Менә шушы урында эшнең икенче этабы башлана. Личинкаларны махсус кәрәз рамына тәртип белән беркетелгән мискиларга берәрне салып, шул рамны анасыз ояларга урнаштырырга кирәк. Чөнки ана корты булган оя аларны кабул итми, ди. Бер ояга 30 личинка куела, тик эшче кортлар һәммәсен дә кабул да итмәскә мөмкин, берничәсен оядан ук чыгарып ташлыйлар икән. Менә холык!
– Без аларны тәрбияли торган оялар дип атыйбыз, умарталыкта барысы шундый ояларыбыз ундүртләп. Личинкаларны куярга 5-6 сәгать кала ояны алдан әзерлибез, ана кортны алабыз. Берникадәр вакыт үткәч, эшче кортлар аның юклыгын сизенәләр, хафалана башлыйлар. Личинкаларны урнаштыруга исә ана кортларны тәрбияләргә керешәләр. Үстерәләр, оясын кәрәз белән төрәләр. 12 көн дигәндә ана кортлар җитешә. Аны, әйтәм бит, сәгатенә, минутына кадәр төгәл башкарырга кирәк. Бер генә сәгатькә соңга калсаң да эш бозыла. Өлгергән ана кортларны махсус читлекләргә урнаштырабыз. Әмма алар шул ук ояларда калалар. Эшче кортлар аларны бал ташып ашата, – ди Нуриман абый.
Менә шундый юл белән чыгарылган ана кортның бәясе 450 сум тора. Аңа ихтыяҗ да зур, алучылар – чират! Җәе буе чыгарылган ана кортларның исәбе дә бихисап. Умартачыларның эш кәсебен киңәйтүләре мактауга лаек. Ләкин, борчулары да юк түгел.
– Күмәк хуҗалык таралгач, белгән эшебезне кәсеп иттек. Тәвәкәлләп крестьян-фермер хуҗалыгы оештырдык. Әзердән башлаганнар дип уйламагыз, безнең кулга калганда келәтләр, умарта өйләре череп беткән иде. 3 миллион сумлык грант отып, һәммәсен дә яңарттык. Борчуларсыз гына тормыш бармас инде дә. Сату ягы авырайды. Хәзер, элеккеге сыман Казан урамының теләсә кайсы чатына басып, балыңны сата алмыйсың, штраф сугалар. Агропарк сәүдә үзәге ачылгач, безнең кебек авыл хуҗалыгы товары җитештерүчеләр сөенгән дә идек. Баштагы мәлләрдә рәхәтләнеп сату да иттек. Балны төяп киләбез дә, лабораториядә тикшертеп, урын алып, сатабыз. Кичен кайтып китәбез. Авылдан көн саен килеп тә булмый, җай чыккач кына. Менә шуңа киртә куйдылар. Агропаркта урын аласың икән ул йә айлык яисә еллык. Аренда бәясе дә бик кыйммәт. Без бер көнне үзебез сатып, икенче көнгә сатучы куйсак, аңа хезмәт хакы түләргә керем китә дә бетә. Андагылар бит алыпсатарлар. Кеше җитештергәнне сәүдә итәләр. Без әнә хәтта Теләчедәге кечкенә кибетебезгә дә үзебез җитештергән товардан кала башкасын сата алмыйбыз, – ди Нуриман абый.
Умартачының борчуын Татарстан Республикасының фермерлар һәм крестьян хуҗалыклары ассоциациясе рәисе Камияр әфәнде Байтемировка да җиткердек.
– Агропаркта дежур өстәлләр бар. Алар нәкъ менә Сабирҗановлар кебек фермерлык хуҗалыгында җитештергән товарын үзе теләгән яисә мөмкинлеге булган көннәрдә килеп сату итәр өчен дип махсус булдырылган. Әгәр дә нинди дә булса тагын өстәмә борчулары килеп чыга икән турыдан туры үземә шалтыратсыннар. Телефоным – 89625527206. Чөнки агропаркта бәйсез директор вазифасын башкарам, крестьян-фермер хуҗалыклары, авыл хуҗалыгы кооперативлары, шәхси ярдәмче хуҗалыклар булсынмы, җитештергән ит, сөт продукциясеме, балынмы сата алмыйлар икән, без бик теләп ярдәм итәргә әзер – сату юлларын оештырырбыз, – ди Камияр әфәнде Байтиряков.
Хәер, елына 90 000 сум тирәсе салым түләүче Сабирҗановлар фермерлык хуҗалыгының көймәләре комга терәлмәсә дә ярдәм сорарга хаклары бар әлбәттә. 2015 елдан бирле авыл хуҗалыгы базарында мәйдан тоткан умартачыларның башкаларны әйдәп, алга юл яруы бәхәссез. Кыенлыклар да сынар, борчулар да, бердәмлектә көч бит, димәк, уртага салып сөйләшүләр дә кулай кайвакыт.
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар