Чапаевка охшатып, кара папаха кия күрмәгез!

“Мин Чапаев абыемны
Кинодан күреп беләм,
Ана охшарга тырышып
Кара папаха киям”.
Бу шигырь юлларын күпләрегез ишетеп беләдер. Элек мондый баш киемен теләсә кем кия алмаган. Хәлле кешеләрнең генә папахалары булган. XIX йөз ахыры – XX йөз башында кара һәм соры каракүлдән тегелгән Мәскәү бүреге шәһәр кешеләрендә киң тарала башлый. Андый каракүл башлыкларны Идел-Урал татарлары бик яратып кигән, ди тарихчылар. Касыйм татарлары һәм мишәрләр папаха-башлык рәвешле чәрәпинкә бүректән йөргән. Бәрән тиресеннән тегелгән уртача биеклектәге башлык-папахаларны керәшен татарлары да кигән. Керәшеннәр, мөселманнардан аермалы буларак, чүпрәк өсле малахайдан да йөргән.

Соңгы арада татарлар арасында бу баш киеме кабат күренә башлады. Хәер, танылган язучы Рабит Батулланың ул күптәннән яратып кия торган баш киеме.
Ярминкәләрнең берсендә папахалар, бүрекләр тегү белән шөгыльләнүче Шәфигуллиннар белән таныштым. Алар бу өлкәдә 20 ел икән инде.

1990 еллардагы икътисади кыенлыклар  Шәфигуллиннарны үз эшләрен башларга этәрә. Ә папахаларга алты ел чамасы элек тотынганнар. Башта Зөһрә апаның тормыш иптәше тегә торган булган. Аның вафатыннан соң уллары Рөстәм дә бүрекләр, папахалар тегә башлаган. Хәзер дә гаиләләрендә төп оста ул.
– Безгә күбрәк милли гореф-гадәтләрне сакларга, үстерергә кирәк дигән фикергә килдек. Шуңа да папахалар тегәргә тотындык, – ди Зөһрә ханым.

Пандемия вакытында  бу баш киемнәрен күбрәк интернет аша сатканнар. Башка шәһәрләрдән дә заказ бирүчеләр аз түгел икән. Казахстаннан, Красноярск шәһәрләреннән кызыксынучылар бар.
– Моның акчасына гына яшибез дия алмыйм, әлбәттә. Ипигә җитә. Бүрекне утырдык да тектең түгел. Аның башта тиресен әзерлисең, икенче көнне кисәргә, тегәргә. Өченче көнне формасын булдырасың, – дип аңлатты Зөһрә апа.

Папаханы алар бары табигый чималдан гына тегә. Моның өчен Үзбәкстаннан махсус материал кайтарталар. Чөнки папахага яраклы йонлы бәрәннәр безнең якта үсми  булып чыкты.
– Элегрәк кара төстәге папахаларны яратып кисәләр, хәзер соры төстәгеләргә сорау зур. Димәк, папаханың да модасы бар! – диде Зөһрә ханым.
Менә шулай, җәмәгать! Чапаевка охшатып, кара папаха кия күрмәгез! Модадан артта калуыгыз бар.

Лилия Локманова