16+

«Мондый авыр елны хәтерләмим»: Татарстан фермерлары авыл хуҗалыгындагы хәлне бәяләде

Яңгыр, кыйммәтле ягулык, арзан ашлык һәм сатылмаган уңыш: быел авыл хезмәтчәннәренә нинди сынаулар аша узарга туры килгән?

«Мондый авыр елны хәтерләмим»: Татарстан фермерлары авыл хуҗалыгындагы хәлне бәяләде

Яңгыр, кыйммәтле ягулык, арзан ашлык һәм сатылмаган уңыш: быел авыл хезмәтчәннәренә нинди сынаулар аша узарга туры килгән?

Авыл хуҗалыгында җиңел еллар булганы юк. Әмма быелгы сезон авыл хезмәтчәннәре өчен аеруча катлаулы булды. Бер яктан, һава торышы сынады, икенче яктан, ягулыкка бәяләрнең кинәт күтәрелүе һәм аны табу белән бәйле кыенлыклар мәшәкатьләрне арттырды. Шулай да авыл кешесе, ничек кенә авыр булса да, булганына шөкер итеп, эшен дәвам итә.

«Һәр адымны үлчәп, йөз кат уйлап атларга туры килде»

Апас районының Дәвеш авылында яшелчәчелек белән шөгыльләнүче Наилә Әхмәдиева әйтүенчә, быелгы сезон аның өчен ныклыкка сынау булган.

— Һава торышы белән сыналган еллар булды. Быел, шуның өстенә, финанс белән бәйле авырлыклар да килеп чыкты. Һәр адымны үлчәп, йөз кат уйлап атларга туры килде. Элек көтелмәгән берәр чыгым килеп чыкса, уңышны җыеп алгач, ничек тә каплармын әле дип, алга карап эшли идек. Бу сезонда исә: «Бу миңа кирәкме, аны күтәрә алырмынмы, ул үзен аклыймы?» — дип кат-кат исәпләргә мәҗбүр булдык, — ди ул.

Наилә Әхмәдиева . фото автора
Наилә Әхмәдиева

Бәрәңге уңышы яхшы булыр дигән өмет тә акланмаган.

— Булган уңышны да җыеп бетереп булмады. Туктамый яуган яңгырлар туфракны тыгызлады, кырга бәрәңге казыгыч белән керә алмадык. Сука белән сызып алырга туры килде, — ди әңгәмәдәшем.

Яшелчәчелек белән шактый еллар шөгыльләнсә дә, фермер бу юнәлештән китәргә уйлый. Әмма үзен барыбер авыл хуҗалыгы тармагында күрә.

— Үземне агротуризмда сынап карыйсым килә. Зур масштабта булмаса да, җиләк-җимеш культуралары үстерү нияте дә бар. Күптән түгел кондитер цехы ачтык. Чәк-чәк, бавырсак, кош теле пешерәбез, кыстыбый камыры ясыйбыз, өй токмачы кисеп сатабыз. Яшелчәчелеккә генә өметләнеп торып булмавына бу сезон тагын бер кат инандырды, — ди Наилә ханым.

Наилә Әхмәдиева . фото автора

«Уңышы бар, бәясе генә юк»

Буа районының Бик-Үти авылы фермерлары Миләүшә һәм Җәмил Дәүләтшиннар республика халкын алма белән тәэмин итә. Аларның җиләк-җимеш бакчалары 40 гектар мәйданны били. Бер гектар җирдә 3 мең төп алмагач үстерәләр.

— Алмалар җитәрлек, уңышы бик яхшы. Әмма бәясе юк. Бездә генә түгел, авыл хуҗалыгында эшләүче бөтен кешедә шул проблема. Аллаһ теләсә, барысы да әйбәт булыр дип өметләнеп, алга карап эшлибез. Көзнең озакка сузылуы безнең өчен бик әйбәт булды. Алмаларны җыйган вакытта көннәр коры торды, вакытында җыеп алдык. Суыкларга да эләкмәделәр. Иң мөһиме — алмабызны яратып алалар, ихтыяҗ зур, — ди алар.

«Тагын бер ел эшләп карыйк әле»

Теләче районының Баландыш авылында яшәүче Раушан Ситдыйков 180 гектар җирдә арпа һәм бодай үстерә, люцерна орлыгы җитештерә.

Үсемчелек белән шөгыльләнә башлавына ун елдан артык вакыт узган. Ул да эшне дәвам итү-итмәү турында уйлана.

— Орлык чистарта торган агрегатларны ничә ел буе тупладык. Бөтен җиһазлар шуңа көйләнгән. Яңа трактор алдык. Шуларны уйлыйсың да, эшне туктатырга кул бармый. Шул ук вакытта киләсе елга чәчүгә чыгарга акча да кирәк.

Икмәк бәясе инде ничә ел 9–10 сум тирәсе. Ә ягулык кыйммәтләнә. Басуны алтышар-җидешәр кат, көздән икешәр кат эшкәртергә туры килә. Ягулык күп кирәк. Болардан тыш, ашлама һәм үсемлекләрне саклау чаралары да кыйммәт.

Раушан Ситдыйков . фото автора
Раушан Ситдыйков

Элегрәк люцерна орлыгын саткан акча коткара иде. Аның килограммы 200 сум торган вакытлар да булды. Соңгы ике елда анысы да начар сатыла. Былтыргы уңыш та сатылмаган. Гадәттә, аны Яңа елдан соң ала башлыйлар. Бәясе ничегрәк булыр, сатылырмы дип борчылып торабыз, — ди фермер.

Тик «Өметсез –  шайтан гына», диләр бит. Ситдыйковлар чәчүгә чыгарга дип техникаларын әзерли дә башлаган.

«Ике елга җитәрлек печән әзерләдем»

Арча районының Утар-Аты авылыннан Фәнис Мостафин исә терлек асрый. Аның фикеренчә, ашлык үстереп сатучыларның хәле авыр, ә терлек тотучылар өчен арзан ашлыкның үз файдасы бар.

— Икмәк үстереп сатучылар өчен бәя бөтенләй юк, аларның хәлләре бик мөшкел. Ә безнең кебек терлекләренә сатып кына алып ашатучылар өчен ашлыкның очсыз булуы мал тотуны үзенчә аклый. Кайчандыр сөт бәясе 18 сум булганда, ашлык 22 сумга кадәр менгән иде. Бүген ул 10 сум тора, ә сөт бәясе ноябрьдән 30 сум 50 тиен булачак, диләр. Ит бәясе дә 600 сумнан арзан йөрми. Анысын да чират торып алалар, — ди Фәнис абый.

Печәнне быел мулдан әзерләгән: ике елга җитәрлек запас туплаган.

— Беренче катыннан әйләнеп килгәнче, икенче покос өлгерде. Аны чабып җыеп бетергәнче, өченчесе өлгергән иде инде. Көз коры килгәч, көтүләр дә быел соң керде. Анысы да азык запасын экономияләргә мөмкинлек бирде, — ди ул.

Фәнис абый фикеренчә, эшлим дигән кешегә авылда бөтен мөмкинлекләр дә бар. Исәнлек һәм тынычлык кына кирәк, ди ул.

Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз. 

Язмага реакция белдерегез

0

0

0

0

0

Реакция язылган инде

Комментарийлар

Мөһим

loading