Тирләтә дә, чирләтә дә: карбыз, кура җилләге һәм гөмбә ашаганда сак булыгыз!

Гөмбә
Роспотребнадзорның Татарстан идарәсе матбугат үзәгеннән алынган мәгълүматлар буенча, 2016 ел башыннан республикада 11 кеше гөмбә ашап агуланган, шуларның икесе - балалар. Дөрес, бу сан узган елгыдан азрак. Шулай да ашарга яраклы саналган ак гөмбә, кәҗә, төп (опята) гөмбәсеннән дә зыян күрүчеләр булуы сагайта. Белгечләр аеруча эссе, коры җәйдә гөмбә кеше сәламәтлеге өчен куркыныч тудыра, ди. Шуңа да аермаган, танымаган гөмбәне җыймаска, черек, кортлы гөмбәләрне яхшылары янына салмаска, ашказанына эшкәртү өчен авыр ризык булганга, гөмбәне аз-азлап кына ашарга, 14 яшькә кадәр балаларга бөтенләй гөмбә ашатмаска киңәш итәләр.

Карбыз, кавын
Элек бик тансык саналган карбыз, кавын хәзер кибет киштәләрендә кыш көне дә бар. Күпләп сатуда - базар тирәләрендә алар инде июньдә үк күренә башлады. Карбыз, кавын ашап агуланучылар теркәлмәсә дә, Роспотребнадзорның Татарстан буенча идарәсе аларны олы юл буйларыннан, тиешсез урыннардан алмаска киңәш итә. Шулай ук кызылмы, түгелме икәнлеген тикшерү өчен карбызны кистереп карау да дөрес түгел. Киселгән карбызга инфекция эләгеп, кешенең ашкайнату системасына зыян килүе бар. Моннан 200 еллар элек үк бакчачылар карбызны тизрәк өлгертү ысулларын уйлап таба торган булганнар, ә хәзер, техника алга киткән заманда, моның бөтенләй бернинди авырлыгы юк. Иң тәмле саналган, танылган "Быков" карбызында да 80 процент ашлама тупланганлыгы ачыкланган. Волгоград якларында карбызлар августта гына өлгерә башлый әле, хәзер сатуда булганнары Әстерхан өлкәсенеке.

Кура җиләге
Ни хикмәт, соңгы елларда кура җиләге ашап авыручылар саны арткан. Тән кызыша, тамак шешә, кайберәүләр коса. Әлеге билгеләр күбесенчә балаларда очрый. Табиблар моны кура җиләгенең күп кешедә аллергия китереп чыгаруы белән бәйләп аңлата. Шуңа да кура җиләген ашаганнан соң салкын су эчмәскә, җиләкне аз-азлап кына ашарга кушалар.