Татар атлары белән өч көнлек поход оештырмакчылар

Лениногорск фермеры Фәрит Нәбиуллинның татар токымлы атлары чып-чын йолдыз булып танылдылар. Бердәм һәм дәррәү булып алар ап-ак кар өстенә “АЛГА” дип язып куйдылар. 

Фермер хуҗалыгында бүген дүрт йөздән артык татар аты бар һәм аларның барысы да флэшмобта катнашты. Атларны өйрәтү өчен бер атна вакыт кирәк булачак дип фаразлаган булганнар. Әмма акыллы атлар ике көн эчендә өйрәнеп тә куйган. Бөтен әзерлек эшләре белән бергә бер атна вакыт кирәк булган. Моның өчен башта кырны трактор ярдәмендә хәрефләрен утызар метр озынлыкта ясап, “алга” дип язып куйганнар. Шул хәрефләр өстенә ун капчык солы салып чыкканнар һәм утардан йөгереп чыккан атлар шунда ук хәрефләр буйлап сибелеп тә чыккан.  

Фермер сүзләренчә, флэшмобның төп идеясе, – бүгенге глобальләшү шартларында татар халкына югалып калмаска, гел алга барырга. 

– Тукталыш ясарга тукталсак кына да, ул артка чигенү булачак. Безгә гел алга барырга кирәк. Шул ук вакытта татар атларын бренд буларак таныту да. Милләтебезне танытырга, гореф-гадәтләрне торгызырга, традицияләрне кире кайтарырга дип әйтәбез икән, алар белән беррәттән татар атларын да күрсәтергә кирәк. Безгә хәзер бу токымны югалтмыйча, алга таба үрчетергә кирәк. Минем уемча, бүген республикада 700-800 татар токымлы ат булырга тиеш. Үзебездән генә түгел, күрше төбәкләрдә яшәүче милләттәшләребез дә атлар алып китә бездән. Шушы көннәрдә ике-өч атны Мәскәүгә озатачакбыз. Пенеза татарлары да кызыксына. Татарстанның Авыл хуҗалыгы министрлыгы татар атларын сатып алганда субсидия белән ярдәм итә. Сыер асраучы фермерларга да отышлы. Ни өчен дигәндә, йөз сыердан калган азыкны ун ат алар артыннан ашап бетерә. Бу ике яклы файда дип уйлыйм, – ди ул.

Фәрит абый аларны 2015 елдан бирле үрчетә. Татар аты үзенең кырыгар градуслы суыкка чыдам булуы, 7-8 сәгать бертуктаусыз хәрәкәт итә алуы, азыкка карата талымсыз булып, кышын үләнне тоягы белән кар астыннан казып ашаулары, кыш һәм җәй буе ачык һавада йөрүләре белән аерылып тора. Башкорт һәм казах атларыннан биегрәк тә икән алар.

Моннан ике ел элек Сакланыла торган селекция казанышларының дәүләт реестрында татар токымлы атларга патент та теркәлде. 
Татар атларын таныту максатыннан быел алар белән өч көнлек поход да оештырмакчылар. 

– Өченче ел инде Бөтендөнья татар конгрессы белән сөйләшүләр алып барабыз. Быел ниһаять оештыра алырбыз дип ышанам. Атлар белән Казан үзәгендәге беренче ноктадан – Сөембикә манарасыннан чыгып китеп, һәр көн алтымш-җимеш чакрым узып, өченче көнгә Болгарга барып җитәргә уйлыйбыз. Юл өстендәге авылларга кереп, татар атлары белән таныштырырга, шул ук вакытта аларны чыдамлыка сынап карарга ниятлибез, – дип сөйләде Фәрит абый.