“Теге дөньяда бернинди дә шпаргалка булыша алмый”

– Вафат булган вакытта мәет өстендәге киемне яндырырга кирәкме?
– Яндырырга да, җиргә күмәргә дә ярый. 

– Мәетне киендереп җирләүне сораганнары бармы сездән?
– Динебездә ул тыелган. Әмма сораучылар бар. Ярамаганлыгын аңлатып та тыңламасалар да, җеназаны барыбер укыйбыз, чөнки ул – фарыз-кифая. Ягъни вафат булган мөселман кешесенә җеназа укылмаса, гөнаһы бөтен мөселманга була. Укылса, бу бурыч бөтен мөселман өстеннән төшә. 

– Интернетта кабергә мәрхүмнең кесә телефонын куеп калдыру очраклары турында да язалар. Андый хәлләр белән дә очрашканыгыз юкмы?  
– Шөкер, андый хәлләрнең шаһиты булырга туры килгән юк. Динебездә ул тыела. Адәм баласы бу дөньяга ничек бернәрсәсез килде, ул шулай китә дә. Үзе белән фәкать гамәлләре генә китә. 

– Мәет юылганчы, аның янында тәһлил әйтелергә тиеш түгел дигән сүз дөреслеккә туры киләме?
– Динебез буенча Коръән һәм тәһлил мәет юылгач кына укыла. Кызганыч, кайбер якларда ул мәет юылганчы башкарыла. Әмма монда сүз нәкъ менә мәет янында әйтү турында бара. Башка бүлмәдә Коръән укырга да, тәһлил әйтергә дә ярый. Бездәге гадәт буенча, мәрхүмне кәфенләгәннән соң, өйдән алып чыгар алдыннан, якыннары күмәкләшеп эчтән генә йөз тапкыр тәһлил әйтә (“Ләә иләәһә иллә Аллаһ” дип әйтү). Коръән укуга килгәндә, бездә “Мүльк” яки “Ясин” сүрәләрен уку гадәте бар. Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең хәдисендә: “Ясин” сүрәсе җиңеллек бирә”, – диелә. “Мүльк” сүрәсе турында Аллаһ Илчесе: “Һәр кич “Мүльк” сүрәсен укыган кешене ул кабер газабыннан саклар”, – ди. Шуннан чыгып, бездә аны мәрхүмнәр рухына багышлап уку гадәте барлыкка килгән. Бу сүрәләрне мәрхүмнең якыннары укыса бигрәк тә яхшы. Аларны укып, якын кешеләрен югалту ачысыннан күңелләренә тынычлык табарлар. Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең бер хәдисендә: “Ясин” сүрәсе Коръәннең йөрәге”, – диелә. Аны укыган кешенең дә, тыңлаган кешенең дә йөрәгенә тынычлык килә.

– Мәрхүмне озатканнарын күрсәң, торып басарга кирәк дигән сүз каян килеп чыккан икән? 
– Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм, мәрхүмнәргә хөрмәт күрсәтеп, үзе шулай эшләгән. Мөселманнар гына түгел, башка дин кешеләрен озатканда да басып хөрмәтен күрсәткән.

– Мәрхүмнәргә без тагын ничек ярдәм итә алабыз? 
– Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләмнең шундый мәшһүр хәдисе бар: “Кешенең җаны чыга башлагач, өч әйбердән кала, аның гамәлләре язылудан туктый. Беренчесе – сәдака җария. Исән чагында мәчет төзелешенә ярдәм иткән, чишмә чистарткан яки күпер салдырган булса, кешеләр алардан файдаланган саен, мәрхүмгә шуның кадәр савабы барып торачак. Җария – тукталмыйча бара дигән сүз. Икенчесе – хәерле гыйлем. Кемгә дә булса гыйлем биреп калдырган булса, әйтик, дога яки “бисмилләһир-рахмәнир-рахим” дип әйтергә өйрәткән икән, ул кеше аларны әйткән һәм укыган саен, мәрхүмгә шундый ук әҗер-савап язылачак. Өченчесе – иманлы туганнарның теләк-догалары. Кайбер риваятьләрдә ул иманлы бала дип тә килә. Болардан кала, мәрхүмнәр исеменнән сәдака бирә алабыз, Коръән укып, аларга багышлый алабыз. Алар бездән дога көтә.