"Үзем өчен кайгырмыйм, чебиләрем үлмәсен..."

“Шәһри Казан” газетасындагы “Чеби үстергән бар” дигән мәкаләне укыгач, безнең дә чеби маҗаралары искә төште. 

Март ахырында күрше Рәйхана апа белән иртәнге сәгать дүрттә чебигә дип, районга киттек. Ул вакытта чеби район үзәгендәге инкубаторда гына чыга иде. Чеби чыгасын саклап, көн шунда үтте. Иртәнге 8дә чыгасы чеби кичке сәгать 6да чыкты. Ул чиратта кемнәр генә юк! Яше, карты, хәтта сугыш инвалидлары да бар. Бер килен кайнатасын алып килгән. Чиратта торучылар аягында чакка басып торучы бабайны күргәч, ачулана ук башладылар. Бабай, мескен: “Миңа чеби кирәк түгел, киленгә кирәк чеби, ачуланмагыз инде ди. 

И, сез, чеби чиратын белмисез, дөресрәге, күргән булсагыз һич онытмыйсыз. Монда кысалар, изәләр, этеш-төртеш. Иртәнге 4тә килгән чиратлар да бозыла башлый. Беркемне белмәгән, авылдан килгән кешеләр  мескен инде. Менә чеби чыккан дигән хәбәр килеп ирешә. Иң башта таныш-белешләр, дус-ишләр ала. Чеби тартмалары баш өстеннән генә йөри башлый. 14 сәгать чират торып, ул көнне икебезгә 20 чеби эләкте. Бер нәрсә ашамаган, эчмәгән килеш кайтасы да бар. Әле өйгә кайткач, шулкадәр югалып торганга, җавап бирәсе бар. Икенче көнне Рәйхана апа белән сөйләшәбез. “И, әйтмә инде, Сафура бураннары чыкты, көне буе шул мәхшәрдә чебигә чират торганны аңлап та бетермәделәр”, ди. 

Икенче елны тагын шулай чебигә мендек. Бу юлы без Миңнебану һәм Миңҗамал апалар белән бергә бардык. Ул елны талонга бирә башлаганнар иде. Һаман да шулай иртәнге дүрттә чебигә дип чыгып киттек. Ипи ташый торган ат юлыннан менеп барабыз. Без менгәндә юл катырган иде. Чебиләрне алып кайтканчы ат юлына су чыккан. Бата-чума кайтабыз, кулда чебиләр. Миңнебану апа алдан бара, ул әкрен генә чыгып китте. Аның артыннан барган Миңҗамал апа суга төшеп үк китте. “Чебиләремне алыгыз тизрәк! Күрше Хатирә чебиләре дә бар, үзем өчен кайгырмыйм, чебиләр өчен кайгырам”, – ди. Миңлебану апа белән тартма белән йөзеп йөргән чебиләрне алып, Миңҗамал апаны да судан тартып чыгардык. Өчебез дә яртылаш суга баткан килеш өйгә кайттык. Ярый әле авылга ерак калмаган иде.

Күрде инде ул башлар чеби белән! Сөйләп тә, язып та бетерә торган түгел. Хәзерге заманда ишеккә килеп кычкыралар: “Сатуда чеби, каз, үрдәк бәбкәләре бар”, – дип. Акчаң гына булсын. Бик рәхәт заманга чыктык, Аллага шөкер. Шулай да чеби маҗараларыбыз яз җиткән саен искә төшә.

Гөлфия Галиева,
Саба районы, Тенеки.