Шакирның йөрәге «жу» итеп куйды.
Таһир бермәл тынсыз ятты. Аннан соң кулларында күтәрелеп, торып утырды. Аның йөзе канга батса да, иреннәрендә самими елмаю иде:
– Ярый, монысы башы гына әле, – диде ул, күзләрен очкынландырып, – монысы тәүге адым гына.
Тәүге адымнан соң икенчесе, аннан өченчесе, дүртенчесе, бишенчесе... Адымнар кабатланып кына торды. Адымнар арткан саен, Таһирның йөзендә күгәрмәгән, яраланмаган бер урын да калмады.
Шакирның дуслары да хәзер дәваханәгә еш йөрер булып китте. Алар Таһир белән төрле кызыклы хәлләр турында сөйләште, вакыт-вакыт сыра чөмерделәр, ә күбесенчә, яңа күршеләренең теләген үтәп, аның аякларын хәрәкәтләндерделәр, сәгатьләр буена Таһир шыбыр тиргә батып арып егылганчы бүлмә буйлап йөрттеләр. Алар аяксызларны атлату турында төрле китаплар табып китерде, хәтта Кытайдан табиб-остазларны да чакырдылар. Тик боларның берсе дә ярдәм итмәде, һәрхәлдә, күзгә күренерлек үзгәреш сизелмәде.
Көннәрнең берсендә Таһир болай диде:
– Мин аякка баса алмам, доктор.
Шакир дәшмәде.
Ул ни әйтергә дә белми иде.
– Ялгышасың, доктор! – диде Таһир. Бераздан өстәп куйды:
– Мондый уеннардан туйдым, доктор. Минем ялгызымны калдырыгыз, һәм яныма беркем килмәсен.
– Ярый, – дип ризалашты доктор. Аның башка чарасы юк иде.
Икенче көнне Таһир янына беркем дә килмәде.
Ул көне буе түшәмгә карап ятты.
Күзләрендә чиксез моң иде.
Ә иртәгәсен хәл белергә кергәч, Шакир тетрәп китте. Таһирның урынында сакал-мыеклы бер ят кеше ята иде.
– Гафу итегез, доктор, – диде ул, Шакирның агарынып китүен тоеп, – мин күрше палатадан, Таһир бер генә минутка коляскамны сорап торган иде... Әле булса килеп җитми. Ул сезгә шушы конвертны тапшырырга кушты.
Шакир конвертны ачты.
Дәфтәр битендә бер генә җөмлә язылган иде: «Мин атларга телим».
Шакир озак кына сүзсез торды. Азак кул астындагыларга Таһирны эзләргә кушты. Тапмадылар.
Милиция эшкә җигелде.
Эзләделәр.
Юк. Атна үтте.
Ай.
Юк.
Шакир да, аның дуслары да кара кайгыга батты. Кайсыдыр ягы белән әсир иткән бу кешенең шулай көтмәгәндә югалуы, бөтенләй юкка чыгуы аянычтан да аяныч иде. Эзләмәгән җирләре калмады, аның фатир ишеге төбендә чиратлашып кизү тордылар. Әмма Таһир табылмады.
Ниһаять, Азаматның башына барып җитте:
– Гаиләсе кайда җирләнгән? – диде ул беркөнне.
Нәҗипнең ярдәме белән, Таһирның гаиләсе кайда җирләнгәнен ачыкладылар һәм, дүртесе бер булып, шунда киттеләр.
– Әйе, монда коляска белән бер адәм килгән иде, – диде зират саклаучы карт. – Айдан артык инде чыкканы юк.
– Ник барып карамыйсыз соң? – диде Нәҗип. – Бәлки, ул авыр хәлдәдер.
– Курыктым.
– Нәрсәсеннән?
– Ул сәер иде.
– Барыбер.
– Белмим... – Каравылчы бераз уйланып торды. – Ул бирешә торган кебек түгел. Аның күзләре әллә нинди.
– Шулай да.
– Мин башта читтән күзәттем. Ул янәшә торган ике каберне кочаклап елады. Көне буе. Төне буе... Аннан соң... Аннан соң... Белмим... Каберләр үрдәрәк бит... Ә кичә коляскасы тәгәрәп төште.
– Коляскасы?! – диделәр бар да, бертавыштан.
– Әйе. Мин курыктым. Элек тә курка идем. Беләсезме, ул нәрсә диде? Ул болай диде: «Мин сиңа атлап киләчәкмен!» – диде. Шуннан бирле керфек какканым юк. Йоклап китсәм, мәетләрнең аяк тавышын ишетеп уянам.
Дуслар инде каберләр янына барырга җыенганнар иде. Тик каравылчы гына ул якка барырга якын да килмәде. Аны төрлечә үгетләп карадылар:
– Нинди чирләрең бар – дәваланырга ярдәм итәбез...
– Башыңны төрмәдә черетәм...
– Юк, теләсә нишләтегез! Мин куркам.
Кинәт якында гына үлән кыштырдавы ишетелде. Барысы да тынып калды.
– Мин сиңа атлап килергә вәгъдә биргән идем, – диде таныш тавыш, – мин киләм! Мин атлап киләм!
– Минем бер гаебем дә юк, – диде каравылчы, калтыранган тавыш белән. – Зинһар, миңа тимә!
– Ха-ха-ха!
Хәтта Шакирның да тәне эсселе-суыклы булып китте, бала йоннары кабарып чыкты.
– Син миннән курыкма! Мин гади кеше! Юк, мин – гали кеше. Чөнки атлый алам. Йөри, йөгерә алам. Мин – чын кеше!
– Таһир! – диде хирург.
– Доктор!
– Таһир...
– Доктор, рәхмәт сиңа! – тиздән Таһир үзе дә күренде. Ул, бернәрсә булмагандай, аякларында басып тора иде.
– Рәхмәт сезгә, дусларым... Рәхмәт сезгә...
Дуслар бер-берсенә карашып алды. Алар горур иде. Бигрәк тә Шакир. Аның керфекләреннән тәгәрәгән яшь бөртекләре һәм иреннәренә кунган елмаю бу мизгелдә ничектер килешеп, бер-берсен тулыландырып тора иде.
Шуннан соң алар йөрешеп, күрешеп, хәлләр белешеп яшәр булдылар, һәр җомга саен җыелып, кышларын берәр кафега кереп, ә җәйләрен ишегалдында үскән бердәнбер нарат күләгәсендә дөнья хәлләрен сөйләшеп, уй-хыялларын бүлешеп сыра эчеп гомер үткәрерләр иде. Әнә шундый кичләрнең берсендә Таһир әйтеп куйды:
– Егетләр, ә мин очарга телим.
Егетләр иреннәренә тидергән бокалларын уртларга да онытып катып калды.
Аның сүзләрен уенга алыргамы, әллә чынгамы?
Шакир Таһирның күзләренә карады да гаҗәпләнүдән кулындагы бокалын төшереп җибәрде.
Озак кына дәшми торды.
Башкалар да бер сүз дә әйтмәде.
– Син очачаксың! – диде Шакир аннан соң. – Син мотлак очачаксың.
Бу сүзләре бөтен кануннарга каршы килүен белсә дә, Таһирга ул ышана, аның канатларын җилпеп шушы йортлар өстеннән үтә алуына тамчы да шикләнми иде.
Шушы сөйләшүдән соң күп вакыт узды. Таһир башкача күзгә күренмәде. Аны фатирыннан да, эш урыныннан да, гаиләсе күмелгән зираттан да тапмадылар.
һәркайсы үз өлкәсендә ниндидер дәрәҗәгә ирешкән, яшәү шартларын җайга салган, һәрберсенең күкрәк сугып «Мин!» диярлек мөмкинлеге булган гамәли карашлы асыл ирләр бергә җыелганда да, аерым чакларында да үзләре дә сизмәстән вакыт-вакыт һавага карап алалар да, күзләрендә чиксез сагыш, сүрелмәс өмет балкып китә иде.
фото: the-submarine.ru
Кызыклы яңалыкларны күзәтеп бару өчен безнең МАХ каналына кушылыгыз.
Комментарийлар