Печән вакытында яуган яңгырга ачуын килә инде, ләкин анысы да кирәк... (җылы хикәя)

Бакча эшләреннән кала, абзардагы мал-туар йөз төрле витаминлы яшел печән чабып биргәнеңне көтә. Чабып алып кайтырдай җирең, транспортың булса, тиз генә печән кайтарып саласың. Ул печәннең хуш исе бөтен ишек алдына, абзар эчләренә тула. Аның өстендә тавык, каз, үрдәкләр мәш килә. Нәни чебиләр, әнкәләреннән калышмаска тырышып, яшел печәннең яфракларын кечкенә томшыклары белән тарткалаган була. Үлән яфрагы кисәк кенә өзелсә егылып китәләр. Нәкъ йомры йомгаклар инде менә, бәләкәчләрем. Бакча якта казан асып пешергән бодай белән бәрәңгеңне көтеп, артыңнан йөреп аптыратып бетерәләр. Әле бит кычытканын алып кайтып, чабып куярга кирәк. Кычыткан салмасаң, ашамыйлар алар синең болгатып биргән азыкны.

Аларга ризык әзерләп бирүең була, абзардагы үгезләр, теге яшел печәнеңне ашап бетереп, су сорый. Йөгерә-йөгерә су эчерәсең дә гектарлаган басуга печәнеңне кабартырга чыгып чабасың.

Туган як табигатенә сокланмый мөмкин түгел! Башакларын тутырып килгән игеннәр, алар арасында үсеп утырган күктәтәйләр, урманнар, Иж елгасы, саф һава, чәчәкләр, җиләк исе... Эх!

«Печәнне кабартып, кичкә җыярбыз инде», – дип кайтып кына китәсең, үч иткәндәй, артыңнан ук яңгыр явып үтә! Ачу килә инде, ләкин яңгыр да бик кирәк: бакчада утырткан яшелчәләрнең мул уңышын җыеп аласы бар. Яңгыр булмаса, үсми шул алар. Кич су сибәсе юк, бер эш ким.

Печәнне кабартып кайткач, яңгыр яумаса, бакчада пешеп утырган, сине елмаеп каршы алып, «өзеп кап инде мине», дип торган карлыган, чия, кура җиләген җыеп аласың. Кышка кайнатма да, компот та әзер.

Әй, ул болыннан җыеп, печән төяүләргә ни җитә-ә-ә! «Чапкан печән асларыннан җир җиләкләге коела...» – дип Илһам Шакиров җырлаганча, гел рәхәтлектән генә тормый ул торуын. Коелыр анда җир җиләге! Трактор арбасына печәнне шулай төяргә кирәк: кайтканда бер учмасы да коелырлык булмасын. Матур итеп төялгән печәнле арба, армый-талмый, трактор артыннан калмый кайтып китә. Төнгә ишек алдында калдырып буламыни аны?! Тиз генә түбәгә күтәреп бетерәбез, югыйсә, яңгыр синең печәнеңне карап кына тора. Бәрәңге, бәрәңге корты, чүбе – болар инде башка мәсьәлә.

Әле, кышка дип, җитмеш пар мунча себеркесе алып кайтып бәйлисе бар. Узган елгылары бетеп килә инде. Бүген шуның мәтрүшкәлесен пешерергә кирәк булыр әле. Арыганны бетерә ул тәмле мәтрүшкә исе. Мунчадан соң, яңа бал белән сөтле чәй эчеп ятсаң, изрәп йоклап та китәсең. Иртәгә тагын шул ук эш көтә бит...

Печәннең бүген дүртенче арбасын өйдек, Аллаһка шөкер! Куанып ашатырга язсын!

Чулпан Нурмөхәмәтова,
Әгерҗе.

Фото: http://alki-rt.ru/