә, тәне калтырый, йөткерә,  сулыш алуы авырлаша. Баш, муен, күкрәк тирәләрендәге тире астында шешләр хасил була. Абсцесс, синусит, тәннәрендә некрозлар күзәтелә.

Эчке органнарга зыян килү нәтиҗәсендә канлы эч китүләр була. Хроник форма булганда терлек бик нык ябыга, буыннарына зыян килә. Әлеге билгеләргә карап һәм лаборатор тикшерүләр нәтиҗәсендә терлекләргә диагноз куела. Йогышлы чирләр терлекләргә генә түгел, кешеләргә дә куркыныч.

Пастерелла микроблары, бактерияләре тирестә, мәсәлән,  2-3 атна яши. Хайван үләксәләрендә шактый озак саклана. Туңдырылган иттә бер елга кадәр тора. Авыру терлекнең продукциясен ашаганда авыру кешегә йогарга мөмкин. Бу чир кешенең бөтен организмына йогынты ясый, эчке органнарда үзгәрешләр барлыкка килә, хәтта күзләргә кадәр зарарлана.

Юкка гына белгечләр саклык чарасы күрергә кушмый. Терлекләрегездә берәр үзгәреш күрәсегез икән, иң беренче эш итеп мал табибын чакыртырга кирәк. Ул карап сезгә тиешле киңәшен бирәчәк. Йогышлы чирләрдән бары вакцина гына коткарып калырга мөмкин. Аннан куркырга кирәкми, ул, киресенчә, чирләрдән саклый. Терлекләр аны җиңел кичерә. Вакцина – кешелек дөньясының иминлеген саклаучы кирәкле чара, ул терлекләргә 18 айга кадәр иммунитет бирә. Төрле йогышлы чирләр таралмасын өчен кимерүчеләр белән дә көрәшүне онытмаска кирәк.

Нәкъ тә менә алар йогышлы чир таратучылар. Тычкан-күчеләр йөргән терлек азыгы чир килеп чыгуга сәбәпче дә булырга мөмкин. Моннан тыш, теләсә кемнән терлек сатып алмагыз дип юкка кисәтмиләр. Документларын карап, мал табиблары белән киңәшләшеп кенә терлек алырга киңәш итәр идем. Заманасы шулай. “Саклаганны Ходай саклаган”, –  дип юкка әйтмиләр. Терлек сатып алып, чир таралуга юл куймагыз.