Илфак Шиһаповның кызы Зәринә: «Мин – Сөембикәнең җанатары»

Ярышка әзерләнә торган татар аты булып чыкты Илдар абыйның аты. Буйга зур түгел, арыш төсендәге яллары... Бу – Чыңгызхан вакытларында булган чиста канлы Татар аты. Илдар абый аны өч ел элек Лениногорск якларыннан Фәрит Нәбиуллиннан алып кайткан.

– Беренче ике елны үземдә абзар булдырып тордым, хәзер инде көч җитеп бетми, ярышларга да әзерләргә кирәк. Атны фермада тотарга рөхсәт иткән өчен, хуҗалык җитәкчесенә зур рәхмәт, – ди Илдар абый.

Атның исеме – Сөембикә. Исемен әйтеп куюына күңелгә җылылык керде, хисләнеп киттем. Елмаям.
Татар аты Сөембикә Солтановна. Уйлап карагыз. Атка исем кушу мәсьәләсе бик мөһим, минемчә. Озак уйлап, фикерләп, игътибар, җаваплылык белән киләләр бу эшкә. Шулай булмыйча, атның ярышларга йөрисе бар бит. Кораб исеменә карап бара дип, тикмәгә генә әйтмиләр.
Ялы арыш, икмәк төсендә. Карашы горур. Башын өскә генә күтәреп тора. Гәүдәсе кечкенәрәк.

– Аяклары көчле аларның. Татар атлары бик чыдам, көненә 100 чакрымнан артык барырга сәләтле алар, – ди әңгәмәдәшем.
Күземне дә алмыйча мактап басып торам Сөембикәне.
Илдар абый, борчылыбрак:
– Әй, күз тидермә инде, – дип куйды. Шунда ук: – Ринат, кил әле монда, – дип, бер егетне чакырды.

Яныбызга тәвәккәл генә егет килә. Күз карашлары кыю. Батырлыгы сизелеп тора, чынлап әйтәм. Ринат – Сөембикәнең җайдагы. Узган елны Туймазыда IV урын яулап алып кайтканнар. Сөембикә, юк, гомумән Татар атлары көчле холыклы булалар. Аларны буйсындыру җиңел эш түгел. Теләсә кемне янына китерми, холыксызланса, тибеп тә очырырга мөмкин. Ринат Исмәгыйлев атны карап та тора, җайдагы да. Егетнең тәҗрибәсе зур.

– Гомер буе атлар белән ул, бик оста егет. Ныклап, чын-чынлап өйрәтте ул Сөембикәне, – ди Илдар абый.

Ринат ат белән якын дусты белән сөйләшкәндәй аралаша. Ат та егеткә зур игътибар белән, күзләрен дә алмыйча карап тора.
Без килгәндә, алар Лениногорск районының Куакбаш авылында узачак ат чабышы, борынгы төркиләрнең милли күңел ачу бәйрәме «Байга»га барырга әзерләнәләр иде. Фәрит Нәбиуллин оештыра икән.

Сөембикәбез шунда өч яшь тулган атлар арасында ярышта катнаша. Уңышлар теләп саубуллаштык. Хәзер инде мин – Сөембикәнең җанатары!

Зәринә ШИҺАПОВА, Саба, Сатыш

Зөлфия Хәлиуллина фотосы