БДИда ясалма фәһем куллану очрагы теркәлгән

Рособрнадзор җитәкчесе Анзор Музаев хәбәр иткәнчә, 2026 елгы Бердәм дәүләт имтиханында 917 укучы имтихан кагыйдәләрен бозган. Бу күрсәткеч, узган ел белән чагыштырганда, үзгәрмәгән диярлек: 2025 елда 915 очрак теркәлгән булган.

Иң еш очрый торган хокук бозулар арасында – гадәти шпаргалкалар куллану. Шулай ук бер укучы телефонны шоколад тышлыгына төреп аудиториягә алып керергә маташкан. Әмма бу хәйлә вакытында ачыкланган.
Музаев сүзләренчә, иң җитди проблемаларның берсе – ясалма фәһем һәм микроколакчыннар куллану.

- Быел беренче тапкыр ясалма фәһемне куллану омтылышы булды, һәм бер кеше тарафыннан гына түгел. Моның артында өлкәннәр тора: алар микроколакчыннар сатучы махсус фирма булдырган һәм махсус эшләнгән ясалма фәһем кушымтасы аша мәгълүмат тапшырганнар. Бу бер генә очрак булды, аны вакытында ачыкладылар, балаларның эшләре гамәлдән чыгарылды, - ди Музаев.

Рособрнадзор микроколакчыннарны сатуны тыю мөмкинлеген дә караячагын белдерде. Музаев фикеренчә, мондый җайланмалар гади гражданнар өчен файдалы түгел, әмма алар чыгарылыш сыйныф укучыларын алдау чарасына әверелә.

Шул ук вакытта ясалма фәһем имтиханнарда тәртип бозуларны ачыклауда да нәтиҗәле кулланыла. 2020 елдан башлап аудиторияләрдәге камералар аша эшләүче технология шикле гамәлләрне терки һәм белгечләргә хәбәр итә.

Статистика буенча:
•    2020 елда нейрочелтәр 21 хокук бозу ачыклаган; 
•    2021 елда – 137; 
•    2025 елда – 803 очракны билгеләгән, аларның 90 проценттан артыгы экспертлар тарафыннан расланган. 

2026 елда шушы технология ярдәмендә «шпаргалка», «элемтә чаралары» һәм «КИМ материалларын алып чыгу» категорияләре буенча 3068 хокук бозу билгесе теркәгән. Аларның 2037се экспертлар тарафыннан расланган.